Y bác sĩ hỗ trợ khám chữa bệnh từ xa - Ảnh minh họa: TT
10 địa phương được đề nghị triển khai thí điểm
Bộ Y tế vừa có văn bản đề nghị các đơn vị liên quan nghiên cứu và thí điểm áp dụng dự thảo hướng dẫn hoạt động khám bệnh, chữa bệnh từ xa và hỗ trợ khám chữa bệnh từ xa.
Danh sách gửi kèm công văn gồm Sở Y tế 10 địa phương, trong đó có TP Hà Nội, TP.HCM, TP Cần Thơ và 7 tỉnh: Tuyên Quang, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Lào Cai, Lai Châu, Tây Ninh, Vĩnh Long.
Cùng với các địa phương này, Bộ Y tế gửi công văn đến Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM và hai dự án hợp tác quốc tế.
Các đơn vị được đề nghị lựa chọn một số cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn để áp dụng thử hướng dẫn, ghi nhận quá trình triển khai, phát hiện khó khăn, vướng mắc và đề xuất nội dung cần chỉnh sửa.
Khám chữa bệnh từ xa được thực hiện như thế nào?
Theo dự thảo hướng dẫn của Bộ Y tế, hoạt động khám chữa bệnh từ xa giữa người hành nghề và người bệnh có hai mô hình chính, tùy tình trạng sức khỏe, khả năng sử dụng thiết bị và nhu cầu hỗ trợ tại chỗ.
* Bác sĩ khám trực tiếp cho người bệnh qua nền tảng công nghệ thông tin:
Mô hình này phù hợp với người bệnh có thể sử dụng điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính có camera, micro, loa và kết nối Internet ổn định. Người bệnh cần tỉnh táo, giao tiếp được, cung cấp thông tin về triệu chứng, bệnh sử, thuốc đang sử dụng và các hồ sơ liên quan.
Không thay thế khám trực tiếp khi có dấu hiệu nguy hiểm
Dự thảo nhấn mạnh khám chữa bệnh từ xa không được sử dụng để thay thế hoặc trì hoãn cấp cứu.
Nếu người bệnh có dấu hiệu nguy hiểm như rối loạn ý thức, đau ngực cấp, khó thở nặng, co giật, sốc hoặc chảy máu nhiều, nhân viên y tế và người hành nghề phải hướng dẫn chuyển cấp cứu hoặc đến cơ sở khám chữa bệnh gần nhất.
Trước phiên khám, người bệnh đăng ký lịch hẹn, nêu lý do khám và gửi các tài liệu cần thiết như đơn thuốc, giấy ra viện, kết quả xét nghiệm hoặc hình ảnh tổn thương nếu có. Cơ sở y tế tiếp nhận thông tin, hướng dẫn chuẩn bị thiết bị và không gian riêng tư.
Khi bắt đầu phiên khám, bác sĩ xác thực danh tính của người bệnh, kiểm tra kết nối, khai thác bệnh sử và sàng lọc các dấu hiệu cấp cứu. Sau đó bác sĩ thực hiện khám, tư vấn trong phạm vi chuyên môn, có thể yêu cầu bổ sung thông tin hoặc chỉ định khám trực tiếp nếu dữ liệu chưa đủ.
Kết thúc phiên khám, bác sĩ ghi nhận kết quả, hướng xử trí, kê đơn điện tử hoặc hẹn tái khám nếu phù hợp. Thông tin được gửi cho người bệnh qua kênh an toàn và lưu vào hồ sơ theo quy định.
* Khám từ xa có nhân viên y tế hỗ trợ tại chỗ:
Mô hình này được ưu tiên đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người hạn chế nghe, nhìn hoặc đọc hiểu, người không có thiết bị hay Internet tại nhà, hoặc trường hợp cần đo các chỉ số sức khỏe mà người bệnh không thể tự thực hiện đáng tin cậy.
Người bệnh đến trạm y tế xã, điểm trạm hoặc cơ sở khám chữa bệnh tiếp nhận có đủ điều kiện. Nhân viên y tế kiểm tra thông tin, hỗ trợ kết nối với bác sĩ, đo các chỉ số cần thiết như mạch, nhiệt độ, huyết áp, độ bão hòa oxy trong máu (SpO₂), cân nặng hoặc đường huyết mao mạch khi phù hợp.
Trong phiên khám, bác sĩ ở cơ sở cung cấp dịch vụ trực tiếp trao đổi với người bệnh, đánh giá tình trạng sức khỏe và hướng dẫn nhân viên y tế tại chỗ thực hiện những thao tác cần thiết trong phạm vi chuyên môn được phép.
Nhân viên y tế có thể hỗ trợ quan sát, chụp và gửi hình ảnh tổn thương, kết quả xét nghiệm, giấy ra viện hoặc các tài liệu liên quan.
Bác sĩ chịu trách nhiệm về nhận định chuyên môn, chỉ định và kê đơn; nhân viên y tế tại chỗ chịu trách nhiệm về tính chính xác của số đo, thông tin và thao tác do mình thực hiện.
Sau phiên khám, cơ sở cung cấp dịch vụ và cơ sở tiếp nhận cùng ghi nhận, lưu trữ thông tin theo quy định và phân công trách nhiệm.
Ưu tiên tái khám, bệnh mạn tính ổn định
Dự thảo hướng dẫn xác định các nhóm nội dung nên ưu tiên trong giai đoạn đầu gồm tái khám, theo dõi bệnh mạn tính ổn định, tư vấn sau ra viện, theo dõi điều trị tại cộng đồng, đánh giá việc tuân thủ điều trị và sàng lọc ban đầu để quyết định người bệnh có cần khám trực tiếp hoặc chuyển cơ sở y tế hay không.
Cách làm này hướng đến hỗ trợ người bệnh duy trì theo dõi sức khỏe, giảm trở ngại đi lại trong những trường hợp phù hợp, đồng thời giúp trạm y tế xã phối hợp với các cơ sở có chuyên môn cao hơn trong quản lý và chăm sóc người bệnh.
Ngoài việc bác sĩ kết nối với người bệnh, dự thảo còn hướng dẫn hoạt động hỗ trợ chuyên môn từ xa giữa các cơ sở khám chữa bệnh.
Hình thức này gồm hội chẩn, hỗ trợ lâm sàng; đọc, phiên giải dữ liệu cận lâm sàng như hình ảnh chẩn đoán, điện tim, xét nghiệm, giải phẫu bệnh; và hỗ trợ quản lý bệnh mạn tính tại cấp khám chữa bệnh ban đầu.
Theo quy trình dự kiến, cơ sở đang quản lý người bệnh gửi yêu cầu hỗ trợ kèm tóm tắt bệnh án, dữ liệu cần thiết và câu hỏi chuyên môn. Cơ sở hỗ trợ tiếp nhận, đánh giá thông tin, trao đổi với đội ngũ điều trị và trả kết quả nhận định, khuyến nghị chuyên môn.
Cơ sở trực tiếp điều trị vẫn tổ chức thực hiện quyết định điều trị cuối cùng và chịu trách nhiệm đối với người bệnh theo quy định.
Bộ Y tế phản hồi kiến nghị thông tuyến khám chữa bệnh từ xã đến trung ương, bỏ giấy chuyển việnBộ Y tế đã có phản hồi ý kiến của cử tri kiến nghị thông tuyến khám chữa bệnh từ xã đến trung ương, bỏ thủ tục xin cấp giấy chuyển viện.