Bé trai chào đời ở tuần 30 với nguyên bọc ối, nặng 1,5 kg, suy hô hấp phải thở máy, được nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch.
BS.CKI Nguyễn Lê Quý, Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho trẻ sinh ra còn nguyên bọc ối còn gọi là "đẻ bọc điều", ước tính khoảng 1/80.000 ca sinh.
Sau khi được đưa ra khỏi túi ối, bé trai khóc yếu, da tím tái, trương lực cơ giảm và suy hô hấp nặng. Các bác sĩ hồi sức tại chỗ, hỗ trợ hô hấp bằng máy thở áp lực dương liên tục, chuyển bé về phòng hồi sức tích cực nhi sơ sinh (NICU).
Với trẻ sinh non, hệ hô hấp dễ bị tổn thương do thiếu chất trưởng thành phổi dẫn đến xẹp nang phổi và suy hô hấp cấp. Bé còn có nguy cơ xuất huyết não, nhiễm trùng huyết và viêm ruột hoại tử.
Bé trai được xếp vào chế độ chăm sóc cấp độ I tại NICU. Bác sĩ áp dụng phác đồ "giờ vàng", triển khai các can thiệp trong 60 phút đầu sau sinh nhằm ổn định hô hấp, tuần hoàn và thân nhiệt cho trẻ.
Bé được nằm chăm sóc tại phòng NICU của Khoa Sơ sinh. Ảnh:Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Để phòng ngừa nguy cơ xuất huyết não quanh não thất, bé sinh non được chăm sóc theo hướng giảm kích thích, hạn chế tối đa các thao tác xâm lấn nhằm bảo vệ não. Môi trường xung quanh lồng ấp giảm tối đa ánh sáng và tiếng ồn, tạo không gian yên tĩnh mô phỏng giống trong bụng mẹ. Bác sĩ theo dõi sát nhịp tim, nhịp thở và nồng độ oxy trong máu.
Bé vàng da phải chiếu đèn điều trị liên tục. Bé có cơn ngừng thở ngắn kèm theo tím tái do hệ thần kinh trung ương kiểm soát hô hấp chưa hoàn thiện. Bác sĩ sử dụng thuốc chứa caffeine giúp ổn định chu kỳ thở, điều chỉnh áp lực máy thở, bảo vệ phổi.
Những ngày đầu, bé được nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch, đồng thời bác sĩ cho bé ăn lượng nhỏ sữa mẹ thanh trùng qua sonde (ống) dạ dày để hỗ trợ hoạt động của đường ruột. Sau hơn một tháng, bé tiêu hóa sữa tốt.
Phổi phục hồi, các cơn ngừng thở giảm dần rồi hết, bé không cần dùng máy thở, được rút sonde dạ dày ở tuần điều trị thứ 7. Ngày xuất viện, bé nặng khoảng 2,9 kg, da hồng hào và tự bú mẹ.
Các bác sĩ Khoa Sơ sinh khuyến cáo trẻ sinh non sau khi xuất viện vẫn cần được chăm sóc và theo dõi sát. Cha mẹ và người chăm sóc cần vệ sinh tay trước khi tiếp xúc với trẻ, đồng thời khử khuẩn thường xuyên các bề mặt và đồ dùng của bé.
Trẻ sinh non nên được bú mẹ để nhận nguồn dinh dưỡng dễ hấp thu, phù hợp với hệ tiêu hóa còn non nớt, tăng cường miễn dịch. Bé cần theo dõi định kỳ chuyên sâu để bác sĩ đánh giá liên tục sự phát triển thể chất, mốc trưởng thành thần kinh - vận động, thính lực.
Thúy Hạnh
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp
Một bé trai sinh non tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội vừa trải qua hành trình đặc biệt khi chào đời vẫn còn nguyên trong bọc ối, tình trạng hiếm gặp thường được gọi là “đẻ bọc điều”. Theo BS.CKI Nguyễn Lê Quý, Khoa Sơ sinh, hiện tượng này ước tính chỉ xuất hiện khoảng một lần trong 80.000 ca sinh. Tuy nhiên, phía sau khoảnh khắc đặc biệt ấy là cuộc chạy đua cấp cứu căng thẳng, bởi em bé lập tức khóc yếu, tím tái, giảm trương lực cơ và suy hô hấp nặng.
