Phụ huynh lo lắng
Theo cập nhật của Sở Y tế TPHCM, đến chiều 17/10, có 4 học sinh Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước, mắc bệnh do não mô cầu nhóm B. Trong đó, một học sinh đã tử vong.
Trường hợp thứ tư có tiếp xúc gần với ca bệnh trước đó, được xác định dương tính với não mô cầu qua xét nghiệm PCR máu chiều 16/10. Hiện em đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, tỉnh táo, các chỉ số sinh hiệu ổn định.
Ngoài ra, kết quả xét nghiệm cho thấy nhiều học sinh có triệu chứng hô hấp dương tính với cúm mùa và rhinovirus. Ngành y tế đã triển khai kháng sinh dự phòng cho người tiếp xúc gần, khử khuẩn trường học và tiếp tục theo dõi sức khỏe những người liên quan.
Trước thông tin các ca bệnh, nhiều phụ huynh tại TPHCM đưa con đi tiêm phòng, đồng thời kiểm tra lại lịch sử tiêm chủng để xác định trẻ còn thiếu vaccine nào.
Chị Thanh Hiền (ngụ phường Tân Thuận) cùng chồng đưa con trai 9 tuổi đến Viện Pasteur TPHCM để tiêm phòng. Lúc đầu, gia đình chỉ định tiêm vaccine cúm và thủy đậu. Nhưng khi bác sĩ xem lại sổ tiêm chủng, chị mới biết con đã được tiêm vaccine não mô cầu ACWY, còn vaccine phòng nhóm B thì chưa.
“Tôi cứ nghĩ con đã tiêm đủ vaccine não mô cầu rồi”, chị chia sẻ. Lo lắng trước các ca bệnh xuất hiện thời gian qua, vợ chồng chị quyết định cho con tiêm vaccine não mô cầu nhóm B và vaccine cúm trước, còn mũi thủy đậu sẽ được thực hiện vào đợt sau.
Người tiêm vaccine não mô cầu tăng 8 lần
Theo đại diện Viện Pasteur TPHCM, lượng người đến tiêm vaccine não mô cầu trong ngày 17/10 tăng gấp 8 lần so với ngày thường. Trước đó, ngày 16/10, gần 80 trung tâm tiêm chủng VNVC tại TPHCM ghi nhận số lượt người đến tư vấn và tiêm vaccine phòng bệnh tăng gấp 4 lần mức trung bình tháng.
BS.CK1 Đinh Văn Thới, Phó trưởng Phòng khám Đa khoa, Viện Pasteur TPHCM, cho biết vi khuẩn não mô cầu có thể cư trú ở vùng mũi họng của khoảng 10-20% dân số mà không gây triệu chứng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu, gây nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn hoặc viêm màng não với nguy cơ tử vong cao.
Bệnh lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần, chẳng hạn ho, hôn hoặc dùng chung vật dụng dính dịch tiết. Thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 3-4 ngày, có thể dao động từ 1-10 ngày. Đáng lưu ý, bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, thậm chí nguy kịch trong vòng 24 giờ.
Các dấu hiệu cần chú ý gồm sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn, cứng gáy, lơ mơ, tay chân lạnh hoặc xuất hiện các nốt xuất huyết trên da. Khi có biểu hiện nghi ngờ, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay, không chờ triệu chứng xuất hiện đầy đủ.
Theo bác sĩ Đinh Văn Thới, tại Việt Nam hiện có các vaccine phòng não mô cầu nhóm B, vaccine kết hợp nhóm B và C, cùng vaccine ACWY phòng các nhóm A, C, W và Y. Vì vậy, người đã tiêm ACWY không đồng nghĩa đã được bảo vệ trước nhóm B.
"Phụ huynh nên xem lại sổ tiêm chủng của con, rồi đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn loại vaccine và lịch tiêm phù hợp với độ tuổi. Người từng tiếp xúc gần với bệnh nhân cần đến cơ sở y tế để bác sĩ đánh giá, và chỉ dùng kháng sinh phòng bệnh khi được chỉ định. Tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh để uống phòng bệnh", bác sĩ Thới đưa ra lời khuyên.
Ai có nguy cơ mắc bệnh não mô cầu?
Bác sĩ Đinh Văn Thới cho hay, bệnh não mô cầu thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi (nhất là trẻ dưới 1 tuổi), thanh thiếu niên và người trên 65 tuổi. Người sống trong môi trường tập thể đông đúc như ký túc xá, doanh trại quân đội cũng dễ mắc hơn vì vi khuẩn lây nhanh khi tiếp xúc gần.
Nguy cơ cao còn thuộc về người bị tổn thương lách, đã cắt lách hoặc không có lách, người rối loạn hệ bổ thể (bẩm sinh hoặc mắc phải sau hội chứng thận hư, lupus ban đỏ hệ thống), người đang dùng thuốc ức chế bổ thể như eculizumab, ravulizumab và người nhiễm HIV.
Ngoài ra, nhân viên phòng xét nghiệm vi sinh thường xuyên tiếp xúc với mẫu bệnh phẩm và người đi đến vùng có dịch lưu hành cũng cần lưu ý. Nguy cơ mắc bệnh thể xâm lấn còn tăng lên ở người vừa nhiễm siêu vi hô hấp, đặc biệt là cúm, hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá, kể cả hít phải khói thuốc thụ động.