Chủ tịch AFC, ông Ibrahim Al Khalifa dự kiến thay đổi hệ thống vòng loại World Cup, có thể tác động mạnh đến Việt Nam - Ảnh: AFC
Giấc mơ vươn đến World Cup của bóng đá Việt Nam có thể sẽ bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi những thay đổi mà AFC chuẩn bị đưa ra.
AFC Nations League ra đời, Việt Nam 'mấp mé'
Theo Hãng tin uy tín ESPN, AFC đã chốt kế hoạch về một cuộc cải tổ lớn đối với hệ thống thi đấu cấp độ đội tuyển quốc gia. Theo đó, giải đấu vốn đã được giới thiệu từ lâu - AFC Nations League không chỉ thay thế phần lớn các trận giao hữu mà còn có thể trở thành vòng loại World Cup và Asian Cup trong tương lai.
AFC đã chính thức xác nhận kế hoạch thành lập Nations League từ tháng 12-2025, với mục tiêu tạo ra lịch thi đấu “có cấu trúc và bền vững hơn”, giúp các đội tuyển được chơi nhiều trận có ý nghĩa và gặp những đối thủ tương đồng về trình độ. Tuy nhiên, thể thức chi tiết chưa được AFC công bố chính thức.
Ngày 4-10, ESPN tiết lộ những thay đổi đáng chú ý trong kế hoạch của AFC. Theo phương án đang được thảo luận, 47 đội tuyển thành viên AFC sẽ được phân thành 3 hạng dự AFC Nations League.
Hạng 1 và hạng 2 có 18 đội mỗi hạng, còn hạng 3 gồm 11 đội. Không còn cách chia Đông Á, Tây Á hay theo các liên đoàn khu vực; các đội sẽ được xếp nhóm hạt giống và nhận lịch đấu cân bằng theo mô hình giải vô địch.
AFC dự kiến tổ chức một mùa thử nghiệm vào giai đoạn 2028-2029 để xác lập các hạng đấu, trước khi Nations League chính thức khởi tranh năm 2030. Giải sau đó được tổ chức hai năm một lần, nhưng mỗi mùa có thể đồng thời đóng vai trò vòng loại một giải lớn.
Ở mùa Nations League gắn với Asian Cup, dự kiến bắt đầu năm 2030, các đội hạng 1 sẽ thi đấu 6 trận, gồm 3 sân nhà và 3 sân khách. Toàn bộ 18 đội thuộc hạng đấu cao nhất cùng 6 đội có thành tích tốt nhất ở hạng 2 sẽ giành vé dự Asian Cup.
Ảnh hưởng cơ hội dự World Cup của Việt Nam?
Cuộc thay đổi lớn nhất nằm ở vòng loại World Cup.
Theo dự thảo được ESPN tiếp cận, mùa Nations League 2032-2033 sẽ được tích hợp với vòng loại World Cup. Khi đó, 18 đội thuộc hạng 1 thi đấu 12 trận, gồm sáu trận sân nhà và sáu trận sân khách, rồi được xếp trên một bảng tổng sắp chung.
Sáu đội đứng đầu bảng sẽ giành vé trực tiếp dự World Cup. Các đội xếp từ thứ 7 đến thứ 10 tiếp tục bước vào một vòng play-off vòng tròn gồm bốn đội. Hai đội đứng đầu vòng này lấy thêm hai vé trực tiếp, trong khi đội thứ ba được quyền dự play-off liên lục địa.
Như vậy, về lý thuyết AFC vẫn phân phối tám suất trực tiếp và một suất play-off liên lục địa, tương ứng cơ cấu FIFA đang dành cho bóng đá châu Á trong mô hình World Cup 48 đội.
Với mô hình World Cup 48 đội, FIFA quy định AFC có 8,5 suất, nghĩa là 8 vé trực tiếp cùng 1 đại diện dự vòng play-off liên lục địa.
Điều gây chú ý là dự thảo hiện không đưa ra con đường giành vé World Cup trực tiếp cho các đội thuộc hạng 2 hoặc hạng 3.
Điều đó đồng nghĩa nếu thể thức cuối cùng được thông qua đúng như bản ESPN tiết lộ, việc góp mặt trong nhóm 18 đội hạng 1 sẽ trở thành điều kiện tiên quyết để một đội tuyển châu Á có quyền tranh vé World Cup ở chu kỳ đó.
Một đội thuộc hạng 2 dù thi đấu xuất sắc và giành quyền thăng hạng cũng chỉ có thể chuẩn bị cho chu kỳ tiếp theo.
Đây là khác biệt rất lớn so với hệ thống hiện nay, nơi tất cả thành viên AFC đều có một con đường vòng loại, dù những đội có thứ hạng thấp phải bắt đầu từ vòng sơ loại.
Việt Nam cần giữ vững phong độ để chắc chân trong top 18 châu Á - Ảnh: ANH KHOA
Hiện AFC vẫn chưa thống nhất về cách phân hạng cho các đội tuyển quốc gia. Trong phương án cũ, thứ hạng FIFA sẽ nắm vai trò quyết định.
Nếu căn cứ theo thứ hạng FIFA, Việt Nam hiện đang xếp 17 châu Á, vừa đủ sít sao gia nhập nhóm số 1 của AFC Nations League. Nhưng nếu chẳng may tụt hạng và văng khỏi top 18 châu Á, Việt Nam sẽ hoàn toàn không có cơ hội tranh vé dự World Cup.
Đó là rủi ro cực lớn mà những nền bóng đá hạng khá của châu Á như Thái Lan, Việt Nam hay Indonesia phải đối mặt với thể thức AFC Nations League - kiêm vòng loại World Cup này. Điển hình là Indonesia đang xếp hạng 21 châu Á, có thể không đủ điều kiện gia nhập nhóm 1 của AFC Nations League.
Nhưng AFC có thể tính đến một hệ thống điểm số để phân hạng khác thay vì bảng xếp hạng của FIFA. Dù thế nào đi nữa, nếu thi đấu không tốt trong thời gian tới, giấc mơ World Cup của Việt Nam có thể "tan vỡ ngay từ khi chưa bước vào vòng loại".
Vì sao người dân Hàn Quốc phẫn nộ với các cầu thủ bóng đá vừa vô địch Asiad?Nhiều ngôi sao đội bóng đá nam (U23) Hàn Quốc vừa giành HCV Asiad 2026 đã phải lên tiếng xin lỗi người dân nước nhà sau khi 'vạ miệng' về chuyện miễn nghĩa vụ quân sự.