Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ về ăn vô độ tâm thần - Ảnh: TUẤN ANH
Ngày 12-10, Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức buổi cung cấp thông tin về chứng ăn vô độ tâm thần (Bulimia nervosa), một rối loạn ăn uống ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần.
Ăn vô độ gần như mỗi ngày, có lần nôn đến ngất xỉu
ThS.BS Phạm Thị Nguyệt Nga, Viện Sức khỏe tâm thần, cho biết một bệnh nhân nữ 21 tuổi, sinh viên đại học, đến khám vì thường xuyên ăn lượng lớn thức ăn rồi tự gây nôn.
Theo người nhà, bệnh nhân vốn trầm tính, ít chia sẻ. Khi lên đại học, cô thường bị bạn bè chê bai ngoại hình, từ đó chú ý nhiều hơn đến cân nặng, nhịn ăn và sử dụng trà, cà phê với mục đích giảm cân. Áp lực học tập, quan hệ bạn bè và gia đình khiến tình trạng ngày càng nghiêm trọng.
Số ca nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì Bà Được tăng lên 135 người
Nhai cơm cũng đau, coi chừng bệnh khớp hàm
Không ăn kiêng nhưng vẫn sụt cân, vì sao?
Bệnh nhân xuất hiện các cơn ăn nhiều mất kiểm soát, thường ăn nhiều cơm, thịt, cá, bánh quy, khoai tây chiên và đồ ăn vặt. Sau khi ăn, dù cảm thấy thoải mái hơn, cô lại tự gây nôn và tập luyện quá mức để tránh tăng cân.
Tần suất các cơn ăn vô độ tăng lên 8-10 lần mỗi tuần, sau đó gần như xảy ra hằng ngày. Bệnh nhân còn sử dụng thuốc nhuận tràng, thuốc lợi tiểu. Tình trạng kéo dài gây ảnh hưởng đến việc học tập, gây rối loạn kinh nguyệt, khoảng ba tháng mới có kinh một lần.
Khi thăm khám, bệnh nhân có chỉ số khối cơ thể (BMI) 17,6 và hạ kali máu. Cô được chẩn đoán ăn vô độ tâm thần kèm hạ kali máu.
ThS Ngô Tuấn Khiêm, Viện Sức khỏe tâm thần, cũng chia sẻ trường hợp nam sinh viên 22 tuổi có hơn một năm thường xuyên ăn lượng thức ăn lớn bất thường, có lúc gấp ba lần bình thường, rồi tự móc họng gây nôn.
Có lần nôn nhiều đến ngất xỉu, bệnh nhân được đưa đến bệnh viện và phát hiện hạ kali máu do rối loạn điện giải. Sau đó, nam sinh cũng được chẩn đoán ăn vô độ tâm thần.
Sau một tháng điều trị bằng thuốc kết hợp can thiệp tâm lý, tình trạng người bệnh cải thiện khoảng 50-60%. Qua 4-5 lần tái khám tiếp theo, bệnh nhân ổn định hơn, không còn những đợt ăn quá mức rồi gây nôn như trước.
Theo bác sĩ, phát hiện và điều trị sớm giúp người bệnh cải thiện triệu chứng, kiểm soát bệnh lâu dài và hạn chế biến chứng nguy hiểm.
Nhiều người có cân nặng bình thường, thậm chí gầy gò nhưng vẫn ám ảnh mình đang thừa cân - Ảnh minh họa
Giấu kín chuyện ăn nhiều, trì hoãn điều trị
PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, cho biết ăn vô độ tâm thần là rối loạn ăn uống đặc trưng bởi những đợt ăn lượng thức ăn lớn bất thường, đi kèm cảm giác mất kiểm soát. Sau đó, người bệnh lặp lại các hành vi bù trừ nhằm ngăn tăng cân như tự gây nôn, lạm dụng thuốc nhuận tràng hoặc thuốc lợi tiểu, nhịn ăn và tập thể dục quá mức.
Điểm phân biệt với việc ăn nhiều thông thường là cảm giác không thể dừng hoặc kiểm soát lượng thức ăn. Người bệnh có thể ăn nhanh, ăn khi không đói, ăn một mình vì xấu hổ và cố che giấu hành vi.
Bệnh thường khởi phát ở tuổi vị thành niên hoặc đầu tuổi trưởng thành, tỉ lệ nữ mắc nhiều hơn nam.
"Đặc biệt, nhiều người có cân nặng bình thường, thậm chí gầy gò vẫn có thể mắc chứng này. Họ bị ám ảnh bởi cân nặng, lúc nào cũng sợ mình thừa cân, tìm cách loại bỏ lượng thức ăn mình đã nạp vào", PGS Tuấn phân tích.
Theo PGS Tuấn, các yếu tố liên quan gồm di truyền, hoạt động của hệ thần kinh và nội tiết, tính cầu toàn, lòng tự trọng thấp, khó điều hòa cảm xúc, tiền sử sang chấn, áp lực ngoại hình, bắt nạt và ảnh hưởng từ mạng xã hội.
Bác sĩ Khiêm cảnh báo chứng ăn vô độ tâm thần có thể gây tổn thương răng, thực quản, tuyến nước bọt, thận và đường tiêu hóa. Đặc biệt, tự gây nôn và lạm dụng thuốc lợi tiểu, nhuận tràng có thể gây rối loạn điện giải. Hạ kali máu có thể dẫn đến yếu cơ, ngất, rối loạn nhịp tim, thậm chí tử vong.
Bệnh cũng có thể đi kèm trầm cảm, lo âu và các vấn đề sức khỏe tâm thần khác như trầm cảm, tự hại.
"Do xấu hổ, sợ bị phán xét hoặc cho rằng mình thiếu ý chí, nhiều người giấu kín triệu chứng và trì hoãn điều trị.
Vì vậy, gia đình cần lưu ý các dấu hiệu như người bệnh thường xuyên vào nhà vệ sinh ngay sau bữa ăn, ăn uống bí mật, ăn kiêng khắt khe xen kẽ những đợt ăn mất kiểm soát, tập luyện cưỡng bức hoặc sử dụng thuốc nhuận tràng, thuốc lợi tiểu.
Khi nhận thấy những biểu hiện này, người thân nên lắng nghe, tránh trách móc, đồng thời khuyến khích người bệnh đến cơ sở chuyên khoa để được đánh giá và điều trị", bác sĩ Khiêm khuyến cáo.
Tìm ra thủ phạm gây thèm ăn vô độHai đứa trẻ mắc chứng thèm ăn vô độ và béo phì nghiêm trọng. Sau khi tìm ra 'thủ phạm', các nhà khoa học đã giúp các em trở lại bình thường.