Bỏ qua điều hướng
•

Bài học về quản lý cây xanh đô thị

Bài học về quản lý cây xanh đô thị
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Việc Hà Nội quyết định cắt, tỉa cành hoa của 992 cây hoa sữa trên 13 tuyến phố những ngày gần đây thu hút sự chú ý của dư luận. Thành phố hiện có khoảng 14.400 cây hoa sữa. Mỗi độ cuối thu, đầu đông, loài hoa này lại tỏa hương nồng nàn, trở thành đề tài gây tranh luận.

Hoa sữa không phải cây bản địa mà được người Pháp đưa vào Việt Nam. Những cây lâu năm trên các tuyến phố Trần Hưng Đạo, Nguyễn Du, Quán Thánh... có tuổi đời cả thế kỷ. Theo thời gian, hoa sữa trở thành nét đặc trưng của Hà Nội, đi vào nhiều tác phẩm thơ, nhạc nổi tiếng. Tuy nhiên, khoảng 20 năm trở lại đây, việc trồng hoa sữa với mật độ dày trên một số tuyến phố mới đã gây nhiều ý kiến trái chiều. Hương hoa nồng đậm có thể khiến một số người khó chịu. Theo các chuyên gia y tế, việc thường xuyên tiếp xúc với mùi hương quá nồng trong thời gian dài có thể gây đau đầu, chóng mặt ở một số người, nhất là người mắc bệnh đường hô hấp hoặc chứng đau nửa đầu.

Cây xanh là tài sản quý tại các khu đô thị, vì vậy việc lựa chọn chủng loại cây cần được tính toán kỹ lưỡng, tránh trồng những loại cây không phù hợp. Hoa sữa vẫn có thể là nét đẹp của Hà Nội nếu được trồng rải rác, tại những không gian rộng rãi, thoáng đãng. Cách đây hơn chục năm, dư luận từng nhiều lần tranh luận về ảnh hưởng của hoa sữa đến đời sống người dân, trong đó có đề xuất thay thế hàng cây trên đường Nguyễn Chí Thanh. Câu chuyện tạm lắng xuống, nhưng nay lại được đặt ra khi thành phố triển khai cắt, tỉa cành hoa sữa trên một số tuyến phố.

Ngày 12/10/2026, Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Đề án Quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước. Đề án xác định các nhóm cây ưu tiên, định hướng mỗi tuyến phố trồng một loài cây tạo đặc trưng, đồng thời quy định việc quản lý mật độ cây hoa sữa. Theo đó, một số tuyến phố dự kiến sẽ giảm số lượng cây hoa sữa, thay thế bằng những loài phù hợp hơn. Thành phố cũng ban hành danh mục 18 chủng loại cây cấm trồng do chứa độc tố hoặc có những tác động tiêu cực khác đến đời sống người dân.

Trên thực tế, việc lựa chọn chủng loại cây đô thị không đơn giản. Thời gian để ghi nhận đầy đủ điểm tích cực hay hạn chế của một loài cây bóng mát với đời sống có thể mất hàng chục năm. Từ bài học về cây hoa sữa, thời gian tới các cơ quan cần tuân thủ, kiểm soát việc trồng, cải tạo hệ thống cây xanh theo đúng Đề án. Việc thay thế những cây không phù hợp cần nghiên cứu, thực hiện một cách linh hoạt; không nhất thiết thay thế đồng loạt, tránh gây lãng phí và ảnh hưởng đến hình ảnh một loài cây đã trở thành đặc trưng của Hà Nội.

THUẬN AN

Việc Hà Nội cắt tỉa cành của 992 cây hoa sữa trên 13 tuyến phố gần đây đã mở lại cuộc tranh luận kéo dài nhiều thập kỷ về quy hoạch thực vật đô thị. Dù từng đi vào thi ca và trở thành biểu tượng hoài niệm trên các tuyến phố cổ, loài cây này đang bộc lộ nhiều bất cập khi được trồng với mật độ dày đặc tại các khu vực mới. Giới chuyên gia y tế nhận định hương hoa quá nồng đậm khi tiếp xúc thường xuyên có thể gây đau đầu, chóng mặt và ảnh hưởng trực tiếp đến người có bệnh đường hô hấp. Quyết định ngày 12/10/2026 của Ủy ban nhân dân thành phố về Đề án Quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước đánh dấu bước chuyển biến mang tính hệ thống. Bản quy hoạch không chỉ ban hành danh mục 18 chủng loại cây cấm trồng do độc tính hoặc tác động tiêu cực, mà còn đặt ra lộ trình điều chỉnh mật độ hoa sữa trên từng trục đường cụ thể. Những tuyến phố có mật độ quá mức dự kiến sẽ được thay thế từng bước bằng các giống cây bóng mát phù hợp với môi trường cảnh quan hơn. Thực tế cho thấy việc đánh giá tác động toàn diện của một loài cây đô thị đòi hỏi thời gian quan sát kéo dài nhiều năm. Do đó, việc chuyển đổi và điều chỉnh hệ thống cây xanh cần triển khai linh hoạt, có căn cứ khoa học thay vì loại bỏ ồ ạt gây lãng phí tài sản công. Bài học từ cây hoa sữa nhấn mạnh tầm quan trọng của tính toán dài hạn, nhằm vừa bảo tồn giá trị văn hóa đặc trưng, vừa bảo đảm chất lượng cuộc sống thực tế của cư dân.
amung