Nhật Bản nói rằng việc cảnh báo nhầm động đất là do sai sót của hệ thống máy tính (Ảnh minh họa: Reuters).
Cơ quan này thừa nhận đánh giá quá cao độ lớn của trận động đất lên mức thảm khốc 9,9 độ và cảnh báo đã gây gián đoạn tạm thời hoạt động giao thông công cộng tại một số khu vực.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết hệ thống máy tính đã xác định sai tâm chấn, dẫn đến việc đánh giá quá cao độ lớn của trận động đất. Cơ quan này đã loại trừ khả năng xảy ra một cuộc tấn công mạng và cho biết đang điều tra nguyên nhân và sẽ giải thích ngay khi xác định được lý do.
Hệ thống Cảnh báo sớm động đất sử dụng dữ liệu từ các máy đo địa chấn đặt tại nhiều trạm quan trắc khác nhau, tổng hợp dữ liệu để dự đoán vị trí, độ lớn và cường độ dự kiến của trận động đất.
Cơ quan này phát cảnh báo lúc 12h40 giờ địa phương, áp dụng cho một khu vực rộng lớn từ miền Bắc đến miền Trung Nhật Bản, đồng thời thông báo động đất xảy ra ngoài khơi đảo Hokkaido.
Sau đó, cơ quan nói trên xác nhận một trận động đất mạnh 6,9 độ xảy ra gần bán đảo Kamchatka của Nga, ở độ sâu 160km, vào khoảng 12h38.
Cảnh báo sớm kêu gọi người dân chuẩn bị ứng phó với rung chấn đạt cấp 7, mức cao nhất trong thang cường độ địa chấn của Nhật Bản. Tuy nhiên, cơ quan này cho biết rung chấn mạnh nhất được ghi nhận chỉ ở cấp 1 tại Hakodate, phía tây nam đảo Hokkaido.
Theo đơn vị vận hành, sau khi nhận được cảnh báo, 14 đoàn tàu điện mặt đất tại Sapporo, Hokkaido, đã dừng hoạt động trong vài phút cho đến khi được xác định là an toàn để chạy trở lại.
Các chuyến tàu cao tốc trên tuyến Tokaido Shinkansen cũng tạm thời bị đình chỉ giữa hai ga Shin-Yokohama và Toyohashi. Tuy nhiên, tối 16/10, đơn vị vận hành JR Central cho biết cảnh báo động đất không phải nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc đình chỉ hoạt động.
Cảnh báo động đất ban đầu được hủy 8 phút sau khi phát đi. Nhiều người dân nhận được cảnh báo trên điện thoại thông minh hoặc biết thông tin qua các chương trình phát sóng truyền hình, phát thanh và hệ thống loa thông báo công cộng của chính quyền địa phương.
Nếu một trận động đất mạnh 9,9 độ xảy ra, nó sẽ giải phóng năng lượng lớn gấp khoảng 22 lần so với trận động đất mạnh 9,0 độ ngoài khơi đông bắc Nhật Bản ngày 11/3/2011.
Trận siêu động đất năm đó gây ra sóng thần khổng lồ dọc bờ biển Nhật Bản và dẫn đến thảm họa hạt nhân nghiêm trọng.
Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara phát biểu tại cuộc họp báo sau đó trong ngày 16/10 rằng chính phủ đang nghiêm túc xem xét sự việc.
“Chúng tôi đã khiến rất nhiều người lo lắng và gây thêm gánh nặng cho những người phải sơ tán hoặc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn, cũng như các đơn vị khác bị ảnh hưởng, chẳng hạn hệ thống giao thông và doanh nghiệp”, ông nói.
Hokkaido, hòn đảo lớn nằm ở cực Bắc Nhật Bản, cùng các khu vực lân cận là những nơi được cơ quan khí tượng khuyến cáo chuẩn bị ứng phó với nguy cơ xảy ra siêu động đất dọc rãnh Nhật Bản và rãnh Chishima ngoài khơi miền Bắc nước này.