Bỏ qua điều hướng

Chuỗi trà sữa đào tạo nhân viên như quân đội: Thu điện thoại, gấp chăn vuông

Chuỗi trà sữa đào tạo nhân viên như quân đội: Thu điện thoại, gấp chăn vuông
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Ép nhân viên mới tham gia các thử thách mang tính nhục mạ trong quá trình đào tạo hội nhập có thể khiến doanh nghiệp đối mặt rủi ro pháp lý.

- Ảnh 1.

Một buổi đào tạo hội nhập theo phong cách quân đội ở Trung Quốc - Ảnh: REDNOTE

Một chuỗi thương hiệu trà sữa nổi tiếng Trung Quốc vừa châm ngòi cho cuộc tranh luận về văn hóa doanh nghiệp và quyền tự chủ của người lao động, sau khi chương trình đào tạo hội nhập "kiểu quân đội" của hãng này vấp phải làn sóng chỉ trích từ dư luận.

Đào tạo như "quân trường"

Gần đây, một số nhân viên của thương hiệu trà sữa Chayanyuese (còn được biết đến với tên gọi Modern China Tea Shop) đã bày tỏ sự bức xúc trên mạng xã hội, cáo buộc chương trình đào tạo nhân viên mới của công ty đã xâm phạm nghiêm trọng ranh giới cá nhân.

Trên nền tảng RedNote, tài khoản @unmeaning chia sẻ những bức ảnh chụp lại các quy định ăn uống hà khắc tại cơ sở đào tạo của hãng. Cụ thể, học viên chỉ có 30 giây để lấy phần ăn, bị ép buộc duy trì tư thế cứng nhắc khi ngồi ăn và bị cấm nhai thức ăn trong lúc đứng.

Một nhân viên khác có tài khoản @Xigua cho biết rằng các tân binh bị buộc phải giao nộp điện thoại, tuân thủ nội quy ký túc xá kiểu quân đội và gấp chăn màn vuông vức. Người này cũng tố cáo rằng trong một buổi huấn luyện tư thế quân sự, một học viên đã ngất xỉu và phải nhập viện, nhưng phía công ty từ chối chi trả viện phí.

Hơn thế nữa, trả lời phỏng vấn của tờ Sina Finance, một số nhân viên cho biết họ bị bắt buộc học thuộc lòng các giá trị cốt lõi của công ty và những câu thoại phục vụ theo kịch bản, nếu không đạt chuẩn, họ có nguy cơ bị sa thải.

Phản hồi về vụ việc, đại diện Chayanyuese khẳng định các tiêu chuẩn vận hành này thực sự được áp dụng tại các cửa hàng của hãng, nhưng từ chối cung cấp chi tiết về chương trình đào tạo nội bộ.

Nhiều ý kiến cho rằng những chương trình hội nhập "kiểu quân sự" như vậy đang vượt quá giới hạn của một khóa đào tạo tại nơi làm việc.

Không chỉ Chayanyuese, một số doanh nghiệp Trung Quốc khác cũng từng tổ chức các chương trình hội nhập có tính chất tương tự.

Một nhân viên tại nhà sản xuất thiết bị gia dụng ở Quảng Đông kể từng tham gia chương trình đào tạo có thử thách đi bộ 50km xuyên đêm, kèm hệ thống phạt điểm nếu thành viên bỏ cuộc.

Tháng 7 vừa qua, tập đoàn chăn nuôi Muyuan Group cũng đối mặt với làn sóng tẩy chay sau khi có thông tin nhân viên bị buộc phải đọc to và học thuộc lòng "bài văn tế lợn", ca ngợi tinh thần cống hiến quên mình của loài vật này.

Năm 2024, tờ China Philanthropist đưa tin về một khóa đào tạo cường độ cao do công ty thực phẩm Jinmailang tổ chức. Trong đó, 77 nhân viên bị yêu cầu chống đẩy 80 lần, vác thiết bị nặng hành quân 60km và tham gia một "bài kiểm tra áp lực", bao gồm việc xin tiền người lạ và xin được ăn tại nhà của họ.

Chuỗi trà sữa đào tạo nhân viên như quân đội: Thu điện thoại, gấp chăn vuông - Ảnh 1.

