TS Lê Văn Công (khoa kỹ thuật hình sự Trường cao đẳng Cảnh sát nhân dân 2) phát biểu tại hội thảo - Ảnh: NHẪN NAM
Ngày 18-9, khoa luật Đại học Cần Thơ tổ chức hội thảo hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong bối cảnh chuyển đổi số.
Trình bày tham luận, TS Lê Văn Công (khoa kỹ thuật hình sự Trường cao đẳng Cảnh sát nhân dân 2) cho rằng dữ liệu số đã trở thành nguyên liệu, sức mạnh của tất cả nền kinh tế. Do đó vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân trong bối cảnh chuyển đổi số và hình sự hóa các hành vi để bảo vệ dữ liệu cá nhân là vấn đề đã được quan tâm.
Theo đó, Bộ luật Hình sự đã có Điều 159 về tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác; Điều 291 về thu thập, chuyển giao, mua bán trái phép tài khoản ngân hàng.
Tuy nhiên, chiếu theo những quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, thì còn có sự "lệch pha" giữa phạm vi, hình phạt, hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân, và về các thuật ngữ liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Trong đó, TS Công cho hay dự thảo mới nhất sửa đổi Bộ luật Hình sự đã đưa vào những tội danh mới để bảo vệ dữ liệu cá nhân. Cụ thể, dự thảo bổ sung 3 điều 159a, 159b và 159c.
Điều 159a là tội xâm phạm dữ liệu cá nhân, Điều 159b là tội mua bán trái phép dữ liệu cá nhân và Điều 159c là tội cản trở hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Rà soát dự thảo, TS Công cho rằng các tội mới bổ sung xử lý trách nhiệm hình sự đối với cá nhân và pháp nhân thương mại trong lĩnh vực bảo vệ dữ liệu cá nhân. Tuy nhiên, Điều 76 (phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại) của dự thảo lại "quên" liệt kê 3 điều luật mới bổ sung này vào.
Từ đó, TS Công kiến nghị bổ sung vào Điều 76 dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự ba điều mới 159a, 159b và 159c.
Ngoài ra, ông cũng chỉ ra hình phạt tại điểm c, khoản 4, Điều 159c dự thảo quy định pháp nhân thương mại còn có thể bị cấm huy động vốn, cấm tham gia đấu thầu cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin từ 1 - 3 năm. Quy định này không tương thích với các Điều từ 80-82 về một số hình phạt đối với pháp nhân thương mại, do đó cần phải bổ sung vào phần chung về hình phạt của pháp nhân thương mại thì mới phù hợp.
Đồng thời, tại điểm b, khoản 4, Điều 159a, có quy định đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 3-5 năm. Trong khi đó, tại Điều 78 quy định thời hạn đình chỉ hoạt động có thời hạn đối với pháp nhân thương mại chỉ từ 6 tháng đến 3 năm.
"Do vậy cần sửa đổi tại Điều 78 hoặc chỉnh sửa Điều 159a. Tuy nhiên, do tính chất nghiêm trọng về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong giai đoạn hiện nay thì cần sửa Điều 78, kéo dài thời gian đình chỉ hoạt động có thời hạn của pháp nhân thương mại", TS Công góp ý.
Công khai dữ liệu cá nhân của người khác: Ranh giới nào để không bị phạt?Từ một bức ảnh cá nhân hay ảnh căn cước nhặt được ngoài đường, số điện thoại của người nợ tiền đến bài đăng "bóc phốt" một người bị cho là lừa đảo, chỉ vài thao tác trên mạng xã hội có thể biến dữ liệu của một cá nhân thành thông tin được hàng ngàn người tiếp cận.