Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 27 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.
Mục tiêu tăng trưởng và mức thu nhập bình quân đầu người của từng vùng
Theo Bộ Chính trị, sau hơn 3 năm thực hiện các nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội, tiềm năng, lợi thế của các địa phương trong vùng và vùng từng bước phát huy hiệu quả.
Tuy nhiên, phát triển các vùng chưa đạt mục tiêu đề ra; quy hoạch còn chồng lấn, thiếu đồng bộ và thiếu liên kết; kết cấu hạ tầng vẫn là một điểm nghẽn; một số đô thị lớn, cực tăng trưởng chưa phát huy được vai trò hạt nhân, lan tỏa.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (Ảnh: Phạm Thắng).
Với nghị quyết mới ban hành, Bộ Chính trị xác định phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, tổ chức lại không gian phát triển, phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới.
Bộ Chính trị yêu cầu đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng; chuyển từ chủ yếu dựa vào nguồn lực sẵn có sang kiến tạo, dẫn dắt, khơi thông và kích hoạt mọi nguồn lực.
Cùng với phát huy liên kết, bổ trợ và lan tỏa giữa các vùng, vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và các trung tâm kinh tế, Bộ Chính trị nhấn mạnh cần khai thác hiệu quả các không gian phát triển mới trong giới hạn sinh thái, khắc phục tư duy cục bộ, phát triển dàn trải, trùng lặp.
Bộ Chính trị đặt mục tiêu tổng quát là tái cấu trúc, quản lý và khai thác hiệu quả không gian phát triển vùng đồng bộ với không gian phát triển quốc gia trên cơ sở phát huy tối đa ưu điểm nổi trội, lợi thế cạnh tranh, bản sắc văn hóa của từng vùng và từng địa phương; phát huy vai trò đi đầu, dẫn dắt, lan toả của các vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng.
Nghị quyết xác định một số mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030 đối với các vùng.
Trong đó, vùng Trung du và miền núi phía Bắc đạt tốc độ tăng trưởng GRDP 9-10% vào năm 2030 và GRDP bình quân đầu người là 6.000 USD. Vùng Đồng bằng sông Hồng được giao chỉ tiêu tăng trưởng cao nhất ở mức 11% vào năm 2030 và GRDP bình quân đạt 12.000-12.500 USD.
Vùng Bắc Trung Bộ đặt mục tiêu tăng trưởng 10,5% và GRDP bình quân đầu người đạt 7.000 USD. Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đạt tăng trưởng 10%, GRDP bình quân đầu người 8.000 USD.
Trong khi đó, vùng Đông Nam Bộ đặt mục tiêu tăng trưởng 10-11% và GRDP bình quân 14.500 USD; vùng Đồng bằng Sông Cửu Long đạt tăng trưởng 9-9,5% vào năm 2030 và có mức GRDP bình quân là 6.610 USD.
Ưu tiên phát triển hai cực tăng trưởng lớn nhất đất nước
Về giải pháp, Bộ Chính trị nhấn mạnh trọng tâm về tổ chức không gian phát triển vùng và thực hiện tốt quy hoạch vùng; hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển vùng; đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành và phát triển các động lực kinh tế mới của vùng; phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng; phát triển hệ thống đô thị hiện đại gắn với các cực tăng trưởng của vùng.
Trong đó, Bộ Chính trị định hướng tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội của vùng theo hướng đa tầng, đa cực, liên kết đồng bộ đất liền, vùng biển, vùng trời, không gian ngầm, không gian số và các không gian phát triển mới; hình thành và phát triển các hành lang kinh tế, kết nối hiệu quả các vùng động lực, cực tăng trưởng quốc gia.
Khung cảnh TPHCM về đêm (Ảnh: Nam Anh).
Bộ Chính trị yêu cầu hoàn thiện quy hoạch hệ thống đô thị theo hướng phát triển các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế - đô thị, trung tâm kinh tế và đô thị động lực có vai trò dẫn dắt, lan tỏa, phát triển trong vùng và giữa các vùng; phát triển các mô hình đô thị xanh, đô thị thông minh, đô thị nén…
Cùng với đó, Bộ Chính trị định hướng đầu tư phát triển các cực tăng trưởng, các đô thị lớn để làm tốt vai trò hình thành, dẫn dắt, lan tỏa và phát triển các hành lang đô thị - công nghiệp - dịch vụ.
“Ưu tiên phát triển hai cực tăng trưởng lớn nhất đất nước là vùng đô thị Hà Nội và vùng đô thị TPHCM; có cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển một số địa phương trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, đóng vai trò là các cực tăng trưởng của vùng, kết nối nội vùng, liên vùng, khu vực và quốc tế”, nghị quyết của Bộ Chính trị nêu rõ.
Theo Bộ Chính trị, đến năm 2045 phấn đấu xây dựng được ít nhất 5 đô thị đạt tầm cỡ quốc tế, giữ vai trò là đầu mối kết nối và phát triển với mạng lưới khu vực và quốc tế.
Trong phát triển văn hóa, xã hội, Bộ Chính trị khuyến khích xã hội hóa, huy động đa dạng nguồn lực cho phát triển văn hóa các vùng bền vững.
Cùng với phát triển hệ thống y tế các vùng toàn diện, đồng bộ, hiện đại, hướng tới bao phủ chăm sóc sức khỏa toàn dân và bảo hiểm y tế toàn dân, Bộ Chính trị khuyến khích xã hội hóa và phát triển y tế tư nhân; bảo đảm công bằng trong chăm sóc sức khỏe người dân giữa các vùng.
Bộ Chính trị yêu cầu đầu tư, hiện đại hóa các bệnh viện trọng điểm của vùng; bệnh viện đa khoa, chuyên khoa cấp chuyên sâu đảm nhận chức năng vùng; trung tâm y tế vùng tại đô thị trung tâm; củng cố và mở rộng mạng lưới bệnh viện vệ tinh, tăng cường chuyển giao kỹ thuật để giảm quá tải cho các bệnh viện trung tâm.