Tại Hội nghị Gây mê hồi sức Sản phụ khoa lần thứ 16, diễn ra ở TPHCM ngày 19/9, BSCKII Tào Tuấn Kiệt, Trưởng khoa Gây mê Hồi sức, Bệnh viện Từ Dũ, đã chia sẻ về chiến lược dự phòng thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch trong sản khoa và phẫu thuật phụ khoa.
Nguyên nhân tử vong tim mạch đứng thứ 3
Theo báo cáo, thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch (VTE) là nguyên nhân tử vong tim mạch đứng thứ 3 (bao gồm huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi), với tỷ lệ mắc khoảng 100/100.000 dân/năm. VTE tạo nên gánh nặng bệnh tật lớn, chi phí điều trị cao hơn nhiều lần so với chi phí dự phòng.
Về cơ chế, nguyên nhân hình thành huyết khối xuất phát từ việc ứ trệ tuần hoàn, tăng đông và tổn thương nội mạc mạch máu. Đặc biệt, bệnh nhân sản phụ khoa là đối tượng có nguy cơ cao mắc VTE, khi thai kỳ là tình trạng tăng đông sinh lý.
Bên cạnh đó, nguy cơ hình thành VTE xuất hiện ở bệnh nhân sau mổ và trong quá trình phẫu thuật sản phụ khoa, bệnh nhân ung thư phụ khoa, béo phì, tuổi cao. Các nghiên cứu cho thấy, phụ nữ mang thai có nguy cơ xảy ra thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch cao hơn 4-5 lần so với phụ nữ bình thường. Trong đó, nguy cơ cao nhất ở giai đoạn hậu sản, mổ lấy thai và người có tiền sử VTE.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Một trường hợp mổ bắt con tại Bệnh viện Từ Dũ (Ảnh: BV).
Thống kê ở Bệnh viện Từ Dũ giai đoạn 2019-2025, đơn vị ghi nhận mỗi năm có từ vài ca đến hàng chục trường hợp VTE ở các bệnh nhân phẫu thuật sản - phụ khoa, khiến bệnh nhân đối diện nguy cơ ảnh hưởng tính mạng.
Trước tình hình trên, các chuyên gia đã xây dựng chiến lược dự phòng thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch với quy trình 4 bước: đánh giá nguy cơ VTE; đánh giá nguy cơ xuất huyết; cân bằng lợi ích - nguy cơ; lựa chọn phương pháp dự phòng.
Chiến lược trên thực hiện theo Quyết định 3908/QĐ-BYT của Bộ Y tế ngày 20/10/2023 về "Hướng dẫn điều trị dự phòng thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch".
BSCKII Tào Tuấn Kiệt khuyến cáo, có nhiều phương pháp dự phòng VTE, như vận động sớm sau sinh, dùng cách cơ học (vớ áp lực y khoa; máy bơm hơi áp lực ngắt quãng), dùng thuốc hoặc phương pháp kết hợp, tùy theo phân tầng nguy cơ.
Tại Bệnh viện Từ Dũ, phác đồ dự phòng VTE đã được chuẩn hóa, với sự phối hợp đa chuyên khoa (Gây mê hồi sức - Sản phụ khoa - Huyết học) để xử lý, giúp cải thiện an toàn người bệnh.
Bác sĩ Kiệt nhấn mạnh, VTE là biến chứng nguy hiểm nhưng có thể dự phòng, thông qua việc đánh giá nguy cơ một cách hệ thống và triển khai phác đồ dự phòng phù hợp.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch là biến chứng nguy hiểm nhưng có thể dự phòng ở sản phụ (Ảnh minh họa: Hoàng Lê).
Biến cố sản khoa tính bằng phút
BSCKII Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ chia sẻ, mỗi năm đơn vị có 50.000 ca mổ sản phụ khoa. Cơ thể phụ nữ mang thai có nhiều thay đổi về sinh lý nên đối diện với nguy cơ mất an toàn cao, nhất là thời điểm trẻ ra đời. Những biến cố có thể xảy ra rất nhanh, được tính bằng phút, bằng giờ.
Gây mê hồi sức và công tác chuẩn bị trước - trong - sau mổ có vai trò rất quan trọng, giúp đảm bảo an toàn, thành công của ca mổ.
"Bên cạnh đó, vấn đề cần đặc biệt quan tâm là tình trạng huyết khối ở sản phụ. Nếu cục máu đông chèn vào đường thở sẽ dẫn đến ngưng thở, chèn vào mạch máu lớn sẽ gây biến chứng ngưng tim...", Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ nói.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
BSCKII Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ chia sẻ bên lề hội nghị (Ảnh: Hoàng Lê).
Trước thực tiễn lâm sàng và những thách thức thực tế của thời đại, hội nghị năm nay tập trung vào 4 chủ đề trọng tâm, gồm: dự phòng và điều trị huyết khối tĩnh mạch trong sản phụ khoa; Thai kỳ nguy cơ cao: Chiến lược gây mê và phối hợp đa chuyên khoa; Hồi sức cấp cứu sản khoa trong các tình huống nguy kịch, Gây tê vùng trong sản khoa.