Ngay sau khi được đưa ra khỏi túi ối, bé được các bác sĩ hồi sức tại chỗ, đồng thời hỗ trợ hô hấp bằng máy thở áp lực dương liên tục. Êkíp nhanh chóng chuyển em về phòng hồi sức tích cực nhi sơ sinh, còn gọi là NICU, để tiếp tục theo dõi và điều trị chuyên sâu. Với trẻ sinh non, hệ hô hấp chưa trưởng thành, dễ thiếu chất giúp các nang phổi duy trì độ mở, từ đó dẫn tới xẹp phổi và suy hô hấp cấp.
Tình trạng non tháng cũng khiến bé đối mặt với nhiều nguy cơ nghiêm trọng khác, gồm xuất huyết não quanh não thất, nhiễm trùng huyết và viêm ruột hoại tử. Em được xếp vào chế độ chăm sóc cấp độ I tại NICU, nơi mọi chỉ số quan trọng đều được theo dõi liên tục và điều chỉnh theo diễn biến thực tế. Trong 60 phút đầu sau sinh, bác sĩ triển khai phác đồ “giờ vàng”, tập trung ổn định hô hấp, tuần hoàn và thân nhiệt cho trẻ.
Để hạn chế nguy cơ tổn thương não, bé được chăm sóc theo hướng giảm kích thích, hạn chế tối đa những thao tác xâm lấn không cần thiết. Ánh sáng và tiếng ồn quanh lồng ấp được giảm xuống mức thấp, tạo không gian yên tĩnh, gần với môi trường trong bụng mẹ. Nhịp tim, nhịp thở và nồng độ oxy trong máu của bé được kiểm tra sát sao, giúp êkíp phát hiện sớm những thay đổi bất thường.
Trong quá trình điều trị, bé xuất hiện vàng da và phải chiếu đèn liên tục theo chỉ định của bác sĩ. Em cũng có những cơn ngừng thở ngắn kèm tím tái, nguyên nhân liên quan đến hệ thần kinh trung ương chưa hoàn thiện, chưa kiểm soát ổn định chu kỳ hô hấp. Bác sĩ sử dụng thuốc chứa caffeine, đồng thời điều chỉnh áp lực máy thở nhằm duy trì nhịp thở đều hơn và hạn chế thêm tổn thương cho phổi.
Những ngày đầu, do hệ tiêu hóa còn non nớt, bé được nuôi dưỡng chủ yếu qua đường tĩnh mạch để bảo đảm năng lượng và các chất cần thiết. Song song với đó, bác sĩ cho em ăn từng lượng nhỏ sữa mẹ thanh trùng qua sonde dạ dày, giúp đường ruột sớm làm quen với hoạt động tiêu hóa. Cách nuôi dưỡng từng bước này nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển mà vẫn giảm áp lực lên cơ thể non yếu của trẻ.
Sau hơn một tháng, bé tiêu hóa sữa tốt hơn, phổi dần phục hồi, các cơn ngừng thở giảm rồi chấm dứt hoàn toàn. Em không còn cần máy thở và đến tuần điều trị thứ bảy được rút sonde dạ dày, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hồi phục. Ngày xuất viện, bé nặng khoảng 2,9 kg, da hồng hào và đã có thể tự bú mẹ, kết quả đáng mừng sau nhiều tuần chăm sóc tích cực.
Theo khuyến cáo của các bác sĩ Khoa Sơ sinh, trẻ sinh non dù đã xuất viện vẫn cần được chăm sóc cẩn thận và theo dõi sát trong thời gian dài. Cha mẹ nên rửa tay trước mỗi lần tiếp xúc, thường xuyên khử khuẩn các bề mặt cùng vật dụng của bé, đồng thời ưu tiên sữa mẹ vì dễ hấp thu và hỗ trợ miễn dịch. Trẻ cũng cần tái khám chuyên sâu định kỳ để đánh giá tăng trưởng thể chất, các mốc phát triển thần kinh vận động và thính lực, theo VnExpress.