Chỉ thị số 16-CT/TW nêu rõ: Sau gần 5 năm thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TW, ngày 5/1/2022 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân trong tình hình mới, công tác đối ngoại nhân dân đã đạt được những kết quả tích cực; góp phần thúc đẩy, mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác với nhân dân các nước; nâng cao vai trò và vị thế của Việt Nam tại các cơ chế, diễn đàn nhân dân khu vực và quốc tế; huy động nguồn lực phục vụ phát triển đất nước. Tuy nhiên, công tác đối ngoại nhân dân còn một số hạn chế, bất cập.
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh, phức tạp, đặc biệt là trước yêu cầu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng và các chủ trương, chiến lược về phát triển đất nước đòi hỏi phải đẩy mạnh và nâng tầm công tác đối ngoại nhân dân, Ban Bí thư yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội tiếp tục quán triệt sâu sắc, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức về vị trí, vai trò chiến lược của đối ngoại nhân dân là một trong ba trụ cột đối ngoại, cùng với đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước tạo nên sức mạnh tổng hợp của nền ngoại giao Việt Nam toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp.
Công tác đối ngoại nhân dân là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của cả hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó các tổ chức nhân dân, người dân, doanh nghiệp, doanh nhân, trí thức, văn nghệ sĩ, người Việt Nam ở nước ngoài… là trung tâm, là chủ thể và là lực lượng trực tiếp thực hiện.
Ban Bí thư yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, quản lý thống nhất của Nhà nước; bảo đảm thống nhất về định hướng, sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả giữa các trụ cột đối ngoại; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Phát huy mạnh mẽ vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên (nòng cốt là Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam) và sự tham gia tích cực của người dân và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Đề cao sự chân thành, tin cậy, tôn trọng lẫn nhau trong quan hệ với nhân dân các nước; coi trọng xây dựng lòng tin và quan hệ lâu dài; phát huy quan hệ với bạn bè truyền thống, đồng thời mở rộng, làm sâu sắc hơn quan hệ với các đối tác, đặc biệt là các nước láng giềng, các đối tác chiến lược toàn diện, đối tác chiến lược và đối tác quan trọng.
Về đổi mới tư duy triển khai công tác đối ngoại nhân dân, Chỉ thị số 16-CT/TW xác định chuyển đối ngoại nhân dân từ "tham gia" sang "đóng góp, kiến tạo"; từ "giao lưu, hữu nghị, vận động" sang "kết nối, gắn kết lợi ích"; từ "huy động nguồn lực đơn thuần" sang "kết nối tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo và các nguồn lực phát triển"; từ "chủ yếu dựa vào lực lượng chuyên trách" sang "phát huy vai trò chủ thể, nguồn lực của Nhân dân và sự tham gia chủ động của các tổ chức xã hội, địa phương, doanh nghiệp, người dân và người Việt Nam ở nước ngoài".
Chỉ thị số 16-CT/TW nhấn mạnh việc đổi mới mạnh mẽ phương thức triển khai công tác đối ngoại nhân dân; xây dựng và thường xuyên cập nhật "bản đồ đối tác" đối ngoại nhân dân theo địa bàn, lĩnh vực và mức độ ưu tiên, làm cơ sở định hướng phát triển mạng lưới bạn bè, đối tác rộng khắp, đa tầng, đa lĩnh vực, có chiều sâu và bền vững. Gắn chặt đối ngoại nhân dân với nhiệm vụ phát triển đất nước và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia. Gắn thông tin đối ngoại với giao lưu nhân dân, hợp tác doanh nghiệp và quảng bá hàng hóa, dịch vụ tiêu biểu, góp phần nâng cao thương hiệu quốc gia; giới thiệu thành tựu đổi mới, chuyển tải thông điệp về đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam giàu bản sắc văn hóa, nghĩa tình, thủy chung, nhân văn, trách nhiệm; tạo dựng sự hiểu biết, đồng thuận và tiếng nói khách quan, tích cực về Việt Nam.
* Xem toàn văn Chỉ thị số 16-CT/TW ngày 2/11/2026 tại đây.
PV