
Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna - Ảnh: AP
Giới chức Estonia ngày 29-9 cho biết cuộc điều tra cho thấy vụ phóng hỏa tại một công ty quốc phòng hồi giữa tháng 8 là hành động phá hoại liên quan đến Nga.
Cụ thể, đêm 15-8 xảy ra vụ cháy một tòa nhà ở thủ đô Tallinn, vốn được Công ty Milrem Robotics sử dụng. Đây là công ty cung cấp cho Ukraine các phương tiện mặt đất không người lái THeMIS. Ngày 17-8, hai công dân Latvia bị bắt tại Latvia do bị nghi liên quan vụ phóng hỏa. Ngày 18-8, nghi phạm thứ ba cũng bị bắt tại Latvia. Cả ba sau đó được bàn giao cho Estonia, Hãng AP đưa tin.
Estonia cáo buộc Nga âm mưu phá hoại, Matxcơva bác bỏ
Sau quá trình điều tra, ngày 29-9, Cơ quan An ninh nội địa Estonia kết luận vụ phóng hỏa là "hành động có chủ đích, được lên kế hoạch trước và do các cơ quan an ninh Nga thuê thực hiện".
Cơ quan này nói phương thức thực hiện vụ tấn công nhằm vào Milrem "tương đồng với các hành động phá hoại khác được thực hiện tại châu Âu theo chỉ đạo của Nga", đồng thời đánh giá vụ việc "có thể quy trực tiếp cho Liên bang Nga".
Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna nói những hành động như vậy "hoàn toàn không thể chấp nhận được", đồng thời cho biết sẽ triệu tập đại biện Nga tại Tallinn.
Cùng ngày, Nga bác bỏ kết luận trên. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói những tuyên bố này "không có cơ sở, thiếu cân nhắc, hoàn toàn không phản ánh thực tế và không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào".
"Chúng tôi không thể coi những tuyên bố như vậy là nghiêm túc và sẽ không làm vậy" - ông Peskov nói.
Thủ tướng Estonia Kristen Michal sau đó tiếp tục bác bỏ những phủ nhận từ phía Nga, khẳng định Tallinn sẽ không thay đổi cách ứng phó sau vụ phóng hỏa nhằm vào Milrem Robotics.
Chỉ vài phút sau phản hồi của Điện Kremlin, ông Michal viết trên mạng xã hội X nhấn mạnh rằng vụ việc do các cơ quan an ninh Nga chỉ đạo. Ông cho rằng Matxcơva đang tìm cách gây sức ép lên các nước châu Âu và làm suy yếu sự ủng hộ dành cho Ukraine.
Ông khẳng định Estonia sẽ tăng cường an ninh trong nước, tiếp tục hỗ trợ Ukraine và "không bị đe dọa".
NATO cùng loạt nước châu Âu lên tiếng
Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte ngày 29-9 kêu gọi các nước thành viên giữ bình tĩnh, đồng thời nói các hoạt động này không làm suy giảm sự ủng hộ dành cho Ukraine.

Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte - Ảnh: AP
“Nga tiếp tục các hoạt động nhằm vào các đồng minh NATO. Nga đang cố làm suy yếu quyết tâm của chúng ta và ngăn chặn sự hỗ trợ dành cho Ukraine. Nhưng Nga không đạt được mục tiêu. Họ không đạt được mục tiêu trên chiến trường Ukraine và cũng không làm suy yếu được sự đoàn kết hay sự ủng hộ dành cho Kiev” - ông Rutte nói với báo giới.
Ông Rutte thừa nhận các hoạt động của Nga “có thể gây ảnh hưởng và đôi khi rõ ràng là có ảnh hưởng”. Tuy nhiên, ông kêu gọi các nước NATO “giữ bình tĩnh, tiếp tục hoạt động và hỗ trợ Ukraine”.
“Chúng ta không nên ngây thơ… về Nga, nhưng họ biết chúng ta mạnh hơn” - ông Rutte nói.
Thủ tướng Lithuania Mindaugas Sinkevicius cho biết các cơ quan tình báo chưa có bằng chứng cho thấy Matxcơva đang chuẩn bị một động thái lớn hơn trong thời gian trước mắt.
“Điều cần thiết là phải nói rõ nếu có mối đe dọa đối với xã hội, nhưng không thể phóng đại và nói rằng điều gì đó sẽ xảy ra trong những tháng hoặc tuần tới” - ông nói.
“Rủi ro vẫn còn, nhưng không có dấu hiệu thay đổi…, không tăng cũng không giảm" - Thủ tướng Lithuania khẳng định.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng gọi các vụ việc gần đây là “sự leo thang nguy hiểm” của Nga, cho rằng những hành động này sẽ không làm suy yếu sự đoàn kết và quyết tâm tiếp tục hỗ trợ Ukraine.
Đại sứ Anh tại Estonia Jo Lomas khẳng định London “sát cánh cùng Estonia”, đồng thời nói các vụ tấn công sẽ không làm suy yếu sự ủng hộ dành cho Ukraine.
Các chính phủ châu Âu cho rằng Nga đang gia tăng các hoạt động phá hoại và can thiệp nhằm vào những nước ủng hộ Ukraine.
Vụ việc tại Estonia xảy ra không lâu sau khi một máy bay không người lái chứa chất nổ được phát hiện tại một sân bay ở Đức. Berlin cho rằng Matxcơva có liên quan đến vụ việc, song Nga bác bỏ cáo buộc này.
Truyền thông Ukraine đưa tin ít nhất 2 nhà khoa học đã thiệt mạng trong cuộc tấn công của Nga vào Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Ukraine hôm 28-9. Cùng ngày, Điện Kremlin tuyên bố Ukraine sẽ phải "trả giá" cho các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga.