Chủ tịch Hà Nội: Xã, phường xã hội chủ nghĩa là xây dựng mô hình mới, không quay lại mô hình cũ

Ngày 9-11, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì buổi làm việc với hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh về tiến độ xây dựng, triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa.

Nghiên cứu miễn phí bữa trưa và sách giáo khoa tại trường thuộc xã, phường XHCH

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Chủ tịch Hà Nội lưu ý việc xây dựng mô hình không chỉ là câu chuyện đầu tư hạ tầng hay bố trí nguồn lực tài chính.

Trong 54 tiêu chí, có nhiều nội dung thuộc các lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục, chính trị, tổ chức bộ máy, hoạt động của Mặt trận và các tổ chức đoàn thể. Vì vậy, các sở, ngành TP cần phối hợp với hai địa phương nghiên cứu, đề xuất giải pháp thực hiện cụ thể.

Ngoài ra, ông Thắng cho rằng không thể chỉ giao chỉ tiêu rồi chờ địa phương thống kê, báo cáo để kiểm đếm vào cuối năm. Bởi cách làm này chưa thể hiện được vai trò hướng dẫn, đồng hành và trách nhiệm của cơ quan quản lý chuyên ngành.

• 

  Hà Nội đặt mục tiêu thủ đô xã hội chủ nghĩa vào năm 2035ĐỌC NGAY

"Các tiêu chí của mô hình thí điểm phải có yêu cầu cao hơn mức bình quân chung, tạo được sự khác biệt và sức hấp dẫn của mô hình mới. Nếu chỉ đặt ra những mục tiêu tương đương tiêu chuẩn thông thường thì chưa cần thiết phải xây dựng mô hình thí điểm" - Chủ tịch Hà Nội nói.

Lấy ví dụ trong lĩnh vực giáo dục, ông Thắng cho rằng trường học trong mô hình này không chỉ dừng lại ở việc đạt chuẩn quốc gia mà cần nghiên cứu các chính sách, điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh.

Theo đó, có thể nghiên cứu các nội dung như hỗ trợ miễn phí bữa ăn trưa, sách giáo khoa, mở rộng hoạt động giáo dục văn hóa, nghệ thuật và kỹ năng xã hội. Các sở, ngành và địa phương cần nghiên cứu, đề xuất cụ thể trên cơ sở phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng cân đối nguồn lực.

Tương tự, tiêu chí về gia đình văn hóa cần được cụ thể hóa theo hướng nâng cao chất lượng đời sống, xây dựng mối quan hệ gia đình gắn bó, yêu thương, đoàn kết; tránh chỉ đánh giá bằng tỉ lệ gia đình đạt danh hiệu như cách làm thông thường.

Đối với tiêu chí phát triển hộ kinh doanh, cần xác định rõ giải pháp tạo thuận lợi trong đăng ký kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển doanh nghiệp tư nhân.

Chủ tịch UBND TP đề nghị các sở, ngành căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động rà soát từng tiêu chí, đề xuất yêu cầu, tiêu chuẩn cao hơn và cùng địa phương xây dựng phương thức thực hiện.

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế của hai xã cũng cần được cụ thể hóa bằng các giải pháp, động lực phát triển rõ ràng, từ khu công nghiệp, sản xuất, thương mại, dịch vụ đến hệ thống chợ và những khu vực có tiềm năng phát triển kinh tế.

Xây dựng mô hình mới, không quay lại mô hình cũ

Theo ông Thắng, mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa đang được xây dựng là mô hình mới, hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và cải thiện các mối quan hệ trong xã hội, không phải quay trở lại mô hình cũ.

Vì vậy, không thể chỉ trông chờ vào nguồn lực Nhà nước mà cần khai thác, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực bên ngoài, trong đó có sự tham gia của doanh nghiệp và các nhà đầu tư.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch Hà Nội yêu cầu các cơ quan, đơn vị khẩn trương hoàn thành những nội dung được giao trong năm 2026. Theo báo cáo tại buổi làm việc, trong số 18 nhiệm vụ mới có 6 nhiệm vụ hoàn thành.

Các nhiệm vụ còn lại, nhất là những nội dung liên quan đến quy hoạch, xây dựng mô hình chính quyền minh bạch, có trách nhiệm giải trình, cần được tập trung triển khai, bảo đảm tiến độ.

Chủ tịch Hà Nội giao Phó chủ tịch UBND TP Nguyễn Xuân Lưu tiếp tục làm đầu mối chỉ đạo, theo dõi, giám sát việc tổ chức thực hiện.

Đồng thời, ông đề nghị các sở, ngành phối hợp chặt chẽ với hai xã, khẩn trương cụ thể hóa 54 tiêu chí, hướng dẫn giải pháp và hoàn thiện các đề án.

Hoàn thành bộ tài liệu hướng dẫn các tiêu chí

Báo cáo tại buổi làm việc, hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm kiến nghị TP sớm hoàn thiện hướng dẫn 54 tiêu chí, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, hạ tầng, cơ chế và nguồn lực triển khai mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa.

Chủ tịch UBND xã Phúc Thịnh Nguyễn Văn Bằng cho biết địa phương đã làm rõ 10 tiêu chí thuộc trách nhiệm của xã. Trong 44 tiêu chí do các sở, ngành hướng dẫn, đã có 37 tiêu chí được hướng dẫn cụ thể, 7 tiêu chí còn lại cần thống nhất phương pháp đánh giá.

Phúc Thịnh định hướng phát triển thương mại, dịch vụ, logistics gắn với trục Nhật Tân - Nội Bài; khai thác 53 di tích lịch sử - văn hóa và 15 di sản văn hóa phi vật thể phục vụ phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa. Xã kiến nghị TP bổ sung nhân lực chuyên môn, hỗ trợ vốn đầu tư hạ tầng và hoàn thiện hướng dẫn các tiêu chí còn thiếu.

Tại xã Thư Lâm, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Phạm Trọng La cho biết qua tự đánh giá đến ngày 4-11-2026, xã có 12/54 tiêu chí đạt yêu cầu, 8 tiêu chí có điểm nhưng chưa đạt, 34 tiêu chí chưa đủ căn cứ xác định điểm, tổng điểm đạt 22,8/100. Đáng chú ý, 23 tiêu chí chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể.

Thư Lâm đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 48 tiêu chí, tương ứng 84/100 điểm; giai đoạn 2031-2035 hoàn thành đủ 54 tiêu chí. Xã kiến nghị sớm thống nhất hướng dẫn, đẩy nhanh phê duyệt quy hoạch, bố trí vốn hạ tầng và tăng cường cán bộ chuyên môn.

Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu yêu cầu các sở, ngành chủ động hướng dẫn hai xã thực hiện 54 tiêu chí, hoàn thành bộ tài liệu hướng dẫn thống nhất trước hết tháng 11, trong đó làm rõ yêu cầu và phương pháp đánh giá từng tiêu chí.

Ông cũng đề nghị hai xã chủ động xây dựng nhiệm vụ phát triển kinh tế, vận dụng các cơ chế, chính sách hiện có; các sở, ngành xác định rõ trách nhiệm, lồng ghép nguồn lực hỗ trợ địa phương và phân công đầu mối thống nhất để phối hợp triển khai.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành đề án triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa tại thủ đô.