Thường trực nỗi lo sạt lở
Quần cư dưới chân núi Phú Gia, nhiều hộ dân thôn Phú Sơn (xã Chân Mây - Lăng Cô, TP. Huế) đã trải qua nhiều năm sống trong tâm trạng bất an, đặc biệt vào mùa mưa bão, do nguy cơ sạt lở đất đá chực chờ. Dù chủ trương di dời, tái định cư được TP. Huế đặt ra từ nhiều năm trước, việc đưa người dân đến nơi an toàn vẫn chưa hoàn tất.
Nhiều hộ dân cho biết, vào mỗi mùa mưa bão, họ thường xuyên phải rời nhà đi sơ tán. Bà Cao Thị Hoa sống dưới chân núi Phú Gia kể gia đình năm nào cũng phải rời nhà cả chục lần để tìm nơi tránh trú khi thời tiết diễn biến xấu.
Nỗi lo không chỉ đến từ thời tiết. Khu vực gần nhà dân còn có hoạt động khai thác đá, việc nổ mìn khiến nhiều hộ thêm bất an trước nguy cơ ảnh hưởng đến nhà cửa và an toàn sinh sống. Mỗi khi có dự báo mưa lớn, các gia đình lại phải tính chuyện sơ tán, cuộc sống và công việc thường ngày bị xáo trộn; có người nhiều lần phải thuê nhà nghỉ để tránh bão lũ.
Theo thống kê của cơ quan chức năng, số hộ cần di dời tại chân núi Phú Gia từng tăng từ 14 lên 32 hộ, hiện là 34 trường hợp. Năm 2024, phương án di dời kết hợp bồi thường, bố trí tái định cư được đề xuất với kinh phí dự kiến khoảng 65 tỷ đồng, phạm vi thực hiện 8,6 ha.
Sang năm 2025, dù dự án đã được TP. Huế phê duyệt, người dân vẫn chưa thể rời vùng nguy hiểm. Dự án từng được giao Ban QLDA Đầu tư xây dựng huyện Phú Lộc cũ làm chủ đầu tư. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc tổ chức lại đầu mối quản lý khiến dự án phải thực hiện thủ tục chuyển đổi chủ đầu tư. Trong khi công tác kiểm kê, đo đạc, lập hồ sơ thu hồi đất vẫn được tiến hành, nguồn vốn chưa được bố trí đầy đủ để triển khai thực địa.
Theo ông Đinh Ngọc Hùng - Chủ tịch UBND xã Chân Mây - Lăng Cô, dự án trồng cây tạo mảng xanh tại chân núi Phú Gia hiện được địa phương phối hợp với Ban QLDA Đầu tư xây dựng Nam Sông Hương triển khai giải phóng mặt bằng, nhằm di dời dứt điểm người dân sống trong khu vực có nguy cơ sạt lở.
Chốt hoàn tất di dân trong năm 2026
Đến nay, đất đai và tài sản của các hộ thuộc diện di dời cơ bản đã được kiểm kê xong. Về tái định cư, đợt đầu địa phương đã phê duyệt, bố trí cho 11/21 hộ chính nằm trong phạm vi có nguy cơ sạt lở cao. Các trường hợp còn lại đang được Ban QLDA Đầu tư xây dựng Nam Sông Hương hoàn thiện thủ tục để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt bố trí đất.
Công tác kiểm kê đã thực hiện đối với 124/126 thửa đất. Hai thửa còn lại vắng chủ, đang được thông báo công khai để tiếp tục kiểm kê. Theo UBND xã, các thửa này không nằm trong phạm vi có nguy cơ sạt lở cao.
UBND xã Chân Mây - Lăng Cô cũng đã phê duyệt phương án bồi thường qua hai đợt cho 34 hộ dân, với tổng kinh phí 60,72 tỷ đồng. Trước diễn biến thiên tai khó lường, địa phương tiếp tục theo dõi tình hình sạt lở, cảnh báo và chủ động phương án sơ tán những hộ chưa di dời khi có mưa lớn hoặc xuất hiện dấu hiệu mất an toàn. Lực lượng, phương tiện và địa điểm tiếp nhận người dân cũng được chuẩn bị để ứng phó tình huống khẩn cấp.
Bên cạnh các biện pháp bảo đảm an toàn trước mắt, UBND xã đã báo cáo, kiến nghị và được UBND TP. Huế chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan kiểm tra, đánh giá mức độ nguy cơ sạt lở, đồng thời bố trí nguồn lực thực hiện dự án.
Địa phương cũng đề nghị thành phố chỉ đạo Ban QLDA Đầu tư xây dựng Nam Sông Hương đẩy nhanh chi trả bồi thường, hoàn thiện hồ sơ, trình thẩm định và phê duyệt các trường hợp còn lại, hướng đến hoàn thành di dời, tái định cư trong năm 2026.