Hơn 6 thập kỷ ngóng tin em liệt sĩ
Nghe tin có tổ công tác đến lấy mẫu máu để phục vụ tìm kiếm thông tin hài cốt em trai - liệt sĩ Nguyễn Minh Quyên - cả đêm bà Hoàng Thị Thanh (trú phường Cửa Lò, Nghệ An) gần như không chợp mắt.
Sau biến cố sức khỏe 3 năm trước, bà Thanh không thể đi lại. Bà ngồi trên giường, chốc chốc lại hỏi cô cháu gái “họ đến chưa?”.
Đại úy Hoàng Công Thân xác thực thông tin của bà Hoàng Thị Thanh, chị gái liệt sĩ Nguyễn Minh Quyên (Ảnh: Hoàng Lam).
Bà Thanh là con của chị gái mẹ liệt sĩ Nguyễn Minh Quyên. Xét theo dòng họ ngoại, bà là người duy nhất đủ điều kiện lấy mẫu ADN đối sánh tìm kiếm kết quả thông tin phần mộ liệt sĩ.
Khi tổ công tác gồm cán bộ Công an tỉnh Nghệ An, Công an phường Cửa Lò và nhân viên đơn vị xét nghiệm gen có mặt, bà Thanh vui hẳn ra. Ở tuổi 91, sức khỏe có giảm sút nhưng bà vẫn còn rất minh mẫn, tự mình trả lời các câu hỏi xác minh thông tin của cán bộ lấy mẫu.
Bà chìa cánh tay gầy guộc ra để nhân viên lấy mẫu máu. “Em ơi, chị cho máu để đưa em về, em nhá”, bà thầm thì.
Bà không hiểu ADN hay gen là gì, chỉ biết rằng bằng mẫu máu của mình, cơ hội tìm và đưa người em trai liệt sĩ trở về sẽ rộng mở hơn.
Bà Thanh tin rằng việc lấy mẫu máu sẽ sớm tìm và đưa hài cốt em trai liệt sĩ trở về (Ảnh: Hoàng Lam).
Nghe tiếng thầm thì của người cô, bà Nguyễn Thị Liên (SN 1963), con gái liệt sĩ Quyên, bật khóc. Suốt 60 năm nay, một tiếng gọi cha vẫn nghẹn ứ trong lồng ngực bà.
Bố vào quân ngũ, mẹ phục vụ chiến đấu, những năm tháng tuổi thơ của bà nương tựa vào ông bà, các chú, các dì. Năm 1966, cha bà hy sinh. Năm tháng sau, mẹ bà cũng ngã xuống trong một đợt phục vụ chiến đấu.
Hài cốt mẹ bà Liên sau đó đã được quy tập về an nghỉ tại nghĩa trang quê nhà, nhưng người cha thân yêu đang nằm đâu đó trên chiến trường, hoặc đã được quy tập vào nghĩa trang dưới hàng bia mộ “liệt sĩ chưa xác định danh tính”.
Suốt 60 năm, bà mong mỏi một ngày được đón cha về. Hy vọng đó đang nhen nhóm lên từ giọt máu của người thân ruột thịt của ông.
Tổ lấy mẫu lưu động thực hiện lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ tại xã Văn Kiều, tỉnh Nghệ An (Ảnh: Hoàng Lam).
“Sức khỏe cô tôi kém, việc di chuyển đến điểm lấy mẫu ADN tập trung gặp khó khăn. Nay các cháu đến tận nhà lấy mẫu, thực sự tôi rất xúc động và cảm kích, tôi có thêm niềm tin và hy vọng bố sẽ sớm trở về bên cạnh mẹ tôi”, bà Liên tâm sự.
Đại úy Hoàng Công Thân, Đội hướng dẫn đăng ký cư trú, cấp, quản lý căn cước, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh Nghệ An) đón nhận tình cảm thân nhân liệt sĩ rồi vội vã thu dọn máy móc, tạm biệt gia đình để đến điểm lấy mẫu tiếp theo.
Rút ngắn thời gian cho giấc mơ đoàn tụ của thân nhân liệt sĩ
Trong đợt 2 thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính trên địa bàn tỉnh Nghệ An (từ 24 đến 30/10), tổ lấy mẫu lưu động của Đại úy Thân và 2 tổ lưu động khác có nhiệm vụ đến tận nhà lấy mẫu 78 thân nhân liệt sĩ tại 37 xã trên toàn tỉnh.
Tổ lấy mẫu lưu động thực hiện việc lấy mẫu thân nhân liệt sĩ đang điều trị tại bệnh viện (Ảnh: Hoàng Lam).
Với Đại úy Thân và đồng đội, đây thực sự là một cuộc chạy đua với thời gian bởi địa bàn lấy mẫu trải rộng ở nhiều địa phương, có những nơi cách trung tâm tỉnh hơn 200km. Bên cạnh đó, các thân nhân liệt sĩ đều đã già, gặp nhiều vấn đề về sức khỏe, có thể nảy sinh nhiều tình huống bất trắc xảy ra.
Tổ lấy mẫu của Đại úy Thân di chuyển qua 20 xã, thực hiện đối chiếu, xác thực thông tin và thu nhận mẫu ADN của 36 thân nhân liệt sĩ.
“Theo kế hoạch, các tổ lưu động sẽ triển khai việc lấy mẫu trong thời gian một tuần. Tuy nhiên, với quyết tâm cao và trên hết là lòng biết ơn sâu sắc đối với sự hy sinh của các liệt sĩ, chúng tôi nỗ lực rút ngắn thời gian, hoàn thành toàn bộ kế hoạch trong vòng 5 ngày.
Chúng tôi mong rằng kết quả thu nhận được, cùng sự nỗ lực của các cơ quan liên quan sẽ sớm giúp xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và đưa các anh, các bác trở về đoàn tụ với người thân”, Đại úy Thân thông tin.
Tỉnh Nghệ An hoàn thành đợt 2 lấy mẫu ADN đối với hơn 3.500 thân nhân liệt sĩ trên địa bàn (Ảnh: Hoàng Lam).
Theo Trung tá Chu Chí Quốc, Đội trưởng Đội hướng dẫn đăng ký cư trú, cấp, quản lý căn cước, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh Nghệ An), đến ngày 30/10, đơn vị đã hoàn thành việc thu nhận mẫu ADN của hơn 3.500 thân nhân của các liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ trên địa bàn tỉnh.
Trước đó, thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, từ ngày 25/6, đến ngày 1/7, đơn vị đã hoàn thành việc lấy mẫu 17.831 thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin.
“Mỗi mẫu ADN được thu nhận là thêm một cơ sở khoa học phục vụ tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ. Việc thu nhận mẫu ADN không chỉ góp phần thắp lên hy vọng cho những thân nhân liệt sĩ đang ngày đêm mong ngóng mà để rút ngắn hành trình tìm lại tên tuổi và đưa liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương”, Trung tá Chu Chí Quốc chia sẻ.