Sáng 23/10, phát biểu về dự án Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đồng tình rất cao với định hướng của Bộ Chính trị nhằm xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại hơn, đơn giản hơn, rõ thẩm quyền hơn.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng, kết luận của Bộ Chính trị yêu cầu phải có lộ trình phù hợp với thực tiễn. Bộ Chính trị không yêu cầu phải thực hiện ngay tất cả các nội dung. “Tinh thần này cần được quán triệt đầy đủ”, Bộ trưởng Nội vụ nói.
Theo Bộ trưởng, việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật, từ Hiến pháp là văn bản có hiệu lực pháp lý cao nhất, đến bộ luật, luật, nghị định của Chính phủ hay nghị quyết của HĐND cấp tỉnh, đều phải có thời gian và tuân thủ trình tự, thủ tục tương ứng.
Trong quá trình đó, có những yêu cầu phải thực hiện như xây dựng báo cáo đánh giá tác động, tổ chức hội thảo, lấy ý kiến các đối tượng chịu tác động và nhiều thủ tục khác. Những nội dung này cần được tiến hành rõ ràng, kỹ lưỡng, do đó phải có khoảng thời gian nhất định để thực hiện.
Tuy nhiên, trong thực tiễn, có những vấn đề phát sinh cần được điều chỉnh ngay để có căn cứ pháp luật phục vụ quản lý, điều hành. Nếu thực hiện theo đầy đủ quy trình thông thường thì có trường hợp sẽ không kịp đáp ứng yêu cầu.
Ngay tại kỳ họp này, Quốc hội sửa đổi một số luật, nhưng bước đầu chủ yếu là để đáp ứng yêu cầu trước mắt. Muốn sửa đổi một cách toàn diện thì phải tiếp tục nghiên cứu.
“Riêng lĩnh vực do ngành nội vụ phụ trách, chúng tôi cũng còn một số luật phải tiếp tục xây dựng để trình ban hành sau này, chứ không phải sửa đổi tại kỳ họp này là đã hoàn thành”, Bộ trưởng cho hay.
Theo ông, điều đó cho thấy hệ thống pháp luật vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện. Trong bối cảnh ấy, khi phát sinh vướng mắc trong lãnh đạo, điều hành, việc xử lý có thể gặp rất nhiều khó khăn.
Cân nhắc thật kỹ lộ trình thực hiện
Trao đổi ý kiến của đại biểu về việc sử dụng văn bản hành chính, Bộ trưởng Nội vụ cho rằng, văn bản hành chính không thể được sử dụng để điều chỉnh các quy phạm pháp luật.
Dù văn bản do cùng một cơ quan, cùng một cấp ban hành thì văn bản hành chính cũng không thể điều chỉnh quy phạm pháp luật. Nếu đưa quy phạm pháp luật vào văn bản hành chính thì cũng không đúng.
“Đây là vấn đề cần cân nhắc rất kỹ. Nếu xử lý không khéo, chúng ta có thể tự “trói chân mình”, gây khó khăn cho quá trình điều hành”, ông Hải bày tỏ.
Cùng mối quan tâm, ông Nguyễn Duy Tiến, đại biểu hoạt động chuyên trách tại Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, cần quay trở lại trọng tâm là vấn đề chất lượng, tránh chạy theo thời gian và số lượng.
Theo ông, khi dự án luật được xem xét qua nhiều kỳ họp, đại biểu có thêm thời gian nghiên cứu, phát biểu; các cơ quan có điều kiện trao đổi, tiếp thu, chỉnh lý.
Việc rút gọn quy trình đồng thời làm giảm thời gian và các khâu trao đổi, đặt ra yêu cầu làm rõ trách nhiệm về chất lượng văn bản. "Vấn đề đặt ra là trách nhiệm cuối cùng về chất lượng thuộc về ai?", ông Tiến nêu.
Ông đề nghị đánh giá thực chất chất lượng chính sách và việc phân định trách nhiệm sau một thời gian ban hành số lượng lớn luật.
Đại biểu cũng cho rằng, Chính phủ cần có cơ quan tham mưu, đánh giá chính sách do cơ quan đề xuất trình lên có hợp lý, phù hợp với tổng thể các lĩnh vực liên quan hay không, làm cơ sở quyết định và chịu trách nhiệm.