Các tân thạc sĩ Trường đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM trong ngày tốt nghiệp - Ảnh: HOÀNG NGA
Sau khi Tuổi Trẻ thông tin về đề xuất học viên thạc sĩ chính quy nhận học bổng hỗ trợ học tập phải học tập, nghiên cứu toàn thời gian và không làm việc toàn thời gian tại nơi khác, nhiều người băn khoăn quy định này có áp dụng với tất cả học viên thạc sĩ chính quy hay không.
Dự thảo đề xuất sửa đổi quy chế tuyển sinh và đào tạo sau đại học có gì?
Trong dự thảo sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 3 điều 3 Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT, ghi rõ: "a) Thời gian đào tạo thạc sĩ được tính từ thời điểm quyết định nhập học của người học có hiệu lực đến thời điểm hoàn thành việc nộp luận văn hoặc hoàn thành các yêu cầu tốt nghiệp khác theo chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo;
Trường hợp đào tạo thạc sĩ theo hình thức đào tạo chính quy tập trung toàn thời gian yêu cầu người học thực hiện học tập, nghiên cứu toàn thời gian theo kế hoạch học tập toàn khóa do cơ sở đào tạo ban hành, tham gia các hoạt động chuyên môn của cơ sở đào tạo, không làm việc toàn thời gian tại cơ quan, tổ chức khác trong thời gian học tập".
Trong bản thuyết minh nội dung sửa đổi thông tư trên, Vụ Giáo dục đại học cho biết: "Lý do sửa đổi, bổ sung nội dung trên nhằm giải quyết các trường hợp người học được hưởng chế độ học bổng (theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP về chương trình STEM) thì đưa vào để nhóm người học thạc sĩ học tập trung toàn thời gian áp dụng theo cách quản lý nghiên cứu sinh học tập, nghiên cứu toàn thời gian tại cơ sở đào tạo".
Vụ Giáo dục đại học: Không sửa quy định về hình thức đào tạo thạc sĩ
Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại diện Vụ Giáo dục đại học cho biết đối với đào tạo trình độ thạc sĩ, khoản 1 điều 3 của Thông tư 53/2026 (thông tư ban hành Quy chế tuyển sinh và đào tạo sau đại học) quy định cơ sở đào tạo quyết định hình thức đào tạo (chính quy, thường xuyên), phương thức tổ chức đào tạo và kế hoạch học tập toàn khóa của từng chương trình đào tạo, bảo đảm tuân thủ quy định của Luật Giáo dục đại học, đáp ứng chuẩn chương trình đào tạo và các quy định của quy chế này.
"Dự thảo không sửa gì khoản 1 điều 3 mà chỉ bổ sung thêm khái niệm "trường hợp đào tạo thạc sĩ theo hình thức đào tạo chính quy tập trung toàn thời gian áp dụng đối với trường hợp được nhận học bổng Chính phủ theo Nghị định 179", vị này nhấn mạnh.
Luật Giáo dục đại học 2025 quy định hình thức đào tạo bao gồm: đào tạo chính quy thực hiện tập trung toàn thời gian tại các địa điểm đào tạo được cấp phép hoạt động; đào tạo thường xuyên thực hiện theo thời gian linh hoạt, tại các địa điểm đào tạo đáp ứng điều kiện bảo đảm chất lượng được cấp phép hoạt động.
Cũng theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư 56 có định nghĩa về đào tạo chính quy và thường xuyên. Tuy nhiên, lâu nay nhiều người ít quan tâm đến quy định hình thức đào tạo chính quy và đào tạo thường xuyên bậc thạc sĩ.
Cụ thể, thời gian đào tạo thạc sĩ được tính từ thời điểm quyết định nhập học của người học có hiệu lực đến thời điểm hoàn thành việc nộp luận văn hoặc hoàn thành các yêu cầu tốt nghiệp khác theo chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo;
Thời gian đào tạo toàn khóa đối với hình thức đào tạo thường xuyên phải dài hơn từ một phần tư (1/4) đến một phần hai (1/2) so với thời gian đào tạo chuẩn của cùng chương trình đào tạo tổ chức đào tạo theo hình thức đào tạo chính quy.
Ba loại chương trình thạc sĩ phổ biến ở một số nước
Theo TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo), chương trình đào tạo thạc sĩ ở một số nước thường được chia thành ba loại.
1. Thạc sĩ nghiên cứu (Master of Research - MRes): tập trung chủ yếu vào hoạt động nghiên cứu và thực hiện luận văn.
2. Chương trình kết hợp nghiên cứu và học phần (research và coursework): học viên vừa tham gia các học phần trên lớp, vừa thực hiện nghiên cứu và luận văn.
3. Chương trình coursework: tập trung vào việc hoàn thành các học phần, không yêu cầu thực hiện luận văn. Loại hình này chủ yếu nhằm phát triển chuyên môn, cập nhật kiến thức mới ở trình độ sau đại học, phù hợp với những người đang đi làm và có nhu cầu vừa học vừa làm, không nhất thiết phải phân biệt giữa đào tạo chính quy và không chính quy.
Hơn 300 học viên từ Âu, Mỹ học thạc sĩ tại Trường ĐH Luật TP.HCM 15 năm quaSau 15 năm, Chương trình thạc sĩ luật liên kết Việt - Pháp đã đào tạo 417 học viên, trong đó hơn 300 học viên quốc tế đến từ Pháp và nhiều quốc gia thuộc Cộng đồng Pháp ngữ chọn Trường đại học Luật TP.HCM làm nơi học tập.