"Chúng tôi tin rằng thanh toán bằng nội tệ là cơ chế thiết thực để giảm chi phí giao dịch trong thương mại song phương", Thứ trưởng Ngoại giao Ấn Độ phụ trách quan hệ kinh tế Sudhakar Dalela cho biết trong cuộc họp báo tại New Delhi ngày 12/9 về kết quả của hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đang diễn ra tại Ấn Độ.
Ông Dalela cho biết các thành viên BRICS trong hơn một thập kỷ qua đã thảo luận về thanh toán thương mại bằng nội tệ, coi đây như một cơ chế bổ sung cho hệ thống thanh toán và quyết toán toàn cầu, giúp cải thiện tổng thể thương mại toàn cầu giữa các quốc gia.
"Tuy nhiên, tôi muốn nói rằng hiện tại không có đề xuất nào về đồng tiền chung BRICS", ông trả lời câu hỏi của phóng viên về ý tưởng phát hành đồng tiền chung của khối.
Thứ trưởng Ngoại giao Ấn Độ phụ trách quan hệ kinh tế Sudhakar Dalela phát biểu trong cuộc họp báo tại New Delhi ngày 12/9/2026 về kết quả hội nghị thượng đỉnh BRICS. Ảnh: AFP
Trong cuộc họp cấp Bộ trưởng BRICS hồi tháng 6, Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal cũng tuyên bố nước này không ủng hộ ý tưởng phát hành đồng tiền chung BRICS và không tán thành việc đưa ra bất kỳ kế hoạch nào liên quan đến sáng kiến này.
Một số thành viên BRICS gần đây thúc đẩy việc giảm phụ thuộc vào đồng USD trong thanh toán quốc tế và đề xuất khả năng xây dựng đồng tiền chung của khối. Năm 2024, ông Donald Trump, khi đó là Tổng thống đắc cử Mỹ, tuyên bố các nước BRICS không nên có bất kỳ động thái nào nhằm thay thế vai trò của đồng USD trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Theo Thứ trưởng Ngoại giao Dalela, thay vì phát hành đồng tiền chung, BRICS đang tập trung vào thúc đẩy thương mại nội khối và gắn kết với cộng đồng doanh nghiệp toàn cầu một cách tích cực hơn, giảm thiểu chi phí giao dịch.
"Chúng tôi đang cố gắng phát triển các khuôn khổ song phương hoặc nội khối để có thể giải quyết những vấn đề này", ông nói.
Một số thành viên BRICS như Ấn Độ, Trung Quốc, Nga và Brazil đã vận hành các hệ thống thanh toán nội địa có tiềm năng kết nối với nhau, cho phép doanh nghiệp và ngân hàng tăng giao dịch trực tiếp bằng các loại tiền tệ quốc gia và thông qua các mạng lưới thanh toán liên kết, giúp giảm phụ thuộc vào USD.
Ông Dalela cho biết BRICS duy trì lập trường nhất quán về lên án các biện pháp cưỡng chế đơn phương, đặc biệt là dưới hình thức lệnh trừng phạt kinh tế đơn phương và trừng phạt thứ cấp.
Các lãnh đạo tham dự Diễn đàn Doanh nghiệp BRICS 2026 tại New Delhi, Ấn Độ. Ảnh: BNG Ấn Độ
Tuyên bố chung New Delhi được công bố sau hội nghị thượng đỉnh BRICS nhấn mạnh các biện pháp trừng phạt đơn phương này gây tổn hại nghiêm trọng đến quyền phát triển, sức khỏe và an ninh lương thực của người dân ở các quốc gia bị nhắm mục tiêu, trong đó người nghèo và các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, đồng thời làm nới rộng khoảng cách kỹ thuật số và trầm trọng thêm các thách thức về môi trường.
BRICS kêu gọi các bên liên quan dỡ bỏ những biện pháp cưỡng chế đơn phương không do Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ủy quyền. Tuy nhiên, văn kiện này không đề cập đến quốc gia hay biện pháp trừng phạt cụ thể nào.
"Các thành viên BRICS trong năm qua đã tìm cách ứng phó những hệ quả kinh tế từ các thách thức địa chính trị và nhất trí rằng các bên cần phối hợp để đảm bảo dòng chảy thông suốt của thương mại, chuỗi cung ứng và nguồn cung năng lượng toàn cầu theo quy định của luật pháp quốc tế", Thứ trưởng Dalela cho hay.
BRICS được thành lập vào tháng 9/2006, Brazil, đến nay có 11 thành viên gồm Trung Quốc, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). BRICS đã thiết lập cơ chế nước đối tác với 10 quốc gia gồm Belarus, Bolivia, Cuba, Kazakhstan, Malaysia, Nigeria, Thái Lan, Uganda, Uzbekistan và Việt Nam.
Ngay từ khi hình thành, BRICS được xác định là diễn đàn phối hợp chính sách nhằm thúc đẩy trật tự thế giới đa cực, tăng cường tiếng nói của các nước đang phát triển, gắn hợp tác kinh tế với phát triển bền vững và ứng phó biến đổi khí hậu.
Bảo Thành