Cảnh sát mở cửa tòa nhà tại một trung tâm lừa đảo đã bị đóng cửa ở tỉnh Kandal, Campuchia ngày 22-9-2026 - Ảnh: AFP
Chuyển sang châu Phi hoạt động
Ngày 31-10, Hãng tin AFP tường thuật: Các cuộc đột kích nhằm vào những trung tâm lừa đảo trực tuyến tại Madagascar - đảo quốc ở phía đông châu Phi - đã phanh phui mối liên hệ với một nhóm tội phạm từng điều hành các hoạt động tương tự ở Campuchia.
Các trung tâm này chủ yếu do công dân Trung Quốc điều hành, thực hiện những vụ lừa tình, tiền điện tử và đầu tư. Bộ Tư pháp Madagascar cho biết 148 công dân Trung Quốc có liên quan đã bị dẫn độ về Trung Quốc.
Theo bộ này, 13 khu phức hợp lừa đảo do người Trung Quốc điều hành đã bị triệt phá trong các chiến dịch diễn ra vào tháng 8 và tháng 9 năm nay, có sự phối hợp với Bộ Tư pháp Mỹ.
Phía Mỹ cho biết có thời điểm chỉ 1 ngày, lực lượng chức năng đã thu giữ số tiền điện tử trị giá khoảng 52 triệu USD và kiểm tra hơn 3.200 thiết bị điện tử.
Năm ngoái, Văn phòng Liên hợp quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) từng cảnh báo về việc các mạng lưới này mở rộng, đặc biệt là sang khu vực phía nam châu Phi.
Tuyển người qua mạng xã hội
Tương tự các hoạt động lừa đảo tại Đông Nam Á, những trung tâm lừa đảo ở Madagascar được cho là đã dụ dỗ người châu Phi đến hòn đảo Ấn Độ Dương này thông qua mạng xã hội và những lời hứa về mức lương hấp dẫn.
Trong vụ việc trên, khoảng 20 công dân Kenya, Rwanda, Uganda và Zimbabwe đang bị tạm giữ.
"Theo lời khai, họ được tuyển dụng qua Facebook để đến Madagascar làm việc trong lĩnh vực thương mại. Tuy nhiên khi đến đây, hầu hết hộ chiếu của họ đều bị ông chủ tịch thu và họ bị ép buộc thực hiện hành vi lừa đảo" - ông Hassan Mouigni, người đứng đầu một đơn vị điều tra tội phạm thuộc cảnh sát Madagascar, nói với AFP.
Một người bán hàng rong tại khu phố Analakely, thủ đô Antananarivo, Madagascar ngày 17-9-2026 - Ảnh: AFP
Theo nhà chức trách Mỹ, người đàn ông bị cáo buộc điều hành đường dây lừa tình tại đảo quốc châu Phi này là công dân Malaysia tên Chui Kok Wa. Người này đã chọn một biệt thự tại khu Ivato sang trọng, gần thủ đô Antananarivo, làm nơi hoạt động.
"Thông qua hộ chiếu, chúng tôi có thể xác định người này lần đầu đến đây vào năm 2024. Theo hộ chiếu, trước đây người này từng ở Campuchia" - ông Mouigni cho biết.
Bộ Tư pháp Mỹ tin rằng nhóm tội phạm của Chui, có liên hệ với Malaysia và Trung Quốc, đã mở các khu lừa đảo tại Madagascar vào đầu năm 2025, nhiều khả năng chuyển hoạt động từ Campuchia sang đây, do hoạt động thực thi pháp luật tại xứ chùa tháp.
Ông Tsitohaina Ralihivao, điều phối viên đơn vị chống tội phạm mạng thuộc Bộ Truyền thông Madagascar, cũng chỉ ra mối liên hệ với chiến dịch truy quét các khu phức hợp lừa đảo tại Campuchia gần biên giới với Thái Lan vào năm 2025.
"Khi phía Thái Lan triệt phá các cơ sở này, chúng chỉ đơn giản là chuyển địa điểm hoạt động. Chính những tổ chức đó đã đến Madagascar" - ông Ralihivao nói.
Một tài liệu của Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) trình tòa án, do Bộ Tư pháp Mỹ công bố, cũng đưa ra kết luận tương tự sau khi thẩm vấn ba công dân Brazil từng làm việc tại một khu lừa đảo ở Antananarivo.
Tài liệu viết: "Những người này khai rằng ban đầu họ tìm việc thông qua các tin tuyển dụng đăng trên mạng, nhưng cuối cùng lại làm việc tại một khu phức hợp ở Campuchia.
Sau đó, một phần do xung đột vũ trang giữa Campuchia và Thái Lan, đồng thời do các hoạt động truy quét của cảnh sát Campuchia nhằm vào những khu phức hợp lừa đảo, các nhân chứng này được chuyển đến Antananarivo, Madagascar vào đầu tháng 5-2026".
Với quy mô dân số khoảng 31 triệu người, đảo quốc Madagascar có GDP bình quân đầu người chỉ khoảng 500-550 USD/năm, thuộc hàng thấp nhất toàn cầu. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, có tới khoảng 75-80% dân số sống dưới mức nghèo theo chuẩn quốc tế, khiến phần lớn người dân gặp khó khăn trong tiếp cận các nhu cầu cơ bản nhất.
FBI cho biết các trung tâm lừa đảo trực tuyến xuất hiện ngày càng nhiều tại châu Phi sau khi những cơ sở tương tự ở Đông Nam Á bị đóng cửa.
Ông Mouigni giải thích giới chức Mỹ đang can thiệp vì các trung tâm này "chủ yếu nhắm vào những quốc gia nói tiếng Anh".
"Do đó, chúng cần tuyển người từ các quốc gia châu Phi nói tiếng Anh", ông Ralihivao nói thêm.
Campuchia lên tiếng sau khi bị Mỹ xếp vào Nhóm 3 về buôn người liên quan các khu lừa đảoPhản ứng với báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ, phía Campuchia khẳng định họ đã nỗ lực trấn áp tội phạm xuyên biên giới.