Các chương trình đào tạo hội nhập cường độ cao theo mô hình huấn luyện quân đội đang trở thành một xu hướng gây nhiều tranh cãi tại các doanh nghiệp lớn ở Trung Quốc - Ảnh minh họa: ZGCSJ.COM

Ranh giới pháp lý của đào tạo doanh nghiệp

Trao đổi với tờ South China Morning Post, luật sư Hà Bác (He Bo) thuộc Công ty Luật Hằng Hòa Tín Tứ Xuyên cho rằng các biện pháp như hạn chế sử dụng điện thoại và quy định về ăn uống nói chung vẫn nằm trong quyền quản lý của người sử dụng lao động, miễn là người lao động được thông báo trước và các yêu cầu này hợp lý.

Tuy nhiên, ông cảnh báo việc áp dụng các bài tập thể lực thiếu an toàn hoặc các hoạt động mang tính nhục mạ có thể vượt qua ranh giới pháp luật.

Theo ông Hà Bác, việc ép buộc nhân viên xin ăn người lạ có thể bị coi là hành vi nhục mạ, đẩy doanh nghiệp vào các rủi ro pháp lý, bao gồm các khoản phạt hoặc án kiện dân sự.

Ông cũng lưu ý rằng người lao động hoàn toàn có quyền được hưởng lương và chế độ nghỉ ngơi ngay cả trong thời gian đào tạo.

Những tranh cãi trên đặt ra câu hỏi về giới hạn của các chương trình hội nhập doanh nghiệp, đặc biệt khi doanh nghiệp muốn dùng các hoạt động tập thể và thử thách tâm lý để định hình hành vi hoặc xây dựng lòng trung thành của nhân viên.

“Các công ty thường đầu tư rất nhiều công sức để nuôi dưỡng lòng trung thành của nhân viên, nhưng đối với người lao động, vấn đề rất đơn giản. Khi mức thù lao tương xứng với công sức bỏ ra, họ chắc chắn sẽ cảm thấy có động lực và tự khắc sẽ gắn bó lâu dài” - một người dùng bình luận.

- Ảnh 4.Cộng đồng mạng Trung Quốc ca ngợi cụ ông 'Phật sống' 98 tuổi vì đã quyên góp từ thiện 9 triệu USD

Suốt nhiều thập kỷ, cụ ông 98 tuổi ở Chiết Giang (Trung Quốc) sống tiết kiệm, dành phần lớn tài sản giúp đỡ người nghèo, trẻ em và người cao tuổi.

Xu hướng tổ chức các khóa đào tạo hội nhập mang phong cách quân sự tại một số doanh nghiệp Trung Quốc đang vấp phải làn sóng phản ứng dữ dội từ dư luận và giới chuyên gia. Điển hình là chuỗi thương hiệu trà sữa nổi tiếng Chayanyuese (Modern China Tea Shop) khi bị nhân viên tố cáo áp dụng các quy định hà khắc như thu điện thoại, bắt gấp chăn màn vuông vức và giới hạn thời gian lấy phần ăn trong 30 giây. Những hành vi ép buộc tân binh duy trì tư thế cứng nhắc hay học thuộc lòng kịch bản dưới áp lực sa thải đã đẩy ranh giới đào tạo doanh nghiệp sang hành vi xâm phạm quyền riêng tư. Không riêng Chayanyuese, nhiều tập đoàn lớn khác tại quốc gia này cũng triển khai các thử thách khắc nghiệt tương tự đối với người lao động. Tập đoàn Muyuan Group từng gây tranh cãi khi buộc nhân viên đọc bài văn ca ngợi tinh thần cống hiến, trong khi công ty thực phẩm Jinmailang yêu cầu nhân viên chống đẩy, hành quân 60km và xin ăn nhà người lạ để kiểm tra áp lực. Nhìn từ góc độ quản trị, các phương pháp này không những không tạo ra hiệu quả gắn kết mà còn phản tác dụng khi biến môi trường công sở thành nơi diễn ra các hành vi mang tính nhục mạ. Các chuyên gia pháp lý nhận định việc ép buộc người lao động tham gia những khóa huấn luyện vượt quá giới hạn thể lực và tinh thần đang tiềm ẩn rủi ro pháp lý lớn cho doanh nghiệp. Trường hợp nhân viên ngất xỉu phải nhập viện nhưng công ty từ chối chi trả viện phí tại Chayanyuese là minh chứng rõ ràng cho sự thiếu trách nhiệm đối với an toàn của người lao động. Việc xem xét lại ranh giới giữa kỷ luật lao động và quyền con người đang trở thành bài toán cấp thiết đối với các doanh nghiệp trong thời đại mới.