Chiết khấu thay đổi, tài xế Grab nói ngày chạy 10-12 tiếng mới đủ sống

Lời chỉ vài nghìn đồng/chuyến

Anh T. ở Hội An bắt đầu chạy Grab từ tháng 6, sau khi nghỉ công việc tại một công ty dầu nhớt ở Đà Nẵng, nơi anh có thu nhập hơn 10 triệu đồng/tháng, được đóng bảo hiểm đầy đủ.

Thời gian trước vợ chồng anh không còn sống chung, anh một mình nuôi con nhưng vì công việc trước đây ở Đà Nẵng, anh phải thuê trọ, gửi con cho ông bà chăm sóc.

Sau nhiều đắn đo, anh T. quyết định nghỉ việc, trở về Hội An, đăng ký chạy xe ôm công nghệ.

“Ban đầu tôi muốn tìm một công việc gần nhà, thấy Hội An là khu du lịch, lượng khách đông, nhu cầu đi xe ôm nhiều nên tôi đăng ký chạy Grab”, anh T. nói.

Những ngày đầu, có thời điểm anh chạy 14-16 tiếng mỗi ngày với mong muốn duy trì mức thu nhập tương đương công việc cũ. Sau một thời gian, sức khỏe không cho phép anh duy trì cường độ này nên giảm xuống còn khoảng 10-12 tiếng/ngày.

“Tôi chạy từ 12h đến 24h mỗi ngày, vì buổi sáng còn đưa con đi học và khung giờ này cũng có nhiều khách hơn”, anh nói.

Theo anh T., dù mệt nhưng anh vẫn duy trì chạy hơn 10 tiếng mỗi ngày vì cơ chế thưởng trên ứng dụng. Nếu chỉ chạy khoảng 6-7 tiếng/ngày, anh khó đạt điều kiện nhận thưởng.

“Phải chạy trên 10 tiếng thì tôi mới nhận được khoản thưởng từ app, khoảng 160.000 đồng/ngày. Không có khoản này thì tôi không đủ bù chi phí xăng xe, ăn uống ở ngoài đường”, anh nói.

Nhà anh T. cách khu vực có Grab hoạt động hơn 10km. Mỗi ngày, anh phải chạy xe từ nhà đến Hội An rồi bắt đầu bật ứng dụng nhận cuốc.

Những tháng mùa hè, lượng khách đông nên anh nhận được chuyến liên tục. Tuy nhiên, khi bước vào mùa mưa, lượng khách du lịch giảm khiến công việc khó khăn hơn.

Khoảng 10 ngày gần đây, anh nhiều lần phải chạy lòng vòng hoặc đứng chờ 2-3 tiếng nhưng vẫn không có cuốc.

“Mấy ngày nay, tôi chạy khoảng 10-12 tiếng nhưng sau khi trừ chi phí chỉ còn khoảng 400.000 đồng”, anh nói.

Theo anh T., ngoài lượng khách giảm, số tài xế tăng cũng khiến đơn hàng được phân bổ cho nhiều người hơn. Trong khi đó, những chuyến đi xa lại không phải lúc nào cũng mang lại thu nhập tương xứng.

Nam tài xế cho hay có những chuyến dài khoảng 10km nhưng cước chỉ hơn 20.000 đồng, tương đương hơn 2.000 đồng/km. Sau khi trả khách, tài xế có thể phải chạy thêm hơn 10km để quay lại khu vực Hội An.

“Những chuyến khoảng 5km hoặc ngắn hơn, tài xế có thể tiếp tục nhận khách ở khu vực lân cận. Nhưng khi đi xa khoảng 10km trở lên, đặc biệt đến vùng nông thôn nơi ít người đặt xe, khả năng có cuốc quay đầu thấp, nên gần như tôi phải chạy xe không về”, anh nói.

Theo anh, chi phí của một chuyến xe không chỉ nằm ở quãng đường chở khách mà còn bao gồm cả quãng đường chạy rỗng sau khi hoàn thành cuốc.

Không chỉ quãng đường chạy, thời gian chờ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của anh T. Với các đơn giao đồ ăn, anh cho biết có trường hợp tài xế đến nhà hàng nhưng phải chờ khoảng 30 phút để lấy món. Khi đến nơi giao, có khách chưa xuống nhận hàng, tài xế tiếp tục phải chờ thêm khoảng 15 phút, trong khi đó, một số đơn chỉ có giá 8.000-12.000 đồng.

“Anh em tài xế phải tranh thủ xong đơn này để nhận cuốc khác, tối ưu thời gian và chi phí. Gần một tiếng đồng hồ mà chỉ nhận được số tiền như vậy thì rất bất cập”, anh chia sẻ.

