Bác sĩ Lê Nhất Duy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết theo y học cổ truyền, tỳ và vị liên quan mật thiết đến việc tiếp nhận, tiêu hóa thức ăn và tạo nguồn dinh dưỡng cho cơ thể. Việc lựa chọn dược liệu vì vậy cần căn cứ vào biểu hiện và thể bệnh của từng người, thay vì dùng một vị thuốc giống nhau cho tất cả trường hợp. Một số thảo dược quen thuộc thường trong y học cổ truyền sau đây được xem là có thể giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm tình trạng đầy bụng, khó tiêu.
Gừng
Gừng tươi, trong y học cổ truyền gọi là sinh khương, có vị cay, tính ấm, thường được dùng để làm ấm bụng, hỗ trợ tiêu hóa và giảm buồn nôn.
Cách dùng: Khoảng 2 - 4 lát gừng tươi hãm với nước ấm uống sau bữa ăn, hoặc thêm gừng vào món ăn hằng ngày.
Người thường xuyên ợ nóng, tiêu chảy hoặc đang sử dụng nhiều loại thuốc nên trao đổi với bác sĩ nếu muốn dùng gừng dưới dạng chế phẩm bổ sung.
Trần bì
Trần bì là vỏ quả quýt chín được phơi hoặc sấy khô và để lâu để sử dụng làm thuốc. Vị thuốc thường được dùng khi đầy tức bụng, ăn kém, buồn nôn hoặc cảm giác thức ăn chậm tiêu.
Nghiên cứu hiện đại cho thấy trần bì chứa nhiều thành phần có hoạt tính sinh học, trong đó flavonoid và các thành phần tinh dầu rất được quan tâm. Cách dùng: Khoảng 3 - 6 g trần bì hãm với nước sôi 10 - 15 phút, uống ấm sau bữa ăn; hoặc cho vào cháo, món hầm.
Các dược liệu giúp hỗ trợ tiêu hóa
ẢNH: L.C TẠO BỞI GPT
Sơn tra
Sơn tra thuộc nhóm tiêu thực trong y học cổ truyền, thường được sử dụng với công năng tiêu thực, giúp làm tiêu thức ăn ứ đọng, giảm cảm giác đầy trướng sau bữa ăn, nhất là sau khi ăn nhiều đạm hoặc nhiều dầu mỡ. Vị thuốc này thường được cân nhắc khi xuất hiện đầy bụng, khó tiêu hoặc cảm giác thức ăn đình trệ sau bữa ăn.
Tuy nhiên nên trao đổi với bác sĩ trước khi dùng sơn tra thường xuyên, đặc biệt dưới dạng cao, viên hoặc chiết xuất đậm đặc.
Mạch nha
Mạch nha là hạt đại mạch được cho nảy mầm rồi phơi hoặc sấy khô để làm thuốc, không phải là loại kẹo hay siro mạch nha thường gặp trong thực phẩm. Theo y học cổ truyền, mạch nha có công năng kiện tỳ, tiêu thực - hỗ trợ chức năng tiêu hóa và làm tiêu thức ăn ứ đọng.
Vị thuốc này thường xuất hiện trong các phương thuốc tiêu thực và được lựa chọn tùy theo biểu hiện của từng người, liều thường dùng khoảng 10 - 15 g dưới dạng sắc uống theo hướng dẫn của chuyên gia y học cổ truyền.
Nghệ vàng
Nghệ vàng vừa là thực phẩm, vừa là dược liệu quen thuộc trong đời sống người Việt. Trong Y học cổ truyền, thân rễ nghệ có công năng hành khí, phá huyết, chỉ thống tức là thúc đẩy lưu thông khí huyết và giảm đau, được chỉ định tùy theo thể bệnh.
Nghệ vàng vừa là thực phẩm, vừa là dược liệu quen thuộc tốt cho tiêu hóa
ẢNH: L.C TẠO BỞI GPT
Curcumin là một trong những thành phần của nghệ được nghiên cứu nhiều trong những năm gần đây. Đã có các thử nghiệm lâm sàng trên người mắc khó tiêu chức năng ghi nhận khả năng cải thiện triệu chứng. Đây là những dữ liệu đáng chú ý, nhưng chưa đồng nghĩa với việc nghệ trong bữa ăn hoặc các sản phẩm bổ sung curcumin có thể tự thay thế thuốc hay phương pháp điều trị được bác sĩ chỉ định.
"Cũng cần phân biệt lượng nghệ sử dụng trong thực phẩm với các chế phẩm curcumin cô đặc. Một số sản phẩm được bào chế nhằm làm tăng mạnh khả năng hấp thu curcumin đã được ghi nhận có liên quan đến tổn thương gan ở một số trường hợp. Người cao tuổi có bệnh gan, bệnh đường mật, đang sử dụng nhiều thuốc hoặc muốn dùng chế phẩm curcumin liều cao, kéo dài nên trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng", bác sĩ Nhất Duy khuyến cáo.