Trong nhiều thập kỷ qua, các nhà cổ sinh vật học đã cố gắng tìm hiểu tiếng kêu của khủng long sẽ như thế nào.
Tuy nhiên, các mô mềm đóng vai trò tạo và định hình âm thanh của khủng long như phổi, họng, khoang miệng… khó có thể lưu giữ được thông qua các mẫu vật hóa thạch, do vậy đến nay tiếng kêu của khủng long vẫn là điều bí ẩn và chỉ được các nhà làm phim sáng tạo ra thông qua tác phẩm của họ.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Tiếng kêu của khủng long vẫn là một điều bí ẩn và những âm thanh trên phim chỉ là sự sáng tạo của đạo diễn (Ảnh minh họa: Science).
Tuy nhiên, các nhà khoa học đã khai quật được hàng chục hóa thạch côn trùng sống cùng thời khủng long, với phần cánh (bộ phận chính tạo ra âm thanh của nhiều loài côn trùng) được bảo tồn hoàn hảo, điều này giúp họ có thể phục hồi được âm thanh của các loài côn trùng này.
Hơn một thập kỷ trước, Cố Tuấn Kiệt, giáo sư côn trùng học tại Đại học Nông nghiệp Tứ Xuyên (Trung Quốc), cùng các đồng nghiệp đã có được 20 mẫu hóa thạch nguyên vẹn côn trùng từ kỷ Jura. Những hóa thạch này được tìm thấy ở khu vực Nội Mông (Trung Quốc), gồm chín loài tổ tiên của dế và châu chấu lá, tất cả đều có cấu trúc độc đáo trên cánh trước giúp tạo ra âm thanh.
Mặc dù những loài côn trùng đã tuyệt chủng này đều phân nhánh hàng triệu năm so với họ hàng hiện đại ngày nay, nhưng chúng vẫn chia sẻ nhiều đặc điểm, bao gồm kích thước, hình dạng và cách thức tạo ra âm thanh khi cọ xát cánh trước hoặc cánh với chân vào nhau.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Hóa thạch cánh của các loài côn trùng từ kỷ Jura (Ảnh: PNAS).
Để tái tạo tiếng kêu của những loài côn trùng đã tuyệt chủng, các nhà nghiên cứu đã bắt đầu bằng việc nghiên cứu kỹ cách họ hàng còn sống của chúng tạo ra âm thanh. Họ sử dụng máy quay tốc độ cao và kỹ thuật có tên gọi đo rung laser Doppler để đo các chuyển động và tần số rung chính xác của cánh côn trùng.
Các nhà nghiên cứu sau đó sử dụng dữ liệu này để tạo ra một mô hình máy tính có thể dự đoán chính xác âm thanh được tạo ra dựa vào cấu tạo của cánh các loài côn trùng, bao gồm những loài đã tuyệt chủng. Mô hình này cũng dựa vào thông tin về mối quan hệ giữa các loài côn trùng đã tuyệt chủng và còn sống để đưa ra dự đoán âm thanh chuẩn xác nhất.
Kết quả cuối cùng, các nhà khoa học đã tạo ra được một bộ sưu tập gồm chín tiếng kêu riêng biệt từ hóa thạch của chín loài côn trùng đã bị tuyệt chủng. Đáng chú ý, trong số đó, loài côn trùng có tên khoa học Sigmaboilus peregrinus (tổ tiên của loài dế và muỗm hiện đại) phát ra âm thanh siêu âm tần số cao mà con người không thể nghe được.
Nhóm nghiên cứu của giáo sư Cố Tuấn Kiệt đã kết hợp những âm thanh của các loài côn trùng này vào một để tạo nên tiếng kêu trong những khu rừng thời kỳ kỷ Jura.
Mặc dù tập hợp âm thanh này chỉ mang tính mô phỏng và chiếm một phần nhỏ trong số những âm thanh từng vang vọng trong các khu rừng cách đây hơn 145 triệu năm, đây là mức gần nhất mà các nhà khoa học từng đạt được cho đến nay.
“Trước đây tất cả âm thanh của kỷ Jura đều đến từ các bộ phim của Hollywood, nhưng những âm thanh đó không phải là thật, chúng được tạo ra bởi các nhà làm phim. Kết quả nghiên cứu của chúng tôi là sự tái tạo đầu tiên về tập hợp âm thanh của côn trùng trong các khu rừng cổ đại dựa trên phương pháp khoa học và vật liệu hóa thạch”, giáo sư Cố Tuấn Kiệt bình luận.
Kết quả nghiên cứu của giáo sư Cố Tuấn Kiệt và các cộng sự đã được xuất bản trên Kỷ yếu Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ.
Kỷ Jura là kỷ địa chất kéo dài trong khoảng 56 triệu năm, từ 201,3 triệu năm trước đến 145 triệu năm trước. Đây là thời kỳ khủng long phát triển mạnh mẽ nhất và trở thành nhóm động vật thống trị trên cạn. Ngoài ra, kỷ Jura cũng xuất hiện nhiều loài bò sát bay, bò sát biển, côn trùng…