Cầu Trần Hưng Đạo: Từ “vòm vô cực” đến thách thức kỹ thuật trên sông Hồng

Là công trình giao thông trọng điểm của Hà Nội, cầu Trần Hưng Đạo được kỳ vọng không chỉ tăng khả năng kết nối hai bờ sông Hồng mà còn tạo thêm một điểm nhấn kiến trúc mới cho thủ đô.

Thiết kế công trình được phát triển từ đồ án đạt giải nhất cuộc thi kiến trúc với chủ đề “Infinity Hanoi - Sự thịnh vượng vĩnh cửu trên sông Hồng”.

Điểm nổi bật là hệ vòm thép uốn lượn liên tục qua 6 nhịp cầu, các đường cong giao thoa, gợi hình ảnh biểu tượng vô cực.

Theo phương án thiết kế, đường cong của hệ vòm vừa tạo hình ảnh mô phỏng những nhịp sóng trên sông Hồng, vừa được tính toán đáp ứng yêu cầu về khí động học đối với kết cấu thượng tầng. Ý tưởng biểu tượng vô cực cũng được kỳ vọng thể hiện sự kết nối giữa khu vực đô thị lâu đời phía hữu ngạn với không gian phát triển mới phía tả ngạn sông Hồng. 

Sau khi cơ bản hoàn thành phần kết cấu nằm dưới mặt nước tại các trụ chính, dự án đang chuyển sang giai đoạn lắp dựng hệ dầm, sàn và vòm thép. Đây được đánh giá là một trong những công đoạn khó của dự án bởi các cấu kiện có khối lượng lớn, trong khi phần lớn quá trình cẩu lắp diễn ra trên hệ nổi giữa sông.

Trong đó, việc lắp đặt dầm dọc chủ phải bảo đảm góc nghiêng khoảng 33 độ so với phương ngang để bám sát hình dáng của hệ “vòm vô cực”.

Một yêu cầu quan trọng khác là kiểm soát dung sai không gian khi lắp ráp các cấu kiện. Việc đưa hai nhánh vòm thép gặp nhau tại đỉnh đòi hỏi độ chính xác cao về tọa độ, cao độ và góc nghiêng.

Đơn vị thi công cho biết, những sai lệch trong quá trình lắp dựng có thể làm phát sinh ứng suất không mong muốn trong kết cấu, ảnh hưởng đến khả năng chịu lực lâu dài của công trình.

Để kiểm soát vấn đề này, dự án ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) kết hợp công nghệ quét laser 3D nhằm kiểm tra tọa độ từ quá trình gia công tại nhà máy đến khi cấu kiện được đưa ra công trường và lắp vào vị trí.

Đại diện Ban Quản lý dự án cho biết, công trình cũng được tích hợp hệ thống quan trắc sức khỏe kết cấu cầu.

Các cảm biến sẽ theo dõi những thông số như độ võng, biến dạng, ứng suất cục bộ trong quá trình cẩu lắp, hợp long và sau khi công trình được đưa vào khai thác. Dữ liệu thu thập từ hệ thống này được sử dụng để đánh giá trạng thái làm việc của kết cấu, qua đó hỗ trợ công tác giám sát chất lượng và an toàn công trình.

Ông Hồ Huy Hùng, Ban Quản lý dự án cầu Trần Hưng Đạo cho biết hệ thống móng trụ và đà giáo tạm được tính toán để thích ứng với sự thay đổi của dòng chảy cũng như những điều kiện thủy văn bất lợi trong mùa mưa bão.

 Đến nay, dự án đã hoàn thành gần 40% tổng khối lượng, 5 trụ cầu chính giữa sông đã đạt khoảng 90% khối lượng phần kết cấu bên dưới.

Đây là tiền đề để dự án bắt đầu giai đoạn cẩu lắp hơn 26.000 tấn kết cấu thép từ ngày 31/8.

Song song với chức năng giao thông, cầu Trần Hưng Đạo còn được thiết kế với không gian dành cho người đi bộ, làn xe đạp và các vị trí ngắm cảnh trên sông. Những không gian này dự kiến kết nối với hệ thống công viên ven sông, qua đó tạo thêm điểm sinh hoạt công cộng và trải nghiệm cảnh quan cho người dân, du khách.

Giai đoạn lắp dựng kết cấu phía trên được xem là bước quan trọng quyết định hình dáng kiến trúc của cây cầu.

Khi những nhịp dầm và vòm thép lần lượt được đưa lên cao, thiết kế “vòm vô cực” trên bản vẽ sẽ dần hiện rõ giữa sông Hồng. Ban Quản lý dự án và các nhà thầu đang tập trung nhân lực, thiết bị để bảo đảm tiến độ, hướng tới mục tiêu hoàn thành công trình trước sự kiện APEC 2027.

Khi đưa vào khai thác, cầu Trần Hưng Đạo được kỳ vọng góp phần giảm áp lực cho các cầu Chương Dương, Vĩnh Tuy, đồng thời hình thành thêm một trục kết nối quan trọng giữa khu vực trung tâm Hà Nội với không gian phát triển phía đông sông Hồng.