Tổng thống Trump tại giải golf Presidents Cup ở Medinah, bang Illinois, ngày 27-9 - Ảnh: AP
Tưởng an toàn, hóa ra vẫn đáng lo
Theo Hãng tin Reuters ngày 28-9, kể từ đầu tháng 9, các tổ chức chính trị lớn và nhà tài trợ giàu có của Đảng Cộng hòa đã bắt đầu rót tiền vô ít nhất 39 cuộc đua vào Quốc hội mà trước đó họ chưa chi tiền, trong chu kỳ bầu cử năm nay.
Động thái này gây chú ý, bởi nhiều khu vực trong số này lâu nay được xem là thành trì của Đảng Cộng hòa.
Các ứng viên Cộng hòa vẫn dẫn trước đối thủ Dân chủ trong nhiều cuộc thăm dò công khai, song dữ liệu nội bộ của đảng này lại cho thấy khoảng cách có thể không an toàn như dự tính.
Theo hai nguồn tin của Reuters, lãnh đạo Cộng hòa tại Hạ viện gần đây đã cảnh báo hàng chục chiến dịch tranh cử của đảng không nên chủ quan, ngay cả khi ứng viên đang dẫn trước hoặc tranh cử tại những khu vực ông Trump từng thắng với cách biệt lớn.
"Đảng Cộng hòa đang phải chuyển sang thế phòng thủ tại một số thành trì mà trước đây họ vốn không phải lo lắng", chiến lược gia Cộng hòa Ron Bonjean nhận định.
Một trong những nguyên nhân khiến tình thế trở nên khó khăn hơn với phe Cộng hòa là sức ép kinh tế. Giá nhiên liệu, năng lượng và phân bón tăng đang ảnh hưởng mạnh đến các vùng nông nghiệp vốn có truyền thống ủng hộ Đảng Cộng hòa.
Một trợ lý chiến dịch Cộng hòa mô tả tình hình tại Iowa, Kansas và một số bang Trung Tây là "rất nghiêm trọng", đặc biệt khi giá dầu diesel tăng cao.
Những người tham dự một sự kiện của Đảng Cộng hòa tại Dallas cầm bảng kêu gọi đảng duy trì quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ - Ảnh: REUTERS
Những lo ngại này đã thể hiện qua dòng tiền tranh cử.
Tại Wisconsin, các siêu PAC (ủy ban hành động chính trị) bảo thủ lần đầu tiên trong chu kỳ bầu cử năm nay đã chi 1,5 triệu USD trong tháng 9 để hỗ trợ nghị sĩ Bryan Steil, dù khu vực của ông vẫn được đánh giá là "nghiêng về Cộng hòa" và trước đó chưa phải địa bàn cần rót tiền.
Tình hình tương tự tại North Carolina. Nghị sĩ Gregory Murphy vừa nhận hơn 131.000 USD từ một PAC bảo thủ, cũng là khoản chi từ bên ngoài đầu tiên, nhằm hỗ trợ ông trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay.
Động thái này đáng chú ý bởi khu vực của ông Murphy vốn là một thành trì Cộng hòa, nơi ông Trump từng thắng với cách biệt tới 14 điểm phần trăm vào năm 2024.
Lợi thế tiền bạc trở thành "gói bảo hiểm"
Quyết định mở rộng chi tiêu diễn ra khi Đảng Cộng hòa đang phải bảo vệ thế đa số rất mong manh tại Hạ viện. Đảng này hiện nắm 218 ghế so với 214 ghế của Đảng Dân chủ, cùng một nghị sĩ độc lập tham gia nhóm Cộng hòa và hai ghế đang bỏ trống.
Trước sức ép đó, các chiến lược gia Cộng hòa cho biết đảng đang tận dụng lợi thế tài chính để củng cố sớm những khu vực có dấu hiệu trở nên cạnh tranh, thay vì chờ đến khi đối thủ giành được lợi thế. Hai nguồn tin mô tả chiến lược này như mua một "gói bảo hiểm" cho các ghế mà đảng đang nắm giữ.
Cử tri bỏ phiếu sớm tại Wheaton, bang Illinois - Ảnh: AFP
Đảng Cộng hòa hiện có nguồn lực đáng kể để thực hiện chiến lược này. Theo Công ty theo dõi quảng cáo chính trị AdImpact, các nhóm Cộng hòa đã đặt trước ít nhất 888 triệu USD quảng cáo trong những tuần cuối chiến dịch, so với ít nhất 666 triệu USD của phía Dân chủ.
Khoảng cách chi tiêu càng rõ trong những tuần gần đây. Dữ liệu của Ủy ban Bầu cử Liên bang Mỹ (FEC) cho thấy trong ba tuần tính đến ngày 25-9, các siêu PAC nghiêng về Cộng hòa đã chi khoảng 309,7 triệu USD, gần gấp đôi mức 174,2 triệu USD được dùng để hỗ trợ các ứng viên Dân chủ.
Dòng tiền này đang được đưa cả vào những khu vực từng có lợi thế rất lớn cho ông Trump. Tại một khu vực ở miền nam Texas, nơi ông Trump thắng với cách biệt 18 điểm phần trăm vào năm 2024, các nhóm Cộng hòa đã chi khoảng 2 triệu USD kể từ đầu tháng 9 để giúp nghị sĩ Monica De La Cruz giữ ghế - dấu hiệu cho thấy cuộc đua đã thay đổi.
Phía Dân chủ cho rằng việc đối thủ phải chi tiền tại những khu vực từng được xem là an toàn cho thấy Đảng Cộng hòa đang chịu sức ép ngày càng lớn.
Trong khi đó phía Cộng hòa khẳng định tăng chi tiêu là cách tận dụng lợi thế tài chính để bảo vệ các ghế đang nắm giữ, và không để đối thủ có cơ hội thu hẹp khoảng cách.
Đảng Cộng hòa chi đậm 900 triệu USD trước bầu cử giữa kỳ, áp đảo đối thủĐảng Cộng hòa đang đổ gần 900 triệu USD vào quảng cáo trong 6 tuần cuối trước cuộc bầu cử giữa kỳ, đặt cược rằng lợi thế tài chính có thể giúp họ cải thiện tình thế khi môi trường chính trị đang trở nên bất lợi.