25 năm sau các vụ khủng bố 11/9: Mỹ công bố 170.000 trang tài liệu

Ngày 8/9, thành phố New York bắt đầu công bố khoảng 170.000 trang tài liệu liên quan chất lượng không khí và những tác động sức khỏe sau các vụ khủng bố ngày 11/9/2001. Đây là khối hồ sơ được chờ đợi trong nhiều năm, bởi chúng có thể cho thấy chính quyền từng không công khai đầy đủ mức độ nguy hiểm tại khu vực Trung tâm Thương mại Thế giới sụp đổ. Thông báo được đưa ra bởi Thị trưởng New York Zohran Mamdani, trong bối cảnh thời điểm tưởng niệm 25 năm các vụ tấn công đang đến gần. Theo kế hoạch, đây mới là đợt công bố đầu tiên, còn các tài liệu liên quan sẽ tiếp tục được đưa lên mạng trong 12 tháng tới. Số hồ sơ lớn có thể giúp công chúng nhìn rõ hơn cách nhà chức trách đánh giá chất lượng không khí, những nguy cơ sức khỏe, cùng các phản ứng diễn ra sau thảm họa. Việc công khai được thực hiện theo thỏa thuận giữa thành phố New York và tổ chức 9/11 Health Watch, sau khi tổ chức này tiến hành thủ tục pháp lý yêu cầu cung cấp tài liệu. Một nội dung đáng chú ý trong những hồ sơ đầu tiên là amiăng được phát hiện tại gần như mọi địa điểm từng được kiểm tra sau các vụ tấn công. Chi tiết này làm nổi bật những lo ngại lâu nay về các chất độc hại phát tán khi hai tòa tháp thuộc Trung tâm Thương mại Thế giới sụp đổ. Các tài liệu cũng được kỳ vọng làm rõ quá trình thông tin về môi trường, nguy cơ phơi nhiễm và sức khỏe cộng đồng được xử lý trong thời gian đó. Theo 9/11 Health Watch, trong 25 năm qua, bốn chính quyền thị trưởng New York đã không công bố đầy đủ thông tin về những nguy cơ hóa chất độc hại sau thảm họa. Tổ chức này cho rằng sự thiếu hụt thông tin diễn ra trong khi người dân vẫn được thông báo rằng không khí tại khu vực ảnh hưởng là “an toàn và có thể chấp nhận được.” Sự tương phản giữa cảnh báo của các hồ sơ mới và thông điệp từng truyền đi có thể trở thành trọng tâm trong việc xem xét trách nhiệm của chính quyền. Một phần tài liệu có thể liên quan đến hai cựu Thị trưởng New York là Rudy Giuliani và Michael Bloomberg, những người từng lãnh đạo thành phố trong các giai đoạn khác nhau. Hồ sơ được cho là bao gồm trao đổi về nguy cơ sức khỏe, trách nhiệm pháp lý, cũng như những quan ngại của người dân đối với chất lượng không khí. Việc công bố không tự động đưa ra kết luận mới, nhưng tạo thêm cơ sở để công chúng và các bên liên quan kiểm tra lại những quyết định trong quá khứ. Tác động của thảm họa không dừng lại vào ngày các vụ khủng bố xảy ra, bởi nhiều người tiếp tục đối mặt với bệnh tật sau thời gian làm việc hoặc sinh sống gần khu vực ảnh hưởng. Theo chương trình liên bang theo dõi sức khỏe, hơn 9.400 người đã tử vong do các bệnh liên quan đến phơi nhiễm tại khu vực xảy ra khủng bố 11/9. Con số này cho thấy cuộc tranh luận về chất lượng không khí không chỉ liên quan hồ sơ hành chính, mà còn gắn với sinh mạng và sức khỏe của nhiều gia đình. Các vụ khủng bố ngày 11/9/2001 khiến 2.977 người thiệt mạng, để lại tổn thất sâu sắc đối với New York và nước Mỹ. Việc công bố tài liệu được tiến hành trước thời điểm tròn 25 năm sự kiện, giúp những câu hỏi về nguy cơ môi trường tiếp tục được đặt ra trước công chúng. Những trang hồ sơ mới có thể cung cấp thêm dữ liệu, đồng thời giúp ghi nhận đầy đủ hơn trải nghiệm của người dân, lực lượng cứu hộ và những người chịu ảnh hưởng lâu dài. Trong 12 tháng tới, việc đưa tài liệu lên mạng sẽ diễn ra theo từng giai đoạn, cho phép công chúng tiếp cận thêm thông tin về hậu quả sức khỏe sau thảm họa. Diễn biến này cũng phản ánh sức ép pháp lý và xã hội kéo dài nhiều năm nhằm yêu cầu chính quyền minh bạch hơn về các rủi ro từng được cảnh báo. Theo VietnamPlus, dẫn nguồn TTXVN, đợt công bố mở ra cơ hội xem xét lại cách thông tin được cung cấp, trách nhiệm được phân định và bài học bảo vệ cộng đồng sau thảm họa.