[Ảnh] Cận cảnh mô hình phục dựng của Điện Kính Thiên tại Hoàng thành Thăng Long

Khởi công Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên đánh dấu cột mốc đáng chú ý trong nỗ lực gìn giữ di sản tại Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội. Mô hình phục dựng đang trưng bày tại di tích giúp khách tham quan hình dung rõ hơn diện mạo và quy mô của chính điện từng là trung tâm quyền lực Đại Việt. Theo bài viết trên báo Nhân Dân, mô hình được đặt ở vị trí trung tâm không gian trưng bày, thu hút du khách lẫn giới nghiên cứu đến quan sát. Điện Kính Thiên giữ vai trò chính điện quan trọng nhất kinh đô Thăng Long trong các triều Lê sơ, Mạc và Lê Trung Hưng, từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 18. Nằm giữa Cấm thành, nơi đây từng chứng kiến các nghi lễ thiết triều cùng những hoạt động chính trị, ngoại giao trọng đại của đất nước. Tên gọi “Kính Thiên”, nghĩa là “kính trời”, thể hiện quan niệm trị quốc coi trọng trời đất và khẳng định tính chính danh của vương triều trước nhân dân. Công trình được dựng trên đỉnh núi Nùng, địa điểm được quan niệm là huyệt điểm “tàng phong tụ khí”, nơi “thông thiên đạt địa”. Điện Kính Thiên tiếp nối nền cũ của Điện Càn Nguyên thời Lý và Điện Thiên An thời Trần, gắn kết nhiều lớp lịch sử của kinh thành. Trong 15 năm, hơn 10.000 mét vuông khu vực trung tâm đã được khai quật, với hàng triệu hiện vật góp phần tạo cơ sở khoa học cho việc dựng mô hình. Nhìn từ phía trước, hệ thống thềm đá đồ sộ gồm 11 bậc, chia thành ba lối đi, tạo nên trục tiếp cận nổi bật của chính điện. Lối giữa là Ngự đạo, dành riêng cho nhà vua bước lên điện trong những dịp đại lễ, còn bộ thềm chạm rồng nguyên gốc thời Lê sơ vẫn được gìn giữ. Bảo vật này được công nhận là Bảo vật quốc gia vào tháng 12/2020, giúp người xem đối chiếu trực tiếp dấu tích lịch sử với hình dung phục dựng. Mô hình tái hiện chính điện có chín gian, gồm bảy gian chính và hai chái, với tổng diện tích mặt bằng hơn 1.600 mét vuông. Phần mái gồm hai tầng vươn rộng, tạo dáng vẻ vừa thanh thoát vừa uy nghiêm, nổi bật với hoa văn đầu rồng trên các góc. Mái được lợp ngói rồng men vàng, bên cạnh các loại ngói chuyên dụng như ngói thân mái, ngói nóc, ngói bờ giải và cấu kiện trang trí. Bên trong mô hình, công chúng có thể hình dung vị trí ngai vàng và không gian nơi triều đình bàn việc nước, tổ chức các nghi thức quan trọng. Khung gỗ được thể hiện với hệ đấu củng kết hợp chồng diêm, tái hiện kỹ thuật kiến trúc gỗ cổ truyền tinh xảo. Mười cột theo chiều ngang cùng sáu cột theo chiều dọc tạo thành tổng cộng 60 cột nâng đỡ chính điện, cho thấy cấu trúc quy mô của công trình. Phương án phục dựng mô hình được xây dựng theo nguyên tắc về tính xác thực trong các văn kiện quốc tế, với sự tư vấn của UNESCO và chuyên gia đầu ngành. Những cấu kiện đầu ngói rồng, sừng rồng men vàng thời Lê sơ, có niên đại thế kỷ 15, được trưng bày cạnh mô hình để khách đối sánh. Dù công trình gỗ nguyên gốc đã bị phá hủy qua lịch sử, nền điện và dấu tích khảo cổ vẫn góp phần làm sáng rõ quy mô ban đầu. Trước điện, sân Đại Triều rộng lớn từng là nơi hàng trăm quan văn võ đứng chỉnh tề theo phẩm cấp trong các buổi thiết triều. Việc phục dựng Điện Kính Thiên mở đầu cho tầm nhìn Trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long đến năm 2035, hướng tới tôn vinh di sản thế giới tại Thủ đô. Nhiều khách tham quan bày tỏ ngỡ ngàng, xúc động khi ngắm mô hình, như được ngược dòng thời gian để chạm gần hơn vào ký ức di sản nghìn năm.