Bộ Công Thương yêu cầu triển khai đồng bộ 8 nhóm giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng đủ điện cho sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.
Ngày 7/11, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng chủ trì Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2027 và công tác bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027-2028.
Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với UBND 34 tỉnh, thành phố, cùng sự tham gia của đại diện các bộ, ngành, đơn vị trong lĩnh vực năng lượng và doanh nghiệp liên quan.
Nhu cầu điện tiếp tục tăng cao, nhiều thách thức trong năm 2027
Theo báo cáo của Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), năm 2026, hệ thống điện phải đối mặt với nhiều khó khăn chưa từng có tiền lệ do tác động đồng thời của xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, giá năng lượng tăng cao và thời tiết cực đoan.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng phát biểu chỉ đạo Hội nghị.
Việt Nam hiện nhập khẩu ròng năng lượng sơ cấp với tỷ lệ khoảng 44%, do đó chịu ảnh hưởng đáng kể từ biến động giá than, khí và các nguồn nhiên liệu trên thị trường quốc tế.
Trong khi đó, nhu cầu điện tăng mạnh. Điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống năm 2026 ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3% so với năm 2025 và cao hơn khoảng 6,2 tỷ kWh so với kịch bản cơ sở.
Công suất cực đại toàn hệ thống đạt 57.537 MW vào tháng 6/2026. Trong đó, sản lượng điện miền Bắc ước đạt 170,8 tỷ kWh, tăng 11,9%; miền Trung đạt 33,7 tỷ kWh, tăng 8,4%; miền Nam đạt 151,8 tỷ kWh, tăng 8,8%.
Đáng chú ý, riêng quý IV/2026, phụ tải điện toàn quốc dự kiến tăng khoảng 13%, miền Bắc tăng khoảng 14%. Một số tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ có mức tăng xấp xỉ 20%.
Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), 10 tháng năm 2026, điện thương phẩm tăng 9,84%, lần đầu tiên đạt mức xấp xỉ tốc độ tăng trưởng GDP. Trong đó, nhóm thương mại, dịch vụ tăng 13,8%; quản lý và tiêu dùng dân cư tăng 9,91%; công nghiệp, xây dựng tăng 8,84%.
Bên cạnh áp lực tăng trưởng phụ tải, nguồn cung điện còn chịu tác động từ hiện tượng El Niño. Lượng nước về các hồ thủy điện từ nửa cuối tháng 10 chỉ còn khoảng 80% mức trung bình nhiều năm. Sản lượng thủy điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh.
Trong khi đó, việc bổ sung các nguồn điện nền mới còn hạn chế do cần thời gian đầu tư, xây dựng. Các nhà máy nhiệt điện cũng chịu áp lực từ sự cố, sửa chữa và khó khăn trong bảo đảm nhiên liệu.
Đánh giá về triển vọng hai năm tới, Hội nghị nhận định nhu cầu điện năm 2027 tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền phụ tải cao của năm 2026. Năm 2028 được dự báo còn nhiều khó khăn hơn.
Nhu cầu sử dụng điện năm 2027- 2028 dự báo tăng mạnh. (Ảnh: EVN).
Ngoài những thách thức về nguồn điện, tình hình địa chính trị thế giới tiềm ẩn bất ổn, có thể tiếp tục tác động đến chuỗi cung ứng và giá than, LNG nhập khẩu. Hiện tượng El Niño có khả năng kéo dài đến khoảng tháng 6/2027, gây khó khăn cho việc điều tiết nguồn nước thủy điện, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo đảm nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt ở hạ du.
Bộ Công Thương yêu cầu triển khai 8 nhóm giải pháp
Trước những thách thức trên, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh yêu cầu trong mọi tình huống phải bảo đảm cung ứng đủ năng lượng, đặc biệt là điện, phục vụ phát triển kinh tế và đời sống người dân bằng các giải pháp cụ thể, khả thi.
Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm và thời hạn thực hiện; xây dựng đồng bộ ma trận công việc, ma trận trách nhiệm và ma trận rủi ro để kiểm soát tiến độ, chủ động ứng phó với những tình huống phát sinh.
