Bữa ăn học đường an toàn: Phải kiểm soát từ nơi sản xuất

Tại tọa đàm về bữa ăn học đường do báo Tuổi Trẻ phối hợp các sở, ban ngành TP.HCM tổ chức sáng 15-10, đại diện doanh nghiệp cung ứng thực phẩm và cơ quan quản lý đã chia sẻ những giải pháp kiểm soát chất lượng, ứng phó biến động giá và phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.

Chọn thực phẩm theo mùa, kiểm soát từ nguồn cung

Bà Đào Thị Hảo, Giám đốc Công ty kinh doanh thực phẩm sạch Trí Đức, cho biết việc các trường đấu thầu cung cấp thực phẩm và suất ăn bán trú với mức giá ổn định trong một năm học, trong khi giá thực phẩm liên tục biến động, gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp khi chào giá cạnh tranh.

Để bảo đảm thực phẩm an toàn, tươi ngon, công ty phối hợp với nhà trường ưu tiên lựa chọn thực phẩm theo mùa. Với những mặt hàng bị thiếu hụt hoặc không bảo đảm chất lượng do thời tiết, dịch bệnh, doanh nghiệp chủ động thông báo để nhà trường cân nhắc tạm dừng các món ăn liên quan cho đến khi nguồn hàng ổn định trở lại.

Theo bà Hảo, lựa chọn thực phẩm theo mùa vừa giúp nâng cao chất lượng bữa ăn, vừa giảm chi phí. Công ty cũng ký hợp đồng hợp tác dài hạn với các đối tác để được hỗ trợ khi giá thị trường biến động mạnh.

Bà Hảo nhấn mạnh để kiểm soát tốt chất lượng thực phẩm giao đến trường, phải bắt đầu từ nơi sản xuất.

"Với các nhà vườn, trang trại và cơ sở chế biến, yêu cầu đầu tiên của Trí Đức là nguồn gốc phải rõ ràng, điều kiện sản xuất phù hợp với từng loại hàng. Trên thị trường, không khó để tìm đơn vị cung cấp có đủ hồ sơ pháp lý. Tuy nhiên, tìm được đối tác vừa có đầy đủ hồ sơ năng lực, uy tín lâu năm, vừa bảo đảm chất lượng ổn định, phù hợp với đối tượng khách hàng là học sinh thì không hề dễ.

• 

  TP.HCM tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm cuối năm với 'Tick xanh trách nhiệm'

Do đó, việc kiểm tra, giám sát chất lượng từng lô hàng rất quan trọng. Dù đã lựa chọn đối tác uy tín, tin cậy, chúng tôi vẫn kiểm tra chặt chẽ từng lô hàng khi giao đến công ty trước khi chuyển đến khách hàng. 

Chỉ cần hàng kiểm tra thực tế không đạt yêu cầu về độ tươi ngon của công ty, dù đối tác có đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc và cam kết bảo đảm chất lượng, chúng tôi cũng trả lại. Vì vậy, chúng tôi luôn lựa chọn ít nhất hai đơn vị cung cấp để có phương án dự phòng.

Thứ ba là thời gian giao nhận. Đây là công việc rất khó khăn, vất vả, nhưng để bảo đảm thực phẩm luôn tươi mới, chúng tôi chỉ đặt và nhận hàng vào ban đêm. Với rau củ, chúng tôi bắt đầu nhận hàng từ 23h; còn thực phẩm tươi sống được nhận từ 1h - 2h sáng và giao đến trường trước 6h sáng", bà Hảo chia sẻ.

Ông Trương Chí Cường, Phó tổng giám đốc Công ty Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt (V.Food), chia sẻ quy trình sản xuất trứng gia cầm của đơn vị được tổ chức khép kín, thời gian vận chuyển ngắn, chỉ khoảng 48 giờ. Chất lượng được kiểm soát liên tục từ trang trại, thức ăn, tiêm vắc xin cho gia cầm đến khi sản phẩm được đưa đến siêu thị, trường học.

