Chiều 15/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng gặp mặt, đối thoại với thanh niên về chủ đề: “Phát huy vai trò thanh niên Việt Nam trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm”.
Bắt đầu và đi đến cùng từ câu hỏi nghiên cứu
Tại chương trình, TS. Đặng Thị Lệ Hằng - Phó Trưởng phòng Công nghệ Vật liệu Y sinh, Viện Công nghệ tiên tiến, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2025, chia sẻ về quá trình nghiên cứu, thực hiện các đề tài và phát triển sáng chế.
TS. Đặng Thị Lệ Hằng quan tâm Bộ KH&CN có cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ, đánh giá sản phẩm như thế nào để những nhà khoa học trẻ được trao cơ hội và đóng góp.
Trao đổi tại chương trình, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Bộ KH&CN luôn đồng hành, hỗ trợ và bảo trợ cho thanh niên thông qua các giải thưởng uy tín như Quả Cầu Vàng, Giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ; các chương trình, chính sách hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc.
Theo số liệu thống kê từ Quỹ Nafosted, từ năm 2024 đến 2026, tỷ lệ hồ sơ nộp vào chương trình nghiên cứu cơ bản đối với các cái nhà khoa học dưới 40 tuổi liên tục tăng. Năm 2024 là 31%, năm 2025 là 46% và năm 2026 lên đến 67%.
Như vậy, đã có sự chuyển biến rất mạnh mẽ đối với các cái nhà khoa học, đặc biệt là các cái nhà khoa học trẻ đã bắt đầu nghiên cứu và bắt đầu quan tâm đến cái lĩnh vực về nghiên cứu cơ bản.
Bộ trưởng cũng nhắc tới chuyến công tác tháp tùng Thủ tướng trong chuyến công tác tại Nga vừa qua, sau khi trao đổi với Bộ trưởng KHCN của Nga, hai bên dự kiến mời gọi 50 nhà khoa học trẻ Việt Nam qua Nga dự Đại hội các nhà khoa học trẻ của thế giới do Nga tổ chức. Tại đây, ông Quân sẽ có bài tham luận về chính sách của Việt Nam trong hỗ trợ nhà khoa học trẻ.
Bên cạnh đó, Bộ KH&CN thông tin về chương trình đưa công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) vào doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ với mức hỗ trợ lên đến 3 tỉ đồng.
Chương trình này chủ yếu dành cho các cái tài năng trẻ về AI, có thể phối hợp cùng với doanh nghiệp, đưa ra những ý tưởng để cùng với doanh nghiệp cải tiến, nâng cao năng suất, chất lượng. Chương trình thử nghiệm này sẽ diễn ra trong 1 năm.
“Nếu chứng minh được tính hiệu quả, Bộ sẽ tiếp tục đầu tư dài hạn để các bạn tiếp tục với sự nghiệp của mình. Đây là những chính sách gắn chặt chẽ với năng lực tài năng trẻ”, ông Quân nói.
Để người trẻ tham gia công nghệ chiến lược, giải bài toán lớn của đất nước, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, việc tham gia cái bài toán lớn phải bắt đầu từ một bài toán nhỏ, bắt đầu từ một câu hỏi nghiên cứu và phải đi đến tận cùng của câu hỏi đó. “Chúng ta có thể làm việc lớn nhưng phải bắt đầu từ việc nhỏ và làm đến cùng việc nhỏ đó”, ông Quân nói.
Từ tầm nhìn đến kế hoạch hành động cụ thể
Trước câu hỏi "Làm thế nào để tham gia vào các dự án chiến lược quốc gia?", Bộ trưởng KH&CN Vũ Hải Quân đã đưa ra 5 gợi ý, nhắn nhủ các bạn trẻ, gồm: Phải có tầm nhìn, tâm thế mở, quy tắc 10.000 giờ, xây dựng mạng lưới, kế hoạch hành động cụ thể.
Cụ thể, các bạn trẻ phải có tầm nhìn, tức là trả lời được câu hỏi về công nghệ nào sẽ phát triển trong 10 năm tới.
Phải có tâm thế mở, tin vào bản thân mình, tin vào sự nỗ lực, cố gắng của bản thân sẽ mang lại thành công, kết quả tốt đẹp.
Phải hiểu được là cái quy tắc 10.000 giờ, tức là để trở thành công, để trở thành một cái chuyên gia thì cần phải lao động, nỗ lực không ngừng, và 10.000 giờ là thời gian tối thiểu để chúng ta có thể trưởng thành trong một cái lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Phải xây dựng được các mối quan hệ, bạn bè đồng nghiệp, những người đồng hành cùng với mình. Các mối quan hệ đó sẽ tạo điều kiện là nền tảng để chúng ta phát triển.
“Cuối cùng, phải đặt tất cả những cái điều mà tôi vừa nói trong một cái kế hoạch hành động cụ thể. Kế hoạch hành động đó sẽ đi theo các bạn, định hướng cho các bạn cho mỗi ngày, mỗi giờ cũng như mỗi năm, mỗi tháng để có thể có những cái đóng góp cụ thể cho đất nước”, ông Vũ Hải Quân nhấn mạnh.