Trong đó, Bộ trưởng giao các đơn vị tập trung triển khai 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, khẩn trương hoàn thiện phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2027, có tính đến năm 2028 và tầm nhìn dài hạn hơn. NSMO phối hợp Cục Điện lực xây dựng các kịch bản cơ sở, kịch bản điều hành và kịch bản kiểm tra cho cao điểm mùa khô; tính toán đầy đủ khả năng cung ứng điện, dự báo nhu cầu, khả dụng nguồn và các rủi ro sự cố.
Ông Nguyễn Đức Cường, Cục trưởng Cục Điện lực cho biết, sẽ triển khai các giải pháp đảm bảo nguồn điện.
Đáng chú ý, Bộ trưởng yêu cầu đẩy nhanh ứng dụng công nghệ bản sao số (Digital Twins), đưa vào vận hành chậm nhất trong quý I/2027. Sau khi phương thức vận hành được phê duyệt, Bộ Công Thương sẽ ban hành Chỉ thị về bảo đảm cung ứng điện năm 2027-2028.
Thứ hai, chủ động điều tiết, tích nước các hồ thủy điện phục vụ mùa khô năm 2027. Các đơn vị liên quan được yêu cầu tích nước tối đa đến ngày 31/12/2026 và tiếp tục giữ nước đến hết ngày 31/3/2027, đồng thời xây dựng kế hoạch khai thác, sử dụng nước hạ du hợp lý.
Thứ ba, duy trì công suất khả dụng của các nhà máy điện. Các đơn vị cần xây dựng kế hoạch tổng thể về vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa; ưu tiên bố trí sửa chữa nhiệt điện trong giai đoạn tháng 1-4, hạn chế dừng máy vào cao điểm mùa khô và cuối năm, không để xảy ra sự cố chủ quan.
Thứ tư, bảo đảm đủ nhiên liệu phục vụ phát điện theo các kịch bản vận hành. Cục Năng lượng - Dầu khí phối hợp với Petrovietnam, PV GAS, TKV và các doanh nghiệp liên quan xây dựng kế hoạch cung cấp than, khí, dầu đồng bộ với nhu cầu phát điện; sớm hoàn thiện cơ chế bổ sung LNG nhập khẩu, bảo đảm tồn kho nhiên liệu dự phòng trước mùa khô.
Thứ năm, đẩy nhanh tiến độ các công trình nguồn điện và lưới điện trọng điểm. Bộ Công Thương yêu cầu rà soát, đôn đốc các chủ đầu tư, bảo đảm tiến độ đồng bộ giữa nguồn và lưới; ưu tiên các trạm biến áp 500 kV cấp điện cho miền Bắc, đồng thời đẩy mạnh nhập khẩu điện.
Thứ sáu, triển khai các giải pháp bổ sung công suất đỉnh, trong đó chú trọng phát triển hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS). EVN, Petrovietnam, TKV và các chủ đầu tư được yêu cầu rà soát, đăng ký quy mô đầu tư hệ thống lưu trữ. Các địa phương phối hợp ngành điện thúc đẩy điện mặt trời mái nhà tại khu công nghiệp, khách hàng lớn và công sở.
Thứ bảy, tăng cường quản lý nhu cầu sử dụng điện, thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 10/CT-TTg về tiết kiệm điện. Mục tiêu đặt ra là phấn đấu giảm tối thiểu khoảng 3.000 MW công suất đỉnh tại miền Bắc trong năm 2027 thông qua điều chỉnh phụ tải, sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, nhất là trong giờ cao điểm.
Thứ tám, tổ chức thực hiện rõ trách nhiệm, đúng thẩm quyền. Các cơ quan, đơn vị phải được phân định cụ thể vai trò, nhiệm vụ và tiến độ để thuận lợi trong kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả.
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cũng đề nghị các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, phối hợp chặt chẽ với địa phương để triển khai đồng bộ phương thức vận hành hệ thống điện năm 2027-2028.
Người đứng đầu ngành Công Thương nhấn mạnh, những công trình nguồn điện và lưới điện đã xác định phải đưa vào vận hành trong năm 2027 cần được thực hiện bằng được, với các mốc tiến độ cụ thể. Việc xây dựng phương án dự phòng nhằm ứng phó với rủi ro tăng trưởng phụ tải, không phải để tính đến phương án lùi tiến độ.