Ai xứng đáng là hiền tài hôm nay?

Dẫn lại lời của Đông các Đại học sĩ Thân Nhân Trung năm 1484 khắc trên bia tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám: "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia", TS Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam - cho rằng "tư tưởng đặt hiền tài trong mối quan hệ với vận mệnh đất nước gần 6 thế kỷ sau vẫn còn nguyên giá trị ".

Sau hơn 4 tháng phát động, lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi phim ngắn Hiền tài hôm nay diễn ra tối 17-9 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - trường đại học đầu tiên của Việt Nam (1076 - 2026).

Câu hỏi về hiền tài vẫn luôn mở

Bên lề sự kiện, TS Ngô Phương Lan cho biết khi triển khai ý tưởng cuộc thi, ban tổ chức cảm thấy lo lắng và trăn trở bởi đây là một đề tài khó với các bạn trẻ.

Nhưng kết quả rất bất ngờ khi chỉ sau mấy tháng phát động, cuộc thi đã nhận được 200 phim ngắn dự thi. Thành phần rất đa dạng, từ các nhà làm phim chuyên nghiệp thuộc hãng phim nhà nước, đơn vị truyền thông, đài truyền hình cho đến các bạn sinh viên và những nhóm làm phim tự do rất trẻ.

Sự hưởng ứng này cho thấy sự quan tâm lớn của giới trẻ tới đề tài khó gắn với di sản, truyền thống đạo học của dân tộc. Các bạn trẻ đã xử lý khái niệm tưởng như khó khăn, trừu tượng này một cách rất giản dị, dễ hiểu và truyền cảm.

Với họ, hiền tài hôm nay có thể là một nhà khoa học, một người thầy, một nghệ sĩ, một người gìn giữ di sản; cũng có thể là một người trẻ đang lặng lẽ học tập, lao động, sáng tạo và lựa chọn sống có trách nhiệm. 

"Tài năng rất quan trọng. Nhưng tài năng chỉ thực sự có ý nghĩa khi được soi sáng bởi nhân cách, được nuôi dưỡng bằng khát vọng và được đặt vào những việc có ích cho cộng đồng. Có lẽ đó cũng là điều sâu xa mà hai chữ "hiền tài" gửi gắm cho chúng ta hôm nay", bà nói.

Phát biểu tại lễ tổng kết và trao giải, bà Lan nói diễn ra nhân 950 năm Văn Miếu - Quốc Tử Giám - biểu tượng của truyền thống hiếu học, trọng tài và trọng dụng nhân tài của dân tộc, cuộc thi mong muốn đưa di sản ra khỏi khoảng cách thời gian để các giá trị của tiền nhân tiếp tục đối thoại với thế hệ trẻ qua ngôn ngữ điện ảnh gần gũi. Dù cuộc thi khép lại, câu hỏi về hiền tài vẫn luôn mở. 

Tại lễ tổng kết, Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh, nếu bia đá tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám lưu danh người tài của các thế hệ trước, thì màn ảnh hôm nay khắc họa và lan tỏa những hành trình cống hiến của con người đương đại. 

Phương thức biểu đạt có thể đổi thay, nhưng sự trân trọng đối với trí thức, nhân cách và tinh thần cống hiến vẫn luôn được tiếp nối một cách bền vững.

Kết quả cuộc thi phim ngắn Hiền tài hôm nay

Từ hơn 200 tác phẩm dự thi, ban tổ chức chọn ra 23 phim vào vòng chung khảo và trao 13 giải thưởng.

Giải nhất thuộc về phim tài liệu Khát vọng vọng vươn xa (đạo diễn Hoàng Hà Lê); Giải nhì thuộc về phim tài liệu Chuyện một nữ trí thức Hà Nội (Đỗ Thị Huyền Trang); phim hoạt hình POOCBAGA (Trần Xuân Du);

Giải ba thuộc về phim hoạt hình Sắc màu của núi (NSƯT Phùng Văn Hà); phim truyện Buổi lễ trưởng thành của ADEI (Cham Production); phim tài liệu Chạm vào tri thức (nhóm tác giả Lan Chi và Thảo Phan);

Giải khuyến khích được trao cho các phim tài liệu Người giữ lửa - Hành trình kết nối tri thức trên nền tảng số (nhóm tác giả On Record); Người thầy trước những vi rút tử thần (Vũ Thị Thu Hiền); Nghề/Nghiệp (Đỗ Trang Hà); Muôn đời đạo học (Đào Duy Từ); Nhìn là thấy Việt Nam (AVG);

Giải Phim được yêu thích nhất thuộc về phim tài liệu Học (Phạm Nguyễn Phú Sĩ); Giải ý tưởng sáng tạo thuộc về phim truyện Trưởng bản ngày mai (Lò Thanh Thanh).

Cuộc thi làm phim ngắn ‘Hiền tài hôm nay’ chấp nhận sử dụng AI trong quá trình sáng tạo nhưng giới hạn dưới 20% tổng thể thời lượng tác phẩm.