Băng tan làm lộ đạn dược nguy hiểm từ Thế chiến 1 ở Ý

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Băng tan nhanh tại dãy núi Dolomites ở Ý đã làm lộ ra hàng loạt vật liệu nổ còn sót lại từ Thế chiến 1, buộc lực lượng nước này phải tiến hành chiến dịch rà phá trên diện rộng.

Báo The Guardian ngày 27.10 dẫn thông báo của quân đội Ý cho hay Lữ đoàn Alpine Julia vừa thu hồi và tháo gỡ thành công 250 vật liệu nổ, bao gồm đạn pháo 75 mm của Ý và đạn súng cối do Pháp sản xuất. Những vũ khí này lộ ra khỏi lớp băng sau hơn một thế kỷ, được những người leo núi phát hiện vào mùa hè tại khu vực thung lũng Primiero thuộc vùng Trentino (Ý).

Số vũ khí này còn sót lại từ “Chiến tranh Trắng” (White War) - cuộc chiến trên địa hình núi băng giữa quân đội Ý và Đế quốc Áo - Hung diễn ra từ năm 1915 - 1918.

Giáo sư Stefano Morosini tại Đại học Bergamo (Ý) cảnh báo: "Lớp băng đã bảo quản các vật liệu nổ này suốt hơn 100 năm qua. Nhiều quả bom chưa nổ vẫn giữ nguyên sức sát thương và cực kỳ nguy hiểm". Nhà chức trách khuyến cáo du khách tuyệt đối không chạm vào các vật thể lạ và phải báo ngay cho cảnh sát.

Đây không phải lần đầu tiên tàn tích từ Thế chiến 1 xuất hiện tại khu vực này. Từ thập niên 1990, tình trạng băng tan đã hé lộ nhiều di vật được bảo quản hoàn hảo như vũ khí, thư từ.

Cuộc chiến trên núi tuyết hơn một thế kỷ trước ước tính đã cướp đi sinh mạng của hơn 1 triệu người, chủ yếu do lở tuyết và giá rét. Trong 15 năm qua, hàng chục thi thể binh lính đã được tìm thấy dưới lớp băng tan. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đang khiến việc tiếp cận các dòng sông băng ngày càng nguy hiểm hơn. Theo Giáo sư Morosini, nắng nóng dữ dội trên núi cao từng làm sập một mảng sông băng Marmolada vào năm 2022, khiến 11 người thiệt mạng.

Nhiều 'cơn bão nhiệt' khổng lồ đang thiêu đốt trái đất, vì sao?

Hiện tượng tan băng gia tốc tại dãy Alps đang làm tái hiện những hiểm họa tiềm ẩn từ Thế chiến 1 đối với an ninh khu vực. Vừa qua, Lữ đoàn Alpine Julia thuộc quân đội Ý đã xử lý thành công 250 vật liệu nổ tại thung lũng Primiero thuộc vùng Trentino, sau khi nhóm người leo núi phát hiện số khí tài này lộ ra khỏi lớp băng vĩnh cửu. Số đạn dược bao gồm đạn pháo 75 mm của Ý và đạn súng cối do Pháp sản xuất, vốn bị vùi lấp hơn một thế kỷ từ thời kỳ Chiến tranh Trắng giữa quân đội Ý và Đế quốc Áo - Hung. Sự suy giảm của các dòng sông băng do biến đổi khí hậu đang đẩy nhanh tần suất phát lộ di vật chiến tranh nhưng đồng thời gia tăng rủi ro thảm họa kép. Giáo sư Stefano Morosini tại Đại học Bergamo cảnh báo nhiệt độ thấp đã bảo quản các ngòi nổ gần như nguyên vẹn, khiến số bom đạn chưa nổ vẫn giữ nguyên sức sát thương chết người. Bên cạnh vật liệu nổ và hàng chục thi thể binh lính được tìm thấy trong 15 năm qua, địa hình băng tan còn trực tiếp đe dọa sinh mạng con người, điển hình là vụ sập mảng sông băng Marmolada năm 2022 khiến 11 nạn nhân thiệt mạng. Trước thực trạng các hiện vật lịch sử và vũ khí sát thương tiếp tục phát lộ trên diện rộng, giới chức địa phương duy trì khuyến cáo du khách tuyệt đối không tiếp cận vật thể lạ nhằm bảo đảm an toàn. Cuộc đối đầu trên địa hình núi cao giai đoạn 1915 - 1918 từng cướp đi sinh mạng của hơn một triệu người phần lớn do lở tuyết và thời tiết cực đoan, để lại di chứng kéo dài đến hiện tại. Biến đổi khí hậu ngày nay không chỉ làm biến dạng cảnh quan tự nhiên mà còn đánh thức những tàn tích quân sự nguy hiểm vốn được chôn giấu suốt hơn một trăm năm.