Cách trữ cá đồng đơn giản mùa nước nổi được nhiều người miền Tây hưởng ứng

Bên cạnh đánh bắt thủy sản trong những tháng mùa nước nổi, nhiều năm qua, nông dân miền Tây đã tận dụng con nước dâng cao mang nguồn cá tôm trù phú để trữ trên đồng ruộng, tạo thành mô hình trữ cá đồng, mang đến thu nhập tốt cho bà con. 

Anh Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Sản xuất nông nghiệp sinh thái Quyết Tiến ở tỉnh Đồng Tháp, cho biết từ năm 2020, anh đã cùng một số hộ dân trong HTX thực hiện mô hình này. Thay vì để ruộng đồng ngập nước, không thể canh tác lúa, nông dân mua cây, lưới bao quanh diện tích gần 20ha để thả cá giống và trữ cá theo con nước vào đồng. Cách làm đơn giản này nhưng mang lại hiệu quả khá cao.

Theo anh Tuấn, đầu mùa nước nổi, các xã viên sẽ tạo đường cho cá vào ruộng, thả thêm giống để tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và tăng sản lượng.

Giai đoạn đầu, họ cho cá ăn để phát triển, sau đó thả tự nhiên. Cuối mùa nước nổi, khi chuẩn bị bơm nước ra gieo sạ vụ lúa mới thì sẽ thu hoạch cá. Sau mỗi mùa nước nổi, thu nhập của một hộ dân từ khai thác cá đạt bình quân trên 10 triệu đồng.

Cá rô phi, cá rô đồng, cá lóc, cá trê, cá linh, cá chốt, cá lăng,… là những loài thủy sản thường được khai thác theo mô hình này. Bên cạnh đó, để tăng nguồn thu, anh Tuấn còn kết hợp tổ chức dịch vụ du lịch cho du khách trải nghiệm câu, vợt, giăng lưới trên ruộng. Du khách có thể hái các loại rau đồng để chế biến cùng các loại cá vườn bắt được. 

Năm 2025, sản lượng thu hoạch của HTX và người dân liên kết đạt 5 tấn cá, doanh thu khoảng 180 triệu đồng. Ngoài ra, nguồn thu từ hoạt động du lịch trải nghiệm đạt 75 triệu đồng.

Theo anh Tuấn, mô hình trữ cá đồng còn mang giá trị bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Khi thu hoạch, nông dân chỉ chọn cá lớn, không sử dụng ngư cụ đánh bắt tận diệt.

Tại xã Tân Thạnh (tỉnh Đồng Tháp), mô hình trữ cá tự nhiên trong mùa nước nổi được Tổ quản lý Cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản Tổ hợp tác số 7 thực hiện thời gian qua, mang lại nguồn thu nhập trực tiếp cho các thành viên tham gia mô hình. Trong đó, năm 2025, tổng sản lượng khai thác thủy sản của tổ hợp tác đạt 18 tấn, tạo thu nhập cho các thành viên từ 150.000 đến 270.000 đồng/ngày.

Ông Lê Văn Thi, Trưởng ban đại diện Tổ quản lý Cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản Tổ hợp tác số 7, cho biết việc quản lý trữ lượng cá tự nhiên mùa nước nổi được người dân trên địa bàn hưởng ứng thực hiện, tạo thu nhập khá.

Đánh giá về mô hình, ông Dương Văn Cuốn, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Thạnh, cho hay trước đây lượng cá khai thác trên địa bàn khá ít do nguồn lợi bị cạn kiệt, sau thời gian thực hiện trữ cá và mô hình đồng quản lý bảo vệ nguồn lợi thủy sản, lượng thủy sản khai thác trên diện tích Tổ hợp tác số 7 tăng lên, người dân thấy được hiệu quả, từ đó ý thức về bảo vệ nguồn lợi thủy sản, khai thác bền vững được nâng lên.

Ngoài tỉnh Đồng Tháp, trong mùa nước nổi, nhiều người dân ở tỉnh An Giang và TP Cần Thơ cũng kiếm thêm thu nhập khá nhờ mô hình trữ cá trên những cánh đồng ngập nước.

Theo Kế hoạch Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản đến năm 2030, Đồng Tháp đặt mục tiêu toàn tỉnh có ít nhất 5 khu vực cấm khai thác thủy sản có thời hạn, ưu tiên khu vực tập trung sinh sản, khu vực nguồn lợi suy giảm nghiêm trọng, nơi cư trú của loài nguy cấp, quý, hiếm. Toàn tỉnh có ít nhất 20 tổ cộng đồng thực hiện đồng quản lý hoạt động hiệu quả; có ít nhất 60% khu vực thủy vực trọng điểm của tỉnh có sự tham gia của cộng đồng trong quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Bên cạnh đó, tỉnh có ít nhất 20 địa điểm thả giống tái tạo cố định được xác định và công bố; tổng lượng cá giống thả tối thiểu 5 triệu con/năm; hằng năm tổ chức ít nhất 2 đợt cao điểm tuần tra, xử lý hành vi sử dụng xung điện, chất độc, chất nổ, ngư cụ cấm,...