"Trên mỗi quả trứng có dãy số để truy xuất nguồn gốc, gồm thông tin về ngày đóng gói, tên trang trại... Sản phẩm nhìn chung đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn. Đồng thời, quy trình có sử dụng chất bảo quản và kiểm soát nhiệt độ để bảo đảm tiệt trùng", ông Cường thông tin.

Trong khi đó, ông Vũ Dương Quân, Giám đốc nghiên cứu thị trường và quản lý hệ thống bán lẻ SATRA, thông tin doanh nghiệp đang triển khai quy trình kiểm soát chất lượng thực phẩm qua nhiều khâu, từ vùng nguyên liệu đến phân phối. SATRA cũng sẵn sàng đón ban giám hiệu, giáo viên, phụ huynh và học sinh đến tham quan trực tiếp quy trình chế biến.

Theo ông Quân, tại vùng nguyên liệu, doanh nghiệp kiểm tra điều kiện trang trại, hồ sơ pháp lý và khả năng truy xuất nguồn gốc trước khi ký hợp đồng. Khi hàng hóa nhập kho tổng, đơn vị lấy mẫu kiểm tra hằng ngày.

Tại chợ đầu mối Bình Điền, bộ phận chuyên trách quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm kiểm tra hàng nhập chợ, chủ động lấy mẫu đánh giá chất lượng. Ở khâu phân phối tại siêu thị, cửa hàng tiện lợi, doanh nghiệp định kỳ lấy mẫu kiểm tra dư lượng kháng sinh và thuốc bảo vệ thực vật. 

Bên cạnh đó, bộ phận chuyên trách của tổng công ty còn giám sát chéo, lấy mẫu độc lập để kiểm tra việc tuân thủ quy trình.

Phòng ngừa ngộ độc là chính

Tại tọa đàm, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, nhấn mạnh phương châm quản lý bữa ăn học đường: "Phòng ngừa ngộ độc là chính".

"Phương châm quan trọng nhất là phòng bệnh trước khi chữa, lấy phòng ngừa ngộ độc làm ưu tiên hàng đầu. Một khi ngộ độc đã xảy ra thì dù xử lý thế nào cũng đã xem là một thất bại.

Nếu sự cố xảy ra, cơ quan chức năng phải xử lý nhanh nhất, giảm thiểu tối đa tác hại đối với sức khỏe học sinh và giải quyết sự việc một cách toàn vẹn, có tính răn đe để không tái diễn" - bà Lan nêu ý kiến.

• Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM: 'Tôi khuyến khích hiệu trưởng ăn cùng học sinh'

Cũng theo Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, để bảo đảm bữa ăn học đường an toàn, chất lượng, cần có cơ chế giám sát đa bên. Trong đó, hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm cao nhất về việc tổ chức bữa ăn tại trường.

Tuy nhiên, hiệu trưởng không phải gánh trách nhiệm đơn độc mà có sự đồng hành, giám sát của chính quyền phường, xã và ban đại diện cha mẹ học sinh. Phụ huynh được khuyến khích cùng ăn với học sinh, tham gia phát hiện nguy cơ từ sớm để kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng.

Cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm hướng dẫn, tập huấn, giám sát, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Trong khi đó, doanh nghiệp cung cấp suất ăn cần nâng cao ý thức trách nhiệm, xây dựng hệ thống quản lý bài bản để bảo đảm nguồn thực phẩm an toàn.

Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cũng đánh giá cao sự chủ động của báo Tuổi Trẻ và tinh thần phối hợp giữa các cơ quan quản lý, nhà trường, phụ huynh, doanh nghiệp.

"Đáng lẽ chúng tôi đề nghị báo Tuổi Trẻ tổ chức nhưng chưa đề nghị là báo Tuổi Trẻ đã chủ động làm tọa đàm này rồi. Đây là tinh thần biến việc của mình thành việc của chúng ta, phục vụ cho hơn 2,6 triệu học sinh", bà Lan khẳng định.

Phụ huynh Trường THCS Phú Định, phường Bình Phú, TP.HCM có thể đến trường kiểm tra đột xuất bữa ăn bán trú. Nhà trường cũng công khai số điện thoại hiệu trưởng, hiệu phó để nhận phản ánh về tình trạng lạm thu, dạy thêm, bữa ăn bán trú…