Bị cáo Đinh Tiến Hùng tại phiên tòa phúc thẩm hồi tháng 11-2024 - Ảnh: GIANG NGUYÊN
Chiều 28-9, phiên tòa xét xử ông Đinh Tiến Hùng (42 tuổi), cựu Phó bí thư thường trực Tỉnh Đoàn Yên Bái, cùng 9 bị cáo tiếp tục với phần tranh luận.
Sau khi kết thúc xét hỏi, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội công bố bản luận tội và đề nghị mức án đối với các bị cáo trong vụ vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ và khai thác khoáng sản trái phép tại mỏ Núi Ngàng, tỉnh Yên Bái cũ, nay thuộc tỉnh Lào Cai.
Theo đó, viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt Đinh Tiến Hùng 13-14 năm tù về tội vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ và 3 năm đến 3 năm 6 tháng tù về tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.
Tổng hợp hình phạt, cựu phó bí thư thường trực Tỉnh Đoàn Yên Bái bị đề nghị mức án từ 16 - 17 năm 6 tháng tù.
Chín bị cáo còn lại bị viện kiểm sát đề nghị các mức án từ 2 - 18 năm 6 tháng tù, tùy theo hành vi, vai trò của từng người.
Từng được tuyên không phạm tội, nay cựu phó bí thư Tỉnh Đoàn thừa nhận hai tội danh
Một trong những diễn biến đáng chú ý tại phiên tòa lần này là Đinh Tiến Hùng thừa nhận hành vi phạm tội như cáo buộc.
“Việc bị cáo thừa nhận phạm hai tội như truy tố có tự nguyện hay bị ép buộc?”, chủ tọa hỏi.
Trước bục khai báo, cựu phó bí thư Tỉnh Đoàn Yên Bái nhỏ giọng trả lời đã nhận tội và khẳng định không bị ép buộc.
Luật sư bào chữa cho Hùng sau đó cho biết thời gian đầu bị tạm giam, bị cáo có một số bản khai không đúng.
Sau đó, Hùng báo với quản giáo Trại tạm giam B14 Bộ Công an, đề nghị được gặp điều tra viên để “khai lại toàn bộ”. Theo luật sư, những nội dung Hùng tường trình sau đó là khách quan, đúng sự thật.
Khi được chủ toại hỏi lại, Hùng xác nhận những nội dung luật sư vừa trình bày là đúng.
Lời nhận tội tại phiên xử lần này diễn ra sau một quá trình tố tụng kéo dài.
Gần ba năm trước, tháng 11-2023, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái từng đưa Hùng cùng các bị cáo ra xét xử. Khi đó, ông Hùng chỉ bị truy tố về tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.
Tại phiên tòa sơ thẩm lần đầu ở Yên Bái, Hùng không thừa nhận cáo buộc, cho rằng mình không bàn bạc việc khai thác mỏ, không được chia lợi nhuận và không hưởng lợi từ hoạt động khai thác quặng.
Sau khi xem xét hồ sơ và kết quả xét hỏi, tòa sơ thẩm cho rằng cơ quan công tố không thu thập được dữ liệu âm thanh, hình ảnh về cuộc nói chuyện được cho là có nội dung bàn bạc khai thác quặng, đồng thời không có người làm chứng hoặc chứng cứ khác chứng minh nội dung cuộc trao đổi.
Tòa cũng cho rằng không có chứng cứ chứng minh Hùng lợi dụng ảnh hưởng hoặc các mối quan hệ cá nhân để tác động, bao che cho việc khai thác khoáng sản trái phép hay được hưởng lợi. Từ đó, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái tuyên Đinh Tiến Hùng không phạm tội.
Sau bản án, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Yên Bái kháng nghị. Hùng không kháng cáo và đề nghị cấp phúc thẩm giữ nguyên phán quyết tuyên mình không phạm tội.
