Bộ Công Thương đề xuất thêm quy định bảo vệ người mua hàng online

Bộ Công Thương đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số nghị định trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, trong đó đề xuất giao Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định chi tiết một số nội dung liên quan đến giao dịch trên không gian mạng.

Theo dự thảo, một số quy định tại Nghị định 55/2024/NĐ-CP sẽ được bãi bỏ để phù hợp với việc phân cấp thẩm quyền. Các nội dung giao Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định chi tiết gồm kiểm soát hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung; thu hồi sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật; giao dịch từ xa, giao dịch trên không gian mạng và bán hàng không tại địa điểm giao dịch thường xuyên.

Đây đều là những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh hoạt động mua bán trên môi trường mạng ngày càng phổ biến.

Theo cơ quan soạn thảo, việc phân định lại thẩm quyền nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng tính chủ động của cơ quan quản lý chuyên ngành, đồng thời cập nhật quy định theo thực tiễn, tránh trùng lặp, chồng chéo.

Dự thảo cũng nhằm nâng cao tính chủ động, trách nhiệm giải trình của cơ quan quản lý chuyên ngành; rút ngắn thời gian sửa đổi, bổ sung quy định, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Thực tế, cùng với sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, các giao dịch mua bán trên nền tảng số ngày càng đa dạng, từ sàn thương mại điện tử, mạng xã hội đến các hình thức bán hàng trực tuyến khác.

Điều này cũng đặt ra nhiều vấn đề trong bảo vệ người tiêu dùng như thông tin về hàng hóa, điều kiện giao dịch, hợp đồng, trách nhiệm của người bán và xử lý sản phẩm không đúng như quảng cáo, hàng giả, hàng nhái... 

Thời gian qua, cơ quan chức năng liên tục phát hiện, xử lý các vụ kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc qua livestream, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử. Một số vụ việc còn liên quan đến người bán có lượng người theo dõi lớn (KOL, KOC), sử dụng hình thức livestream để quảng cáo, chốt đơn.

Trong các giao dịch trực tuyến, người tiêu dùng thường không được trực tiếp kiểm tra sản phẩm trước khi mua, trong khi thông tin về người bán, nguồn gốc hàng hóa và chất lượng sản phẩm có thể khó xác minh. Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu hoàn thiện quy định về trách nhiệm của các bên và cơ chế bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường mạng.