Ngày 30.9, bác sĩ CK2 Đặng Vũ Thông, Trưởng khoa Nội Hô hấp Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết bệnh viện vừa điều trị thành công một trường hợp bệnh tích tụ protein phế nang (PAP) tái phát nhiều lần sau khi phát hiện tác nhân nhiễm trùng hiếm gặp.
Phát hiện bệnh tích tụ protein phế nang sau ho, khó thở kéo dài
Trường hợp này là một bệnh nhân nam, 60 tuổi, ở tỉnh Quảng Ngãi. Vài năm trước, ông bắt đầu xuất hiện những cơn ho kéo dài, khó thở tăng dần khi gắng sức và được chẩn đoán mắc bệnh tích tụ protein phế nang. Đây là bệnh lý hiếm gặp, xảy ra khi các chất giàu protein và lipid tích tụ trong phế nang, cản trở quá trình trao đổi khí, làm suy giảm chức năng hô hấp.
Sau chẩn đoán tại một cơ sở y tế, bệnh nhân được rửa phổi 2 lần, mỗi lần thực hiện ở một bên phổi. Tuy nhiên, các triệu chứng vẫn kéo dài, tổn thương phổi gần như không cải thiện và bệnh tiếp tục tái phát.
Bệnh nhân mắc bệnh tích tụ protein phế nang tái phát hiếm gặp
ẢNH: BVCC
Tháng 12.2025, bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Qua thăm khám, các bác sĩ nhận thấy đây không phải ca bệnh tích tụ protein phế nang thông thường.
"Đối với bệnh tích tụ protein phế nang, rửa phổi toàn bộ thường mang lại hiệu quả điều trị tốt. Tuy nhiên, dù được điều trị theo phác đồ chuẩn, tình trạng ho kéo dài và khó thở ở bệnh nhân vẫn tiếp tục tái phát", bác sĩ Đặng Vũ Thông cho biết.
Bên cạnh đó, bác sĩ phát hiện bệnh nhân có ngón tay dùi trống, hai phổi xuất hiện ran nổ rải rác là những dấu hiệu gợi ý tình trạng bệnh phổi mạn tính kéo dài. Từ những bất thường này, các bác sĩ đặt vấn đề tìm kiếm nguyên nhân khác khiến bệnh kéo dài và tái phát.
Sau hội chẩn giữa Khoa Nội hô hấp và Khoa Gây mê hồi sức, ê kíp quyết định thực hiện kỹ thuật rửa toàn bộ 2 phổi trong cùng một lần can thiệp, đây là kỹ thuật chuyên sâu. Ca can thiệp kéo dài khoảng 3 giờ, thuận lợi.
Đáng chú ý, kết quả xét nghiệm dịch rửa phế quản phế nang phát hiện Mycobacterium interjectum - một loại vi khuẩn Mycobacterium không lao rất hiếm gặp ở bệnh tích tụ protein phế nang vì đa số nguyên nhân gây bệnh là tự miễn. Phát hiện này giúp các bác sĩ xác định hướng điều trị khác, tập trung vào tác nhân nhiễm trùng có liên quan đến tình trạng bệnh kéo dài và tái phát.
Bệnh nhân sau đó được điều trị bằng phác đồ kháng sinh chuyên biệt trong 6 tháng. Kết quả theo dõi cho thấy các tổn thương phổi trên hình ảnh học giảm đáng kể, các triệu chứng hô hấp gần như biến mất, khả năng gắng sức được phục hồi. Đặc biệt, bệnh nhân không còn ghi nhận tình trạng tái phát.
Bệnh lý phổi hiếm gặp
Theo bác sĩ Đặng Vũ Thông, bệnh tích tụ protein phế nang là bệnh lý phổi hiếm gặp, với tỷ lệ mắc khoảng 0,6 - 7 ca/triệu người. Bệnh thường gây ho kéo dài, khó thở, giảm khả năng gắng sức và nếu diễn tiến nặng có thể dẫn đến suy hô hấp, tăng nguy cơ nhiễm trùng phổi, xơ hóa phổi.
Bên cạnh thể tự miễn thường gặp, bệnh tích tụ protein phế nang còn có thể liên quan đến bệnh lý huyết học, suy giảm miễn dịch, phơi nhiễm nghề nghiệp hoặc các tác nhân nhiễm trùng hiếm gặp.
Bệnh nhân mắc bệnh tích tụ protein phế nang tái phát cần được tìm kiếm nguyên nhân gốc để điều trị triệt để
ẢNH: BVCC
Hiện nay, rửa phổi toàn bộ vẫn là phương pháp điều trị tiêu chuẩn đối với những trường hợp có triệu chứng. Tuy nhiên, ở các trường hợp thứ phát hoặc tái phát, việc tìm kiếm và điều trị nguyên nhân nền có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát bệnh lâu dài và phòng ngừa tái phát.
Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, đây là bệnh nhân thứ 5 được phát hiện mắc bệnh tích tụ protein phế nang và là trường hợp đầu tiên được ghi nhận liên quan đến Mycobacterium. Ca bệnh cho thấy việc xác định đúng nguyên nhân nền, kết hợp điều trị đa chuyên khoa, có thể giúp kiểm soát hiệu quả những trường hợp bệnh phổi hiếm gặp và phức tạp.