Bỏ qua điều hướng

Chuyện gia đình 4 người sống bằng 20 triệu đồng ở Sài Gòn

Chuyện gia đình 4 người sống bằng 20 triệu đồng ở Sài Gòn
Nguồn ảnh: VnExpress

Trên đường từ sân bay về nhà, tôi nói chuyện với một "anh chú" chạy xe ôm công nghệ gần 60 tuổi.

Lê Quốc Kiên Lê Quốc Kiên Doanh nhân

Anh kể mỗi ngày chạy từ 3 giờ chiều tới 12 giờ đêm, doanh thu khoảng 400.000 đồng. Trừ xăng cộ, còn chừng 300.000 đồng. Trước đây anh còn chạy tới 2 giờ sáng, giờ lớn tuổi rồi, sức không cho phép nữa.

Buổi sáng anh làm thợ đụng, ai kêu gì làm nấy. Cộng lại mỗi tháng kiếm khoảng 12 triệu đồng. Vợ anh làm tạp vụ, lương 8 triệu. Vậy là tổng thu nhập của hai vợ chồng khoảng 20 triệu đồng một tháng, nuôi gia đình 4 người ở TP HCM.

Anh nói trước Covid-19 chạy xe khá lắm, có ngày kiếm được 700-800 nghìn đồng. Sau dịch, thu nhập của anh chỉ còn khoảng một nửa.

Tôi hỏi: "20 triệu một tháng, nhà bốn người, sống có đủ không anh?". Anh cười:
"Đủ chứ em. Liệu mà sống thì cũng đủ". Tiền nhà trọ cộng điện nước mỗi tháng hết khoảng 5 triệu đồng. Còn 15 triệu đồng để cả nhà gói ghém.

Ba bữa sáng, trưa, tối hầu như đều nấu ở nhà. Sáng nấu rồi chia ra, người mang đi làm, người mang đi học.

Hai đứa con anh đều đang học đại học và cũng đã đi làm thêm. Tiền tiêu vặt tụi nhỏ tự kiếm được nên ba mẹ đỡ phần đó. Nhưng tiền học thì hai đứa chưa tự để dành đủ, ba mẹ vẫn lo.

Lễ Tết khách thương thì boa thêm chút tiền. Vợ anh có thưởng thì để dành. Tết người ta nghỉ, chị lại tranh thủ đi dọn nhà thuê, kiếm thêm tiền công, tiền lì xì. Gom từng ít một để đóng học phí cho con

Anh nói: "Ráng thêm hai năm nữa thôi em. Đứa lớn ra trường, đi làm là đỡ. Giờ có cực thì cũng phải ráng cày cho hai đứa nó học tới nơi tới chốn. Chứ mình đã khổ rồi, không cho tụi nó học thì tới đời tụi nó lại khổ tiếp như vợ chồng mình".

Đến nơi, anh nhờ tôi chấm 5 sao. Xong anh chỉ xuống phía dưới: "Em chấm giúp anh luôn mấy tiêu chí này nha, chấm hết giùm anh để điểm tốt, app ưu tiên cho anh thêm cuốc xe".

Tôi ngồi chấm hết. Một việc mất chưa tới 15 giây với mình, nhưng biết đâu lại giúp anh có thêm vài cuốc xe. Nên mọi người đi xe ôm công nghệ, gặp mấy anh tài xế vui vẻ, chạy xe đàng hoàng thì nếu thuận tiện, 5.000-10.000 đồng tiền tip, một đánh giá 5 sao hay vài cái tick full điểm cũng là một cách nhỏ để giúp họ có thêm thu nhập.

Và tôi nghĩ "anh chú" cũng nên cân nhắc thêm về tỷ lệ chi phí mà tài xế đang phải gánh. Theo chia sẻ của anh, sau phí ứng dụng và các khoản liên quan, phần thực nhận chỉ còn gần 70%. Đó là chưa kể tiền xăng, điện thoại, bảo dưỡng và mỗi năm phải đại tu xe vài triệu đồng vì chạy quá nhiều.

Quay trở lại câu hỏi, 20 triệu đồng một tháng cho một gia đình bốn người ở Sài Gòn, đủ không? Tôi nghĩ có lẽ là đủ để sống.

Nhưng để hai đứa con cùng học đại học, vẫn đóng được tiền nhà, vẫn ăn đủ ba bữa và không phải vay mượn... thì phía sau chữ "đủ" đó là rất nhiều giờ làm việc, rất nhiều khoản phải nhịn, và rất nhiều cố gắng của cha mẹ.

Có những gia đình không có nhiều tiền để lại cho con. Họ chỉ cố hết sức để lại cho con một con đường khác với con đường mình đã đi.