Tháng 10-2024, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội nhận định lời khai của các bị cáo còn nhiều mâu thuẫn, nhiều chứng cứ chưa được làm sáng tỏ và còn những tình tiết quan trọng chưa được điều tra làm rõ, nên quyết định hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại.
Sau quá trình điều tra lại, Viện Kiểm sát tối cao tiếp tục truy tố Đinh Tiến Hùng về tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên. Khác với lần xét xử trước, cựu phó bí thư thường trực Tỉnh Đoàn Yên Bái lần này còn bị truy tố thêm tội vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ.
Bị cáo buộc hưởng 1/3 lợi nhuận từ khai thác quặng
Theo cáo trạng mới, từ tháng 7 đến 12-2020, nhằm khai thác quặng trái phép tại mỏ Núi Ngàng để thu hồi 10 tỉ đồng đã góp vốn, Đinh Tiến Hùng cùng Nguyễn Trọng Tuấn, Nguyễn Mạnh Hùng và Nguyễn Văn Hậu bàn bạc, thống nhất việc khai thác và phân chia lợi nhuận.
Theo thỏa thuận, ông Hùng được hưởng 1/3 lợi nhuận, 2/3 còn lại thuộc Công ty Tuyên Huy, Nguyễn Văn Hậu và Nguyễn Mạnh Hùng.
Sau khi thống nhất, Nguyễn Mạnh Hùng được phân công tìm, thuê người khai thác mỏ. Lăng Đức Hân, Giám đốc Công ty TNHH thương mại Ngọc Tâm, làm hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương sửa chữa, nâng cấp đường vào mỏ Núi Ngàng.
Cáo trạng xác định các bị cáo sau đó lợi dụng việc thi công đường để xin phép vận chuyển vật liệu nổ phục vụ công trình, rồi sử dụng vào việc khai thác quặng trái phép.
Công ty Ngọc Tâm được cấp phép vận chuyển 868kg thuốc nổ và 863 kíp nổ. Tuy nhiên, tổng số vật liệu nổ xuất kho được xác định hơn 2.600kg thuốc nổ và gần 3.300 kíp nổ.
Tổng khối lượng đá chứa chì, kẽm bị khai thác trái phép trong vụ án hơn 1.100 tấn, trị giá hơn 2 tỉ đồng. Các bị cáo chưa thu lợi từ số quặng này.
Riêng Đinh Tiến Hùng cùng Nguyễn Trọng Tuấn, Nguyễn Văn Hậu, Nguyễn Mạnh Hùng và Bùi Mạnh Hùng bị xác định phải chịu trách nhiệm đối với 1.800kg thuốc nổ, hơn 2.400 kíp nổ được sử dụng trái phép tại mỏ Núi Ngàng và hơn 1.000 tấn đá chứa quặng chì, kẽm khai thác trái phép, trị giá hơn 2 tỉ đồng.
Trong cáo trạng được công bố tại phiên tòa, cơ quan điều tra cũng xem xét trách nhiệm của những người liên quan trong quá trình giải quyết vụ án trước đây. Trong đó, cơ quan điều tra kiến nghị Tòa án nhân dân tối cao xem xét, kiểm tra, xử lý nghiêm trách nhiệm của lãnh đạo và các cá nhân liên quan đến việc xét xử sơ thẩm từng tuyên Đinh Tiến Hùng không phạm tội.
Kiến nghị 'xử lý nghiêm' cán bộ liên quan bản án tuyên cựu phó bí thư Tỉnh Đoàn Yên Bái vô tộiSau khi điều tra lại vụ án, cơ quan an ninh điều tra kiến nghị TAND tối cao xem xét, kiểm tra, xử lý nghiêm trách nhiệm của lãnh đạo và các cá nhân liên quan đến việc xét xử sơ thẩm từng tuyên ông Đinh Tiến Hùng, cựu Phó bí thư thường trực Tỉnh Đoàn Yên Bái, không phạm tội.