Cảnh báo 5 thủ đoạn lừa đảo phổ biến trên không gian mạng

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tại hội nghị hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026, đại diện Bộ Công an cảnh báo 5 thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, trong đó có việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo hình ảnh, giọng nói nhằm chiếm đoạt tài sản.

Ngày 6.11, tại Hà Nội, Ban Thường trực Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức hội nghị hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 (9.11), tập trung vào công tác hòa giải ở cơ sở và phòng, chống tội phạm trên không gian mạng.

Tại hội nghị, trung tá Phạm Thùy Dung, cán bộ Phòng 3, Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an), cho biết tội phạm lừa đảo trên không gian mạng đang sử dụng nhiều phương thức tinh vi, lợi dụng công nghệ và các nền tảng trực tuyến để tiếp cận, thao túng tâm lý nhằm chiếm đoạt tài sản của người dân.

Theo trung tá Phạm Thùy Dung, có 5 thủ đoạn nổi lên gồm: mạo danh cơ quan, tổ chức; sử dụng AI, Deepfake, Deep Voice để giả mạo hình ảnh, giọng nói; lừa đảo thông qua đầu tư tài chính, tuyển dụng việc làm; lừa đảo trong mua bán trực tuyến; đánh cắp dữ liệu và chiếm quyền điều khiển thiết bị.

Đáng chú ý, các đối tượng có thể giả danh cơ quan chức năng, sử dụng văn bản giả mạo lệnh bắt giữ, phong tỏa tài sản để đe dọa, gây áp lực buộc nạn nhân chuyển tiền.

Bên cạnh đó, công nghệ AI bị lợi dụng để tạo hình ảnh, video, giọng nói giả, khiến các tình huống lừa đảo trở nên đáng tin hơn đối với người bị nhắm đến.

Trước những thủ đoạn này, trung tá Phạm Thùy Dung nhấn mạnh công tác tuyên truyền, phòng ngừa tội phạm cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, phù hợp với từng địa bàn. Nội dung tuyên truyền cần gắn với các vụ việc, dẫn chứng thực tế để người dân dễ nhận diện và chủ động phòng tránh.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Trần Thắng, Phó chủ tịch Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh chuyển đổi số, việc trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện và phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng là yêu cầu cần thiết.

Ông đề nghị phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên trong tuyên truyền, vận động người dân nâng cao cảnh giác, chủ động bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng trước tội phạm mạng.

Theo ông Trần Thắng, hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam không nên chỉ dừng ở các hoạt động tuyên truyền trong một thời điểm mà cần được thực hiện thường xuyên, trở thành ý thức tự giác và hành động cụ thể trong đời sống.

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cũng cần gắn với nhiệm vụ của Mặt trận trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, thực hiện giám sát, phản biện xã hội và phát huy quyền làm chủ của người dân.

Ngoài chuyên đề phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng, hội nghị còn phổ biến một số nội dung chính của luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026.

Tại hội nghị hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 do Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức ngày 6.11 tại Hà Nội, đại diện Cục Cảnh sát hình sự thuộc Bộ Công an đã đưa ra cảnh báo về tình trạng tội phạm mạng gia tăng với phương thức thao túng tâm lý tinh vi. Trung tá Phạm Thùy Dung, cán bộ Phòng 3, chỉ rõ năm thủ đoạn nổi lên gồm mạo danh cơ quan tổ chức, ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo giả mạo danh tính, lừa đảo đầu tư tài chính cùng tuyển dụng, gian lận thương mại điện tử, và đánh cắp dữ liệu nhằm chiếm quyền điều khiển thiết bị. Đáng lo ngại, các đối tượng tội phạm đã triệt để khai thác kỹ thuật Deepfake và Deep Voice để giả mạo khuôn mặt lẫn giọng nói người quen hoặc cán bộ thực thi pháp luật, tạo dựng kịch bản đe dọa bằng lệnh bắt giữ giả mạo nhằm gây áp lực chuyển tiền. Việc công nghệ cao bị biến thành công cụ lừa đảo khiến ranh giới thực hư bị xóa nhòa, đẩy nạn nhân vào bẫy tâm lý trước khi kịp xác minh thông tin. Trước thực trạng trên, cơ quan chức năng nhấn mạnh giải pháp cốt lõi là duy trì công tác tuyên truyền phòng ngừa thường xuyên, bám sát các vụ việc thực tế để người dân chủ động nhận diện nguy cơ. Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Trần Thắng đề nghị toàn hệ thống phát huy vai trò vận động quần chúng nâng cao cảnh giác, biến nhận thức pháp lý thành kỹ năng tự bảo vệ tài sản số cho bản thân và cộng đồng.