Khoảng 795.000 người Mỹ bị đột quỵ mỗi năm. Tuổi tác và di truyền là những yếu tố khó thay đổi, tuy nhiên, chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp kiểm soát huyết áp, cholesterol và đường huyết, từ đó giảm nguy cơ đột quỵ.
TS.BS Cheng-Han Chen, chuyên gia tim mạch can thiệp, California (Mỹ) cho biết nhìn chung, tuân theo chế độ ăn uống lành mạnh có thể hỗ trợ giảm một loạt các yếu tố nguy cơ đột quỵ, bao gồm huyết áp, cholesterol, đồng thời giúp điều hòa lượng đường trong máu.
Có 2 chế độ ăn đã được chứng minh có liên quan đến việc giảm nguy cơ đột quỵ: chế độ ăn DASH và chế độ ăn Địa Trung Hải. Hai chế độ ăn này đều khuyến khích bạn tăng cường ăn các thực phẩm có nguồn gốc thực vật như rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đậu và các loại đậu; thịt nạc, cá, sữa ít béo và chất béo có lợi cho tim như dầu ô liu.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Bệnh đột quỵ đang có xu hướng trẻ hóa (Ảnh: CDC).
Dưới đây, các chuyên gia chỉ ra 8 nhóm thực phẩm tốt nhất có thể góp phần giảm nguy cơ đột quỵ
Rau lá xanh
Theo Prevention, cải xoăn, cải bó xôi, rau arugula là những lựa chọn hàng đầu của chuyên gia dinh dưỡng Sonya Angelone (California, Mỹ).
Theo đó, các loại rau lá xanh có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ vì chúng có hàm lượng nitrat cao. Cơ thể chuyển đổi nitrat thành oxit nitric, có thể giúp làm giãn động mạch, thúc đẩy lưu thông máu và giảm huyết áp.
Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Dịch tễ học Châu Âu vào năm 2021 đã tìm thấy mối liên hệ giữa những người tiêu thụ ít nhất 60mg nitrat mỗi ngày từ rau quả, tương đương với khoảng một cốc rau xanh, và nguy cơ đột quỵ thấp hơn 17%.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Trong số các loại rau lá xanh thì cải bó xôi là loại giàu chất dinh dưỡng nhất (Ảnh: N.P).
Các loại rau lá xanh cũng rất giàu vitamin K, có tác dụng điều hòa quá trình đông máu. Chúng cũng có vitamin, khoáng chất và chất xơ có liên quan đến nguy cơ đột quỵ thấp hơn.
Cam
Chuyên gia dinh dưỡng Dilley cho biết các loại trái cây có múi như cam và bưởi chứa vitamin C, folate và kali, có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm. Các loại trái cây này cũng chứa chất xơ hòa tan, có thể làm giảm cholesterol (một yếu tố nguy cơ đột quỵ khác).
Vitamin C trong cam quýt đặc biệt quan trọng. Nghiên cứu đã tìm ra mối liên hệ giữa việc hấp thụ vitamin C với khả năng giảm nguy cơ đột quỵ.
Tuy nhiên, bạn cần lưu ý rằng bưởi có thể ảnh hưởng đến một số loại thuốc, vì vậy bạn nên tham khảo thêm ý kiến của bác sĩ.
Quả óc chó
Quả óc chó mang lại nhiều lợi ích cho hệ tim mạch. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Circulation vào năm 2021 cho thấy ăn khoảng một nửa cốc quả óc chó mỗi ngày trong hai năm sẽ làm giảm mức cholesterol LDL (cholesterol “có hại”). Mức cholesterol LDL cao là yếu tố nguy cơ gây đột quỵ.
Sức hấp dẫn lớn của quả óc chó là hàm lượng axit béo omega-3. Điều này có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch và giảm tình trạng viêm nhiễm trong cơ thể.
Chúng là nguồn cung cấp axit alpha linolenic, một loại axit béo omega-3 dồi dào. Chất này đã được chứng minh giúp giảm viêm, cải thiện lưu lượng máu và hạ huyết áp. Quả óc chó cũng chứa chất chống oxy hóa và các dưỡng chất khác giúp bảo vệ hệ tim mạch.
Sữa chua
Sữa chua cung cấp canxi, kali và lợi khuẩn (probiotics), có tác dụng hạ huyết áp và cân bằng chỉ số mỡ máu tốt hơn, đặc biệt là khi dùng thay thế cho các món ăn vặt chế biến sẵn hoặc nhiều đường. Các dữ liệu cho thấy những người tiêu thụ nhiều sản phẩm từ sữa lên men, như sữa chua, có nguy cơ bị đột quỵ thấp hơn.
Sữa chua là một phần của chế độ ăn DASH, chế độ ăn rất tốt cho việc phòng ngừa đột quỵ. Tuy nhiên, hãy chọn loại ít đường. Theo TS Chen, lượng đường bổ sung có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Yến mạch
Các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch chứa nhiều magie, vitamin nhóm B và chất chống oxy hóa giúp bảo vệ sức khỏe mạch máu. Chúng cũng cung cấp chất xơ giúp duy trì lượng đường trong máu ổn định.
Ngũ cốc nguyên hạt cũng có thể giúp giảm tình trạng viêm trong cơ thể, từ đó góp phần giảm nguy cơ đột quỵ.
Cá béo
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Các loại cá béo giàu EPA và DHA, tốt cho sức khỏe tim mạch (Ảnh: N.P).
Các loại cá béo như cá hồi, cá mòi và cá thu rất giàu EPA và DHA. Những chất này giúp giảm viêm, ổn định nhịp tim, cải thiện chỉ số mỡ máu và giảm độ kết dính của tiểu cầu, qua đó giảm nguy cơ hình thành cục máu đông. Nghiên cứu đã cho thấy mối liên hệ giữa việc tiêu thụ cá béo và giảm nguy cơ đột quỵ.
Chuyên gia dinh dưỡng Angelone cho biết thêm cá béo cũng có thể giúp hạ huyết áp và giảm cholesterol, những yếu tố nguy cơ chính gây đột quỵ.
Một điểm nữa cần lưu ý là cá béo là nguồn cung cấp protein nạc, hỗ trợ kiểm soát cân nặng, trong khi thừa cân lại có liên quan đến nguy cơ đột quỵ cao hơn.
Thực phẩm giàu chất xơ hòa tan
Chất xơ hòa tan giữ nước và chuyển thành dạng gel trong đường tiêu hóa, làm chậm quá trình tiêu hóa. Các thực phẩm giàu chất xơ hòa tan làm giảm cholesterol LDL và kiểm soát tình trạng tăng đột biến đường huyết, yếu tố có thể gây tổn thương mạch máu.
Những lựa chọn tốt nhất gồm táo, quả mơ, quả sung, lê, cà rốt, súp lơ xanh, khoai lang.
Protein thực vật
TS Chen khuyên bệnh nhân nên dùng các loại protein nạc, đặc biệt là protein có nguồn gốc thực vật.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí The American Journal of Clinical Nutrition vào năm 2024 cho thấy, so với những người tiêu thụ lượng lớn protein động vật, những người tiêu thụ protein thực vật có nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp hơn 19% và nguy cơ mắc bệnh mạch vành thấp hơn 27%.
Dù vậy, bạn cần lưu ý không có loại thực phẩm nào có thể tự mình ngăn ngừa đột quỵ, chế độ ăn uống và lối sống tổng thể là quan trọng nhất.