Bí ẩn sự "biến mất" của radar quan trọng trên tàu khu trục Mỹ vừa biên chế

Arleigh Burke tăng tốc, Ticonderoga lùi vào dĩ vãng

Lễ biên chế, diễn ra vào ngày 3/10, đánh dấu việc chiếc tàu khu trục Flight III thứ hai chính thức đi vào hoạt động. Sự xuất hiện của tàu Ted Stevens diễn ra trong bối cảnh Hải quân Mỹ đang nỗ lực mở rộng đội tàu khu trục, đồng thời nhanh chóng loại biên các tàu tuần dương lớp Ticonderoga đã cũ.. Lực lượng tàu tuần dương lớp Ticonderoga của Hải quân Mỹ đã giảm xuống chỉ còn 5 chiếc, và quân chủng này có kế hoạch loại biên phần lớn số tàu đó trong tài khóa 2027.

Quá trình chuyển đổi này mang ý nghĩa quan trọng vì lớp Arleigh Burke Flight III được thiết kế để đảm nhận phần lớn các năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa tiên tiến vốn trước đây thuộc về các tàu lớp Ticonderoga có kích thước lớn hơn.

Ưu thế chính của các tàu khu trục Flight III so với các tàu lớp Arleigh Burke đời cũ là việc tích hợp hệ thống radar phòng không và phòng thủ tên lửa AN/SPY-6(V)1 mới. Loại tàu này cũng sở hữu công suất phát điện và năng lực làm mát được tăng cường, cùng hệ thống chiến đấu Aegis Baseline 10 đã cải tiến, giúp nâng cao hiệu suất thực hiện các nhiệm vụ phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp đầy thách thức.

Radar mảng pha chủ động này sử dụng công nghệ Gallium Nitride dạng mô-đun, cho phép nâng cao vượt bậc độ nhạy, tầm phát hiện và khả năng phân biệt mục tiêu, đồng thời duy trì hiệu quả hoạt động trong môi trường tác chiến điện tử cường độ cao.

Theo Hải quân Mỹ, USS Ted Stevens đã hoàn thành loạt thử nghiệm nghiêm ngặt trên biển, bao gồm kiểm tra khả năng phối hợp cảm biến với các nền tảng, cũng như các khoa mục bắn đạn thật. Những thử nghiệm này cho thấy con tàu đã đạt trạng thái sẵn sàng tác chiến.

Bí ẩn sự "biến mất" của radar quan trọng trên tàu khu trục 

Theo Military Watch Magazine, tàu Ted Stevens đã thu hút sự chú ý đặc biệt vì các bức ảnh chụp vào thời điểm biên chế cho thấy sự vắng mặt của radar AN/SPQ-9B trên tháp phía trước.

Trước đó, loại radar băng tần X này từng xuất hiện trên tàu, bao gồm cả trong quá trình thử nghiệm khả năng chịu chấn động toàn tàu (FSST), làm dấy lên câu hỏi về lý do hệ thống này bị tháo dỡ trước khi tàu đi vào hoạt động.

Việc tháo dỡ ăng-ten radar đã làm nảy sinh những đồn đoán rằng các cuộc thử nghiệm chấn động có thể đã phát hiện vấn đề với kết cấu lắp đặt radar hoặc các thiết bị liên quan, mặc dù Hải quân Mỹ chưa đưa ra xác nhận chính thức nào về việc radar bị tháo dỡ do lỗi trong quá trình thử nghiệm.

SPQ-9B là loại radar xung Doppler băng tần X, được thiết kế chuyên biệt để phát hiện và theo dõi các mối đe dọa bay thấp và có diện tích phản xạ radar (RCS) nhỏ trong môi trường có nhiều nhiễu tín hiệu.

Hải quân Mỹ cho biết hệ thống này có khả năng đồng thời phát hiện và bám bắt các loại tên lửa hành trình chống hạm bay thấp, mục tiêu trên mặt nước, máy bay bay chậm ở tầm thấp, UAV và trực thăng, đồng thời duy trì tỷ lệ báo động giả thấp khi hoạt động trong môi trường ven bờ đầy thách thức.

Radar xung Doppler là hệ thống radar xác định khoảng cách tới mục tiêu bằng kỹ thuật định thời xung và sử dụng hiệu ứng Doppler của tín hiệu phản xạ nhằm tính vận tốc của mục tiêu. Nó kết hợp các tính năng của radar xung và radar sóng liên tục, vốn trước đây tách biệt do sự phức tạp của thiết bị điện tử.

Trên các tàu khu trục phiên bản Flight III, radar SPQ-9B đóng vai trò bổ trợ chứ không thay thế cho hệ thống SPY-6(V)1 có kích thước lớn hơn nhiều. Trong khi SPY-6 đảm nhiệm chức năng tìm kiếm bao quát tầm xa cùng khả năng phòng không và phòng thủ tên lửa đạn đạo, thì radar SPQ-9B hoạt động ở băng tần X lại thực hiện chức năng tìm kiếm mục tiêu trên mặt nước và khu vực đường chân trời, đặc biệt hiệu quả trong việc phát hiện các mối đe dọa di chuyển sát mặt biển.

Một báo cáo đánh giá của Văn phòng Trách nhiệm Chính phủ (GAO) về chương trình Flight III mô tả sự kết hợp này bao gồm việc sử dụng radar SPY-6 (băng tần S) để tìm kiếm bao quát, kết hợp với radar SPQ-9B (băng tần X) hiện có để tìm kiếm mục tiêu trên mặt nước và khu vực đường chân trời.

Do đó, hệ thống radar này là một phần quan trọng trong kiến ​​trúc cảm biến của tàu Flight III, đặc biệt là trong việc đối phó với các loại tên lửa chống hạm bay bám biển và những mối đe dọa tầm thấp khác.