Để có thu nhập, anh T. phải dành phần lớn thời gian trong ngày ngoài đường. Chuyện ăn uống vì thế cũng trở thành vấn đề. Có hôm anh chỉ kịp ăn một bữa cơm, phần lớn thời gian phải mua bánh mì để tranh thủ ăn trong lúc chạy xe.

“Tôi chỉ muốn được ăn ở nhà, nhưng công việc bắt buộc như vậy thì phải chấp nhận”, anh nói.

Sau khoảng 3 tháng chạy xe, anh T. cho biết thu nhập trung bình mỗi tháng khoảng 15 triệu đồng. Tuy nhiên, khoản tiền này chưa tính các chi phí hao mòn phương tiện và dầu nhớt.

So với công việc trước đây, thu nhập hiện tại của anh cao hơn. Đổi lại, anh không còn được hưởng các chế độ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội như khi làm việc tại công ty. Thời gian anh T. làm việc nhiều hơn 2-4 tiếng so với ngày làm ở công ty, thu nhập cũng phụ thuộc vào lượng khách, kèm rủi ro tai nạn, hỏng hóc xe.

Số tiền kiếm được chủ yếu dùng để đóng học cho con, trang trải sinh hoạt và phụ giúp bố mẹ già.

“Nếu tháng đó có việc đột xuất, gia đình có người ốm đau, bệnh tật thì cũng chẳng còn được bao nhiêu”, anh nói.

“Có chuyến chạy xong, lời chỉ vài nghìn đồng”

Tại TPHCM, anh H. cũng cho biết mỗi ngày dành khoảng 15 tiếng chạy xe, từ 6h đến 20h mới trở về phòng trọ.

Là người tỉnh lẻ lên TPHCM mưu sinh, anh H. chọn chạy Grab vì công việc tương đối linh hoạt về thời gian. Tuy nhiên, theo anh H., việc áp dụng tỷ lệ chia sẻ doanh thu linh hoạt khiến số tiền tài xế thực nhận trên mỗi cuốc xe giảm so với trước. Anh cho biết trước đây tỷ lệ tài xế nhận được khoảng 70-75%, trong khi hiện nay dao động 50-75%, tùy từng chuyến. Có chuyến mức chiết khấu hơn 20%, nhưng cũng có chuyến vượt 30%, thậm chí gần 40%.

“Trước đây, mức chiết khấu thấp hơn giúp tài xế có đủ chi phí trang trải cuộc sống và dành dụm một khoản nhỏ gửi về quê. Hiện nay, tỷ lệ khấu trừ được tính theo từng chuyến, không cố định khiến tiền công nhiều chuyến nhận được không tương xứng với thời gian và công sức tôi bỏ ra”, anh H. nói.

Nam tài xế cho biết, bên cạnh tỷ lệ chiết khấu, mức tiền tính trên mỗi kilomet ở một số chuyến cũng khá thấp. Anh dẫn chứng một cuốc xe dài hơn 17km có giá hơn 43.000 đồng, tương đương khoảng 2.500 đồng/km. Đây là mức cước khi tài xế không sử dụng dịch vụ Bike Tiết kiệm.

Theo anh H., khi đánh giá thu nhập từ một cuốc xe cần phân biệt giữa số tiền khách trả và khoản tài xế thực nhận. Sau khi nền tảng khấu trừ phần doanh thu, tài xế còn phải tự chi trả các khoản như xăng, dầu nhớt, sửa chữa và bảo dưỡng phương tiện.

Do đó, mức cước khoảng 2.500 đồng/km ở một số chuyến không đồng nghĩa tài xế thực sự có được 2.500 đồng cho mỗi kilomet. Sau khi trừ các khoản chi phí, số tiền còn lại có thể thấp hơn, không đủ mua cốc trà đá.

“Có những chuyến trong ngày chạy cho xong tiền lời chỉ vài nghìn đồng. Tài xế không dám hủy vì sợ ảnh hưởng tỷ lệ, ứng dụng có thể giảm số chuyến đổ về”, anh H. nói.

Theo anh H., trong khi giá nhà trọ, xăng dầu và nhiều khoản sinh hoạt tăng, doanh thu từ việc chạy xe lại giảm.

“Nếu không muốn thu nhập giảm thì phải chạy nhiều thời gian hơn”, anh chia sẻ.

Anh cho biết, rất hi vọng chia sẻ của những tài xế sẽ được quan tâm, giúp đỡ.

Điều anh H. và nhiều tài xế mong muốn hiện tại là thu nhập thực tế của tài xế được nhìn nhận đầy đủ, cơ chế tính tỷ lệ chiết khấu được công khai, minh bạch và ổn định, phù hợp với thời gian, công sức bỏ ra.

Bên cạnh đó, anh mong các đối tác tài xế được tiếp cận chính sách bảo hiểm phù hợp khi gặp rủi ro trong quá trình làm việc.