Bánh Trung thu nhà làm sau khi hoàn thành được xếp trên khay chờ đóng gói - Ảnh: HÀ PHƯƠNG
Tuy nhiên, giữa cảm giác "đáng tin" và những thông tin có thể kiểm chứng vẫn còn một khoảng cách.
Bánh nhà làm có khắp nơi, khách mua chủ yếu từ thông tin người bán tự giới thiệu
Năm nay chọn bánh handmade sau nhiều năm mua sản phẩm của các thương hiệu lớn, Chị Lý Trúc Nhã (phường Xuân Hòa, TP.HCM) cho hay ngoài hương vị và giá, chị chú ý hạn sử dụng. Ngoài ra, để chọn nơi mua, chị thường tham khảo đánh giá của khách trước hoặc những địa chỉ được bạn bè, người quen giới thiệu.
Với Chị Phương Uyên (phường An Hội Đông, TP.HCM), quá trình làm bánh là một trong những thông tin chị tìm hiểu trước khi mua. Qua mạng xã hội, chị xem cách làm, nguyên liệu và những nội dung người bán chia sẻ về sản phẩm.
"Dù là handmade mình vẫn tìm những nơi công khai cách làm, nhìn uy tín và sạch sẽ. Nhưng để kiểm chứng thì cũng khó. Những gì được đăng trên mạng có thể giúp khách cân nhắc nơi mua, nhưng không thay thế được các thông tin cần thiết để kiểm tra sản phẩm".
Với bánh được bán qua mạng xã hội, người mua thừa nhận khó trực tiếp biết điều kiện sản xuất phía sau sản phẩm. Hình ảnh căn bếp, nguyên liệu hay quá trình làm bánh có thể là nguồn tham khảo, nhưng chưa đủ để kiểm chứng về an toàn thực phẩm.
Chỉ cần gõ trên Google, Facebook cụm từ "bánh Trung thu nhà làm", "bánh Trung thu handmade", ngay lập tức có hàng loạt kết quả trả về với đầy đủ mọi chủng loại bánh. Tuy nhiên, nhiều nơi bán khi được hỏi về giấy tờ liên quan đến kiểm soát và chứng nhận chất lượng, an toàn thực phẩm thì gần như rất mập mờ hoặc không có.
Tại trang Facebook có tên Vannguyen… đang bán quảng cáo bán nhiều loại bánh Trung thu handmade với đủ hương vị, giá bán phổ biến 60.000 -180.000 đồng/cái, người bán cho biết đã bán khá nhiều loại bánh này. Tuy vậy, khi được PV hỏi: nơi làm có giấy tờ gì chứng nhận chất lượng, giấy chứng nhận an toàn thực phẩm?, người bán lại lảng tránh đi và không nói gì.
Thử siêu âm một chiếc bánh Trung thu bán sớm
Bánh Trung thu trôi nổi: Trôi luôn cả niềm tin
Bánh Trung thu vào mùa, xưởng bánh dần tăng tốc sản xuất
Bên cạnh hương vị, mẫu mã, mùa Trung thu năm nay nhiều bếp còn đăng tải hình nguyên liệu, quá trình làm và đóng gói để khách theo dõi. Tuy vậy, câu chuyện về giấy tờ chứng nhận liên quan đến chất lượng vẫn còn là khoảng trống.
Theo một số chuyên gia, người mua trước khi quyết định chọn mua bánh cần cân nhắc kỹ các cơ sở sản xuất. Cần tính toán nói không với các cơ sở không công bố hạn sử dụng của bánh, không rõ nguồn gốc nguyên liệu, không muốn công khai địa chỉ sản xuất và các thông tin liên quan...
Đã bán bánh Trung thu tại nhà được bốn năm, chị Lê Nguyễn Bảo Trâm (phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM) cho biết khách của chị chủ yếu là bạn bè, người thân.
"Nguyên liệu được mua tại siêu thị hoặc cửa hàng chuyên bán nguyên liệu làm bánh. Khi giao, chị thông tin thời gian sử dụng và dán tem trên sản phẩm. Tuy nhiên, ít khách hỏi về an toàn thực phẩm", chị Trâm nói.
Tại một bếp khác ở TP.HCM, để hút khách, chị Đan Anh, chủ tiệm bánh healthy Fridum đã chọn cách công khai thành phần nguyên liệu trên Instagram, TikTok để khách tìm hiểu trước khi đặt. Phần lớn khách tìm đến tiệm đã theo dõi các nội dung này trước đó.
Cân nhắc kỹ những rủi ro
Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 12-9, T.S BS. Trần Quốc Cường (Bệnh viên Thống Nhất, TP.HCM), cho biết cho biết bánh Trung thu được sản xuất từ nhiều thành phần nguyên liệu, đặc biệt nhân bánh có đa dạng nguyên liệu như các loại hạt, mỡ, trứng…
"Nếu các nguyên liệu này không được bảo quản tốt, có dấu hiệu hư hỏng, nấm mốc thì dễ gây ra ngộ độc. Do đó, nếu bánh Trung thu nhà làm thiếu kiểm soát về nguồn gốc và chất lượng nguyên liệu, không có chứng nhận liên quan, bao bì sơ sài... thì sẽ mang lại nhiều rủi ro cho người dùng", ông Cường đánh giá.
Để cho ra sản phẩm bánh Trung thu, nhiều thương hiệu lớn phải áp dụng quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt - Ảnh: N.TRÍ
Ngoài ra theo nhiều chuyên gia, nhiều loại bánh thường có hàm lượng đường, muối cao nên nếu ăn quá nhiều sẽ không tốt, đặc biệt những người bị bệnh đại tháo đường, béo phì. Với đái tháo đường, nếu ăn nhiều bánh Trung thu có thể khiến đường huyết tăng. Thậm chí với phòng trào "hàng nhà làm" lên ngôi, đây có thể trở thành kênh tiêu thụ các nguyên liệu làm bánh Trung thu kém chất lượng.
Trong khi đó, đại diện Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho biết nếu không đăng ký kinh doanh, không có giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm, hồ sơ tự công bố sản phẩm, chất lượng sản phẩm... thì người sản xuất bánh trung thu nhà làm chỉ nên để sản phẩm cho nhà ăn, còn sản xuất ra bánh với số lượng lớn để thương mại, bán đi khắp nơi là sai quy định.
Cơ quan này cho biết thời gian qua đã đẩy mạnh kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh bánh Trung thu. Tuy vậy, người tiêu dùng cũng nên có ý thức tự bảo vệ mình bằng việc ưu tiên chọn mua các sản phẩm bánh trung thu có thương hiệu, có nguồn gốc rõ, bao bì đảm bảo...
Cục trưởng livestream bán bánh trung thuPhiên livestream bán bánh trung thu cổ truyền đã thu hút hàng nghìn lượt xem với hàng trăm sản phẩm được tiêu thụ.