Dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) là một trong những nội dung quan trọng dự kiến được Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2.
Dự thảo Luật do Chính phủ trình gồm 6 chương, 128 điều, tăng 3 điều so với Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành; kế thừa 31 điều, sửa đổi, bổ sung 94 điều và bổ sung mới 4 điều so với luật hiện hành.
Có ý kiến lo ngại mức phạt quá cao khiến người vi phạm tìm cách né tránh chấp hành quyết định xử phạt.
Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo Luật là đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức (tương ứng mức tăng 1,5 lần). Dự thảo cũng đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong một số lĩnh vực.
Theo báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Luật, có ý kiến cho rằng mức tăng theo phương án Chính phủ đề xuất là khá cao, cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
Các ý kiến lo ngại nếu mức phạt vượt quá khả năng tài chính thực tế của đa số cá nhân và nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, người vi phạm có thể tìm cách né tránh chấp hành quyết định xử phạt, làm giảm hiệu lực, hiệu quả của việc xử phạt và thi hành pháp luật.
Bên cạnh đó, việc tăng mức phạt quá cao so với tốc độ tăng trưởng thu nhập và khả năng chi trả có thể ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp cũng như đời sống người dân.
Điều này dễ làm phát sinh những ý kiến trái chiều, do đó cần được tính toán, đánh giá tác động kỹ lưỡng trên nhiều phương diện.
Giải trình về đề xuất trên, Chính phủ cho biết việc nâng mức phạt tiền nhằm phù hợp với mức tăng lương cơ sở, thu nhập bình quân đầu người và sự phát triển kinh tế - xã hội.
Đồng thời, việc điều chỉnh nhằm tăng tính răn đe, bảo đảm mức phạt tương xứng với tính chất, mức độ của hành vi vi phạm, nhất là trong các lĩnh vực bảo vệ môi trường; an toàn thực phẩm; chất lượng sản phẩm, hàng hóa; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; khám bệnh, chữa bệnh.
“Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, cơ quan có liên quan rà soát, đánh giá kỹ lưỡng để đề xuất mức phạt tiền tối đa phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực”, Chính phủ khẳng định.
Ngoài việc nâng mức phạt tiền, có ý kiến đề nghị áp dụng triệt để các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc khôi phục tình trạng ban đầu, phá dỡ công trình không đúng quy định, nộp lại số lợi bất chính có được từ hành vi vi phạm; đồng thời tăng cường áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung.
Về nội dung này, Chính phủ cho biết trong quá trình xây dựng các nghị định xử phạt vi phạm hành chính theo từng lĩnh vực, sẽ nghiên cứu kỹ việc áp dụng các hình thức xử phạt khác như tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn; đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính.
Các biện pháp khắc phục hậu quả cũng sẽ được xem xét áp dụng phù hợp với tính chất, mức độ của từng hành vi vi phạm và tình hình thực tiễn, thay vì chỉ tập trung vào hình thức phạt tiền.