Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” (Nghĩa Lộ, Lào Cai) sẽ diễn ra từ ngày 15-21/10, gắn với kỷ niệm 5 năm Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Đây cũng là dịp nhìn lại những kết quả trong bảo tồn, phát huy giá trị Xòe Thái, tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc vùng Tây Bắc; đồng thời quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai, giới thiệu các sản phẩm, điểm đến du lịch và tăng cường liên kết phát triển du lịch.
Điểm nhấn của Lễ hội là chương trình khai mạc diễn ra vào 20h ngày 16/10 tại Sân vận động phường Nghĩa Lộ với chương trình nghệ thuật “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu.”
Chia sẻ trong buổi gặp gỡ báo chí ngày 7/10, tác giả kịch bản, Tổng đạo diễn Lê Hải Yến cho hay chị lấy cảm hứng từ truyện thơ của người Thái “Xống chụ xôn xao” (Tiễn dặn người yêu) và ý niệm về sợi dây tình “Xai Peng.”
Tác phẩm “Xống chụ xôn xao” vốn được ví như Truyện Kiều của người Thái, vừa khắc họa mối tình vượt qua vô vàn trắc trở, vừa là bức tranh phản chiếu chân thực mọi góc cạnh đời sống, phong tục, tập quán, nếp sống của đồng bào Thái từ xưa. Dây tình Xai Peng của người Thái tượng trưng cho sợi dây tình bền chặt, quấn quýt, sợi chỉ thiêng kết nối hai trái tim không rời xa.
Từ chất liệu văn học và mỹ cảm dân gian đó, chương trình được cấu trúc mạch lạc thành 3 chương nghệ thuật xuyên suốt, từ những rung động đầu đời của cô gái - chàng trai Thái, qua thử thách của thời gian, đến ngày đoàn tụ và hạnh phúc trọn vẹn.
“Mầm thương” mở ra không gian Mường Lò thuở khai hoang, gieo mạ và sàn hoa Hạn Khuống (không gian sinh hoạt văn hóa, nghệ thuật trình diễn dân gian truyền thống độc đáo của đồng bào dân tộc Thái ở Tây Bắc).
“Sợi nhớ” tái hiện những thử thách cưới hỏi, phong tục Tằng cẩu cùng sự chờ đợi thủy chung bên khung cửi.
Chương cuối “Vòng yêu” là thời điểm niềm vui lan tỏa khắp bản Mường qua màn đại xòe rực rỡ.
Tổng đạo diễn cho biết chương trình không tách nghệ thuật xòe Thái thành các tiết mục độc lập mà biến điệu xòe thành mạch ngầm xuyên suốt câu chuyện.
Lần đầu tiên trên sân khấu, một đại cảnh xòe được kiến tạo như một “siêu đám cưới” của bản Mường - nơi hàng nghìn con người cùng hội tụ cùng hòa vào vòng xòe để chúc phúc cho đôi trai gái.
Nhiều tập tục truyền thống có nguy cơ mai một của người Thái xưa cũng được phục dựng sinh động ngay trên sân khấu. Lần đầu tiên, ngôn ngữ nhạc kịch kết hợp với các điệu hát Khắp (loại hình dân ca-thơ độc đáo và là di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của đồng bào các dân tộc Thái và Tày ở vùng Tây Bắc) có phụ đề tiếng Việt được đẩy mạnh, giúp người xem dễ dàng đồng cảm và chạm vào tầng sâu văn hóa bản địa.
Để tạo nên một trải nghiệm nghệ thuật độc bản, chương trình đã khéo léo kết hợp hình thức sân khấu thực cảnh dân gian với công nghệ trình chiếu 3D mapping tương tác tiên tiến. Hệ thống 24 máy chiếu công suất lớn bao phủ diện tích hơn 3.000m2 tại sân vận động tạo nên không gian bản Mường huyền ảo với hình ảnh núi rừng trùng điệp.
Chia sẻ với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus, Tổng đạo diễn cho hay điểm tựa bền vững nhất của công tác giữ gìn di sản chính là sự tham gia trực tiếp của cộng đồng. Hơn 2.000 nghệ nhân, người dân tộc Thái cùng hàng trăm nghệ sỹ chuyên nghiệp sẽ cùng hòa quyện trên sân khấu. Họ không chỉ biểu diễn mà sẽ kể lại câu chuyện của chính dân tộc mình bằng niềm tự hào sâu sắc./.
(Vietnam+)