Từ dân ca quan họ, tranh Đông Hồ đến quần thể Yên Tử, Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn - Kiếp Bạc… 8 mô hình di sản được tái hiện sinh động tại Quảng trường 3/2, phường Bắc Giang, thành phố Bắc Ninh, tạo nên không gian văn hóa độc đáo, thu hút ánh nhìn của người dân và du khách. Đưa di sản Yên Tử, Vịnh Hạ Long ...
Thời gian gần đây, tại Quảng trường 3/2 (phường Bắc Giang, thành phố Bắc Ninh) trưng bày mô hình 8 di sản thế giới thu hút nhiều người đến xem. Ảnh: Nguyễn Thắng. Ngày 30/9/2009, tại kỳ họp lần thứ 4 của Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể ở Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất), dân ca quan họ Bắc Ninh được ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Quan họ nổi bật với lối hát đối đáp giao duyên giữa các liền anh, liền chị, qua những câu hát mộc mạc, đằm thắm.Ngày 9/12/2025, tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ, Kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO đã ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.Ngày 1/10/2009, tại kỳ họp của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO), ca trù đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Đây là di sản văn hóa thế giới có vùng ảnh hưởng lớn, có phạm vi trải dài ở nhiều tỉnh, thành như Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng.Ngày 1/12/2016, Di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.Ngày 12/7/2025, tại Kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới (UNESCO) ở Thủ đô Paris, (Cộng hòa Pháp) công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn, Kiếp Bạc (thuộc địa bàn các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và thành phố Hải Phòng) là Di sản văn hóa thế giới. Đây là di sản thế giới liên tỉnh thứ 2 ở Việt Nam.Ngày 16/5/2012, mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Ninh) đã được UNESCO công nhận là di sản tư liệu thế giới thuộc chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Chùa Vĩnh Nghiêm là nơi lưu giữ kho mộc bản với 3.050 bản ván khắc, trong đó hầu hết là kinh, sách, luật giới nhà Phật, trước tác của Tam thế tổ và một số vị cao tăng dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử.Ngày 12/12/2019, tại Phiên họp Uỷ ban Liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 14 của UNESCO diễn ra tại Bogota, thủ đô nước Cộng hòa Colombia, Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam chính thức được UNESCO ghi danh tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.Ngày 2/12/2015, trong kỳ họp thứ 10 của Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể tại thành phố Windhoek (Namibia), Nghi lễ và trò chơi Kéo co đã có tên trong danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đa quốc gia đại diện nhân loại.
Không gian trưng bày mô hình 8 di sản thế giới tại Quảng trường 3/2, phường Bắc Giang, thành phố Bắc Ninh đang trở thành điểm nhấn văn hóa tiêu biểu, phản ánh bề dày trầm tích lịch sử của vùng đất Kinh Bắc. Hoạt động này tạo cơ hội trực quan để công chúng tiếp cận chuỗi giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể và di sản tư liệu đã được UNESCO vinh danh qua nhiều thời kỳ.
Nổi bật trong các di sản phi vật thể gắn liền với địa phương là Dân ca Quan họ Bắc Ninh được công nhận năm 2009, cùng Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vừa được ghi danh vào danh sách cần bảo vệ khẩn cấp tháng 12 năm 2025. Bên cạnh đó, bức tranh di sản còn mở rộng với Ca trù, Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Nghi lễ và trò chơi Kéo co, cùng Thực hành Then của đồng bào Tày, Nùng, Thái.
Về di sản vật thể và tư liệu, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn, Kiếp Bạc được công nhận di sản liên tỉnh vào tháng 7 năm 2025 ghi nhận đóng góp quan trọng của địa bàn Bắc Ninh. Kho mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm với 3.050 bản ván khắc kinh phật phái Trúc Lâm tiếp tục khẳng định vị thế di sản ký ức khu vực châu Á - Thái Bình Dương từ năm 2012. Việc quy tụ các mô hình di sản không chỉ tôn vinh các giá trị nhân loại mà còn thúc đẩy ý thức bảo tồn và phát triển du lịch bền vững tại đô thị trung tâm.
