
Một con diệc xám bị khâu mắt, cột chân trên thanh tre cắm giữa mặt nước mênh mông để bẫy chim trời. Phía sau la liệt các trụ cỏ giả đặt bẫy kẹp - Ảnh: HOÀNG TÁO
Phóng viên Tuổi Trẻ đã cùng Hạt Kiểm lâm Hải Lăng (Quảng Trị) lội ruộng ngập đến ngang đùi phá bẫy chim trời.
Bẫy chim trời giăng mắc khắp đồng
Tại càng Cây Da (xã Nam Hải Lăng), những tấm lưới mờ được giăng thành một mạng lưới rộng giữa cánh đồng ngập nước mênh mông. Lưới có sợi mảnh, màu sẫm, căng giữa những cọc tre cắm thành hàng trên đồng, tạo thành nhiều tầng lớp đón lõng chim trời.
Nhìn từ xa, những đường lưới mỏng manh gần như hòa lẫn vào nền trời xanh, chỉ hiện lên lờ mờ như những vệt chỉ giăng ngang không trung. Khi chim bay qua hoặc sà xuống kiếm ăn, chúng có thể mắc vào những mắt lưới này.
Cạnh khu vực bẫy lưới là hàng loạt chim mồi bị khâu mắt phục vụ việc dẫn dụ những con chim khác. Những con diệc xám, cò trắng bị khâu mắt, chân bị cột chặt trên các cọc tre cắm giữa nước.
Xung quanh chim mồi là hàng loạt trụ cỏ giả, phía dước nước cắm cọc tre, bên trên là đám cỏ được cột thành bó, trên cùng là bẫy kẹp hình bán nguyệt. Khi chim sà xuống nước kiếm ăn, đậu vào các bụi cỏ giả sẽ bị kẹp chặt chân.

Lưới mờ, lưới tàng hình... giăng khắp cánh đồng - Ảnh: HOÀNG TÁO
Theo lực lượng kiểm lâm, vào mùa lũ hằng năm, các vùng trũng ở Quảng Trị thường xuất hiện tình trạng bẫy bắt chim trời. Những cánh đồng ngập nước, bãi bồi và khu vực ven sông trở thành nơi kiếm ăn, nghỉ chân của nhiều loài chim di cư, đồng thời cũng là địa bàn bị các đối tượng lợi dụng để săn bắt.
Dân săn bắt sử dụng nhiều phương thức khác nhau, trong đó có lưới mờ, bẫy kẹp và chim mồi. Một số loài chim như cò, diệc xám (triếc), dẽ giun và chim yến bị bắt, sau đó đưa đi mua bán, tiêu thụ.

Một con dẽ giun bị dính lưới tàng hình - Ảnh: HOÀNG TÁO

Kiểm lâm đang cắt lưới, giải cứu một con chim - Ảnh: HOÀNG TÁO
Cần sự chung tay của nhiều lực lượng
Theo Hạt Kiểm lâm Hải Lăng, hiện các xã Diên Sanh, Hải Lăng, Nam Hải Lăng, Mỹ Thủy và Vĩnh Định bước vào mùa mưa lũ, cũng là thời điểm một số loài chim hoang dã, chim di cư xuất hiện để kiếm ăn và trú ngụ.
Tình trạng bẫy bắt chim hoang dã, chim di cư đã xuất hiện, đe dọa sự tồn tại của các loài và làm ảnh hưởng đến môi trường sống tự nhiên. Trước thực trạng này, lực lượng kiểm lâm tăng cường rà soát các địa bàn trọng điểm, tuần tra, tháo dỡ bẫy và giải cứu chim để thả về tự nhiên.

Một trụ cỏ giả, đặt bẫy kẹp bên trên, phía sau là chim mồi để dẫn dụ chim trời - Ảnh: HOÀNG TÁO
Từ đầu năm đến nay, lực lượng kiểm lâm Hải Lăng đã tổ chức 13 đợt kiểm tra, thả về tự nhiên 90 con chim các loại; thu giữ 110 bẫy kẹp, tháo dỡ và thiêu hủy 5.600m lưới mờ, 47 cò tạc (cò giả làm bằng tre, tôn) cùng nhiều cọc tre và dụng cụ dùng để bẫy bắt chim.
Lực lượng chức năng đã xử phạt một vụ vi phạm với số tiền 3 triệu đồng.
Bên cạnh tuần tra, kiểm tra, Hạt Kiểm lâm Hải Lăng đề nghị chính quyền các xã tăng cường quản lý, bảo vệ chim hoang dã, chim di cư; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân không săn bắt, mua bán, vận chuyển, tàng trữ và tiêu thụ trái phép các loài chim.
Các ban quản lý chợ dân sinh cũng cần ngăn chặn việc bày bán chim hoang dã.

Cò giả cắm giữa đồng nước - Ảnh: HOÀNG TÁO

Bẫy kẹp thu được sau một buổi chiều ra quân tại xã Nam Hải Lăng của lực lượng kiểm lâm - Ảnh: HOÀNG TÁO
Công tác bảo vệ chim hoang dã cần sự phối hợp thường xuyên giữa nhiều lực lượng kiểm lâm, công an, chính quyền địa phương và người dân.
Đặc biệt, tại xã Nam Hải Lăng, nơi những tấm lưới "tàng hình", bẫy kẹp còn giăng mắc giữa đồng nước trong mùa chim di cư, chính quyền địa phương cần chủ động phối hợp với kiểm lâm kiểm tra thường xuyên, ngăn chặn tận gốc hoạt động săn bắt trái phép, bảo vệ nơi kiếm ăn và trú ngụ của các loài chim hoang dã.

Cò, diệc xám bị bắt làm chim mồi được giải cứu - Ảnh: HOÀNG TÁO
Ngày 29-9, kiểm lâm đã tháo gỡ khoảng 100m lưới giăng bẫy chim tại phường Long Phước. Từ tháng 10-2025 đến nay, các đơn vị thuộc Chi cục Kiểm lâm TP.HCM đã phối hợp với các địa phương kiểm tra, tháo gỡ khoảng 4.300m lưới bẫy chim.