Lê Quốc Kiên

Mỗi ngày, anh Lê Quốc Kiên Doanh Nhân ở TP HCM bắt đầu chạy xe ôm công nghệ từ 3 giờ chiều và chỉ trở về vào khoảng nửa đêm, khi đường phố đã thưa người. Doanh thu một ngày khoảng 400.000 đồng, nhưng sau khi trừ tiền xăng cùng các chi phí đi lại, số tiền thực nhận thường chỉ còn chừng 300.000 đồng. Buổi sáng, anh nhận làm đủ việc theo kiểu “ai kêu gì làm nấy”, từ đó cộng thêm thu nhập để mỗi tháng kiếm khoảng 12 triệu đồng. Vợ anh làm tạp vụ với mức lương khoảng 8 triệu đồng mỗi tháng, đưa tổng thu nhập của hai vợ chồng lên gần 20 triệu đồng. Khoản tiền ấy phải nuôi bốn thành viên trong gia đình tại Sài Gòn, gồm hai vợ chồng và hai người con đang học đại học, một bài toán không hề đơn giản. Anh kể trước Covid-19, công việc chạy xe thuận lợi hơn nhiều, có ngày thu nhập đạt 700.000-800.000 đồng, trong khi hiện nay số tiền chỉ còn khoảng một nửa. Khi được hỏi 20 triệu đồng mỗi tháng có đủ cho gia đình bốn người hay không, anh chỉ cười rồi trả lời rằng nếu biết liệu cơm gắp mắm thì vẫn có thể sống được. Tiền thuê trọ, điện và nước mỗi tháng ngốn khoảng 5 triệu đồng, khiến gia đình chỉ còn 15 triệu đồng để trang trải mọi khoản chi tiêu khác. Ba bữa ăn hầu như đều được nấu tại nhà, buổi sáng nấu một lần rồi chia phần để mỗi người mang theo đi làm hoặc đi học. Hai người con đã bắt đầu đi làm thêm, tự lo được tiền tiêu vặt nên cha mẹ phần nào giảm áp lực trong sinh hoạt hằng ngày. Tuy vậy, tiền học đại học vẫn vượt quá khả năng tự dành dụm của các con, vì thế hai vợ chồng anh tiếp tục gánh phần quan trọng nhất. Mỗi khoản thu nhỏ đều được gia đình tính toán cẩn thận, từ tiền boa khách gửi dịp lễ Tết đến tiền thưởng của người vợ sau những tháng làm việc vất vả. Vào những ngày Tết, khi nhiều người nghỉ ngơi, vợ anh lại tranh thủ nhận dọn nhà thuê để kiếm thêm tiền công và tiền lì xì. Những khoản tiền không lớn được gom góp từng chút, nhằm dành dụm đủ học phí cho các con, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tại thành phố luôn đè nặng. Anh nói gia đình chỉ cần cố gắng thêm khoảng hai năm nữa, đến khi người con lớn tốt nghiệp và đi làm, gánh nặng trước mắt sẽ nhẹ đi phần nào. Điều anh mong muốn không phải cuộc sống giàu sang, mà là hai con được học hành đến nơi đến chốn, tránh lặp lại cảnh vất vả mà cha mẹ từng trải qua. Anh quan niệm mình đã khổ thì càng phải cố gắng, bởi nếu không thể cho con cơ hội học tập, cái nghèo rất dễ tiếp tục kéo dài sang thế hệ sau. Với vợ chồng anh, tiền bạc để lại cho con có thể không nhiều, nhưng một con đường khác với con đường cha mẹ đã đi vẫn là điều đáng cố gắng. Sau chuyến xe, anh nhờ hành khách chấm 5 sao rồi chỉ thêm các tiêu chí bên dưới, mong được đánh giá đầy đủ để ứng dụng ưu tiên thêm cuốc. Một thao tác chưa tới 15 giây với hành khách có thể giúp người tài xế cải thiện điểm số, tăng cơ hội nhận chuyến và có thêm thu nhập trong ngày. Theo chia sẻ của anh, sau phí ứng dụng cùng các khoản liên quan, phần tiền tài xế nhận được chỉ còn gần 70%, chưa tính xăng, điện thoại và bảo dưỡng. Chiếc xe chạy liên tục còn phải đại tu vài triệu đồng mỗi năm, khiến số tiền thực sự nằm lại trong túi người tài xế thấp hơn nhiều so với doanh thu nhìn thấy. Vì vậy, khi gặp những tài xế vui vẻ, chạy xe cẩn thận và phục vụ đàng hoàng, hành khách có thể cân nhắc tip 5.000-10.000 đồng nếu điều kiện cho phép. Một đánh giá 5 sao hoặc vài lần chọn đủ điểm cũng là sự hỗ trợ nhỏ nhưng thiết thực, giúp những người mưu sinh trên đường có thêm cơ hội làm việc. Câu hỏi 20 triệu đồng mỗi tháng có đủ cho gia đình bốn người ở Sài Gòn hay không vì thế không thể chỉ nhìn bằng phép tính thu nhập trừ chi phí. Có lẽ khoản tiền ấy vẫn đủ để gia đình duy trì cuộc sống, nhưng để nuôi hai con học đại học, trả tiền nhà và ăn đủ ba bữa, cha mẹ phải hy sinh rất nhiều. Đằng sau chữ “đủ” là những giờ chạy xe kéo dài, những ngày nhận thêm việc, những khoản chi phải nhịn và sự bền bỉ của hai người lớn. Câu chuyện do VnExpress ghi nhận cho thấy nhiều gia đình lao động không có tài sản lớn để dành cho con, nhưng vẫn cố mở ra cơ hội bằng sức lực của mình. Họ tiết kiệm từ bữa ăn, chắt chiu từ tiền công, tranh thủ từng ngày lễ Tết, chỉ mong con cái có thể bước vào đời với lựa chọn rộng hơn. Gia đình anh Kiên vì thế không chỉ đang xoay xở với 20 triệu đồng, mà còn đang trả giá bằng mồ hôi để giữ lại một tương lai khác cho hai người con.