Bí mật bên trong hang đá ngầm sâu 150m sắp hóa kho chứa dầu của Singapore

Ít ai ngờ rằng bên dưới khu phức hợp hóa dầu sầm uất ở phía nam quốc đảo sư tử lại có một hệ thống hang ngầm kiên cố, hoàn toàn tách biệt với nhịp sống bận rộn trên mặt đất. Nơi đây vốn được thiết kế như những chiếc túi khổng lồ khoét sâu vào lòng đá granite để chứa nhiên liệu. Sắp tới, dòng “vàng đen” từ Trung Đông sẽ vượt hàng nghìn hải lý để đổ về các khoang ngầm này, biến nơi đây thành trạm trung chuyển huyết mạch cho toàn khu vực Đông Nam Á.

Theo hãng tin Bloomberg, thông tin trên được Bộ trưởng Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore, ông Tan See Leng, công bố tại hội nghị Tuần lễ Năng lượng Quốc tế Singapore (SIEW) ngày 26/10. Quốc đảo này và Saudi Arabia đang phối hợp xây dựng thỏa thuận chính thức nhằm bắt đầu đưa dầu thô vào hệ thống hang ngầm Jurong Rock Caverns từ nửa cuối năm 2027.

Hệ thống Jurong Rock Caverns hiện là cơ sở thương mại đầu tiên tại Đông Nam Á ứng dụng công nghệ hang đá ngầm để lưu trữ hydrocarbon lỏng. Nằm sâu 150 mét dưới mặt đất và 130 mét bên dưới lưu vực Banyan trên đảo Jurong, công trình này do Tập đoàn JTC - cơ quan trực thuộc chính phủ Singapore - sở hữu và quản lý. Với quy mô thiết kế đặc biệt, cụm hang ngầm có khả năng chứa tối đa 1,47 triệu mét khối nhiên liệu lỏng, bao gồm cả dầu thô và condensate (dầu ngưng tụ nhẹ thu từ khí tự nhiên), tương đương khoảng 9 triệu thùng dầu.

Theo kế hoạch, tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco sẽ ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng Singapore cùng Tập đoàn JTC, hướng tới việc hoàn tất đàm phán trong vài tháng tới. Ông Tan See Leng khẳng định: “Thỏa thuận này giúp tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng dầu thô Saudi Arabia tại Đông Nam Á, đồng thời góp phần củng cố an ninh năng lượng và khả năng ứng phó của Singapore trong trường hợp nguồn cung bị gián đoạn”.

Động thái chuyển dịch kho chứa dầu về gần khách hàng diễn ra trong bối cảnh các tuyến hàng hải huyết mạch từ Trung Đông liên tục đối mặt với rủi ro vận tải. Theo Reuters, các biến động địa chính trị phức tạp gần đây đã gây xáo trộn nghiêm trọng dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz và Biển Đỏ, vốn là những cung đường sống còn đưa dầu thô đến châu Á. Bên cạnh đó, các cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng của vương quốc vùng Vịnh, bao gồm cả tuyến đường ống dẫn dầu chính, cũng từng ghi nhận các vụ tấn công bất ngờ.

Đầu tháng này, Giám đốc điều hành Saudi Aramco, ông Amin Nasser, từng chia sẻ rằng Riyadh đang tích cực đàm phán với chính phủ nhiều quốc gia nhằm thuê thêm các không gian lưu trữ chiến lược ở nước ngoài. Việc tìm kiếm bến đỗ an toàn tại Singapore được xem là giải pháp căn cơ để đưa nguồn hàng vượt ra ngoài tầm ảnh hưởng của các điểm nghẽn hàng hải Trung Đông, nơi vốn cung cấp tới 2/3 tổng lượng dầu thô nhập khẩu của cả châu Á.

Chia sẻ qua một video phát tại hội nghị, Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman Al-Saud, đánh giá cao tiềm năng liên kết này. Ông nhấn mạnh: “Đưa nguồn cung đến gần hơn với các thị trường trọng điểm châu Á sẽ giúp mạng lưới cung ứng của chúng tôi linh hoạt hơn, đồng thời hỗ trợ Singapore bảo đảm an ninh nguồn cung và nâng cao khả năng chuẩn bị ứng phó”.

Mô hình đưa dầu thô đi “gửi nhờ” ở các trung tâm công nghiệp lớn của châu Á không phải là bước đi đầu tiên của tập đoàn năng lượng xứ Ả Rập. Trước Singapore, Saudi Aramco đã vận hành các kho dầu lớn đặt tại Nhật Bản và Hàn Quốc.

Thỏa thuận với Tổ chức Dầu khí, Kim loại và Năng lượng Quốc gia Nhật Bản (JOGMEC), năng lực lưu trữ tại Okinawa đã được mở rộng lên 8,2 triệu thùng vào tháng 9/2017. Đến năm 2023, Aramco tiếp tục ký thỏa thuận thời hạn 5 năm với Tổng công ty Dầu khí Quốc gia Hàn Quốc (KNOC) để gửi 5,3 triệu thùng dầu thô tại các bồn bể ở cảng Ulsan.

Cái bắt tay này mang lại lợi ích kép cho nước chủ nhà. Bên cạnh tiền cho thuê kho, họ nắm trong tay quyền ưu tiên thu mua toàn bộ số dầu dự trữ này nếu thị trường thế giới đứt hàng, biến kho gửi nhờ thành “kho cứu nguy” ngay trước cửa nhà.

Hiện tại, các bên tham gia đang ráo riết chốt lại các điều khoản kỹ thuật cuối cùng để kịp mốc triển khai vào năm 2027.