Bộ trưởng Bộ Nội vụ giải đáp việc có tiếp tục sáp nhập xã, phường hay không

Chiều 18-10, trao đổi tại phiên thảo luận tổ về kinh tế - xã hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết nhiều đại biểu, trong đó có cả lãnh đạo địa phương đặt câu hỏi xã, phường có tiếp tục sáp nhập nữa không.

Địa phương chủ động đề xuất sáp nhập, chia tách trên cơ sở tình hình thực tế

Theo ông, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã họp và có kết luận về vấn đề này. Theo đó, giao các tỉnh, thành chủ động xem xét, quyết định việc đề xuất sắp xếp trên cơ sở tình hình thực tế.

• 

  Đại biểu Quốc hội: Huy động trái phiếu công trình bằng cách gia tăng giá trị cho người tham giaĐỌC NGAY

Cụ thể, nếu tỉnh, thành thấy trường hợp xã, phường nhỏ quá, không bảo đảm không gian và dư địa phát triển, đồng thời 2-3 xã gần nhau có điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa tương đồng, đi lại tương đối thuận thì có thể xem xét đề xuất sáp nhập để quy hoạch, phát triển tốt hơn.

Theo đó, địa phương cần bàn bạc, thống nhất trong tập thể lãnh đạo, cơ quan liên quan, lấy ý kiến nhân dân đồng thuận và thực hiện quy trình trình Trung ương xem xét, quyết định.

Ngược lại, nếu trước đây đã nhập 3-4 xã lại mà thấy địa bàn quá rộng và quá trình hoạt động có vướng mắc, khó khăn, cần chia tách thì địa phương phải chủ động tính toán, đề xuất.

Nói thêm về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết hiện còn có tình trạng chờ Trung ương chỉ đạo, cũng có nơi nhìn ngó địa phương khác xem có thực hiện hay không.

Ông lưu ý từng địa phương phải chủ động đề xuất căn cứ tình hình thực tế, theo nguyên tắc địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm.

Nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu, khu kinh tế đặc biệt

Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải thông tin Bộ đang nghiên cứu để tham mưu Chính phủ, Bộ Chính trị chủ trương xây dựng mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu. Mô hình này không làm thay đổi cấp hành chính.

Ông lý giải hướng nghiên cứu là Trung ương quy định nguyên tắc, tiêu chí chung, còn việc lựa chọn xã, phường nào do địa phương quyết định, trên không áp đặt xuống.

Bộ trưởng thông tin theo nghiên cứu bước đầu, chưa có báo cáo chính thức thì định hướng một địa phương không nên lựa chọn quá nhiều, khoảng 3-4 xã, phường.

Những xã, phường được chọn không nên có quy mô quá nhỏ và cần có điều kiện cơ bản tương đối tốt về hạ tầng, giao thông, thông tin liên lạc, cán bộ, chuyển đổi số...

"Quan trọng là xã, phường đó nằm ở vị trí tương đối trung tâm so với các xã, phường xung quanh để tập trung đầu tư hạ tầng, nhân lực, tổ chức quy hoạch có tính liên thông với các xã, phường lân cận. Khi xã, phường hạt nhân này phát triển sẽ kéo theo cả khu vực cùng đi lên", Bộ trưởng nói.

Cũng có thể quy hoạch theo hướng xã, phường hạt nhân và các địa bàn lân cận có thể hình thành khu vực liên kết về đầu tư, sản xuất, nguyên liệu, vật liệu.

Những nơi có lợi thế giao thông, công thương... sẽ được kết nối thành chuỗi liên hoàn, tạo điều kiện phát triển kinh tế, nâng cao đời sống xã hội.

Bộ trưởng nhấn mạnh tới đây sẽ báo cáo Chính phủ, Bộ Chính trị và khi có chính thức sẽ có hướng dẫn cho địa phương triển khai.

Một nội dung khác được Bộ trưởng đề cập tại phiên thảo luận là nghiên cứu xây dựng các khu kinh tế đặc biệt, với số lượng không nhiều trên cả nước.

Ông cho biết mô hình này vẫn ở cấp cơ sở, không nâng thêm cấp hành chính. Tuy nhiên loại hình này sẽ tính toán về tổ chức bộ máy, cán bộ tương đối đặc biệt hơn các đơn vị hành chính cùng cấp.

"Bộ máy có thể khác hơn, biên chế nhiều hơn. Đặc biệt được phân cấp, phân quyền sẽ rất mạnh. Có những nhiệm vụ hiện phân cấp thuộc cấp tỉnh nhưng tới đây có thể giao đơn vị cấp cơ sở tại khu kinh tế đặc biệt trực tiếp thực hiện", Bộ trưởng thông tin.

Ông nêu thêm các khu kinh tế đặc biệt không nhất thiết tổ chức giống nhau. Quy mô, điều kiện kinh tế, xã hội mỗi nơi khác nhau thì cách tổ chức, phân cấp, phân quyền cũng phải khác nhau.

Hiện Bộ Tài chính được giao nghiên cứu, xây dựng đề án, Bộ Nội vụ phối hợp tính toán các nội dung liên quan.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho biết Bộ Chính trị chỉ đạo ngay trong quý 4-2026 tập trung hoàn thành đề án vị trí việc làm, giao biên chế, chính sách tiền lương để đầu năm 2027 có được biên chế, chế độ tiền lương và phụ cấp rành mạch.