U20 Việt Nam toàn thua 3 trận tại bảng C vòng loại U20 châu Á 2027, chúng ta thất bại 0-3 trước U20 Triều Tiên, 1-2 trước Palestine và 1-3 trước Iran. Các kết quả này đẩy U20 Việt Nam xuống vị trí cuối bảng và xuống hạng.
Ở kỳ vòng loại tới, đội tuyển U20 Việt Nam sẽ không được tranh vé vào vòng chung kết, mà chỉ được thi đấu để tranh suất thăng hạng. Chuyên gia bóng đá Đoàn Minh Xương, cựu HLV từng vô địch quốc gia năm 1996 cùng thế hệ của những Trần Công Minh, Huỳnh Quốc Cường, trao đổi với phóng viên Dân trí về những vấn đề đang tồn tại ở U20 Việt Nam.

Chuyên gia bóng đá Đoàn Minh Xương (trái) và cựu Tổng thư ký VFF Ngô Lê Bằng (Ảnh: HFF).
Thiếu vắng bóng dáng nhân vật giàu triển vọng
Ông đánh giá thế nào về hành trình của đội tuyển U20 Việt Nam tại vòng loại giải U20 châu Á 2027 vừa kết thúc?
- Thú thật, nhìn đội U20 Việt Nam thi đấu những trận vừa rồi, chúng ta rất khó để thấy được các điểm sáng. Ví dụ như khi tôi xem đội U19 Việt Nam thi đấu giải U19 châu Á hồi năm 2016 (tiền thân của giải U20 châu Á ngày nay), giới chuyên môn dễ dàng nhìn thấy Quang Hải là tài năng đầy hứa hẹn.
Năm đấy, Quang Hải mới 18 tuổi, tức là cậu ấy còn nhỏ tuổi hơn một vài vị trí trong đội hình U20 Việt Nam hiện nay, nhưng đã sớm thể hiện triển vọng.
Đến vòng chung kết (VCK) giải U23 châu Á diễn ra hồi đầu năm nay, chúng ta thấy Đình Bắc nổi bật hơn hẳn những cầu thủ còn lại. Trong khi đó, xem đội tuyển U20 Việt Nam thi đấu những trận vừa rồi, tôi chưa nhìn thấy những cầu thủ dạng như vậy, thậm chí tôi cũng không thấy vai trò của thủ lĩnh ở từng tuyến trong đội hình.

U20 Việt Nam thi đấu nhạt nhòa tại vòng loại U20 châu Á 2027 (Ảnh: Tiến Tuấn).
Việc đội tuyển U20 thể hiện nhạt nhòa, không giới thiệu được gương mặt mới thật sự nổi trội, là do năng lực của các cầu thủ, hay do cách cầm quân của HLV trưởng, thưa ông?
- Điều này rất khó kết luận ngay lập tức. Chúng ta không thể loại trừ bất cứ nguyên nhân nào cả. Có thể cả hai nguyên nhân mà anh vừa nêu ở trên đều đúng. Lực lượng các cầu thủ trẻ hiện nay không quá nổi bật khiến cho HLV Yutaka Ikeuchi (người Nhật Bản) khó tìm ra thủ lĩnh cho toàn đội, khó tìm ra thủ lĩnh trên từng tuyến.
Nhưng ở chiều ngược lại, nếu HLV trưởng không tinh tế, ông ấy cũng khiến cho toàn đội nói chung, từng cá nhân nói riêng khó phát huy hết những điểm mạnh của từng người. Từ đó, U20 Việt Nam thi đấu thiếu điểm nhấn, các cầu thủ không dám phát huy sự sáng tạo của mình. Kết quả là cả đội chơi không tốt như nhau.
Và có thể có thêm nguyên nhân nữa là lối đá mà HLV Yutaka Ikeuchi xây dựng cho các cầu thủ U20 Việt Nam hiện tại khác hẳn so với lối đá mà các cầu thủ được đào tạo ở CLB, khác hẳn với lối chơi của nhiều cầu thủ từng quen thuộc ở đội U17 Việt Nam cách đây không lâu.
Trong thời gian ngắn các cầu thủ trẻ phải thay đổi lối chơi liên tục, khiến cho họ không có sự ăn khớp, không có sự ăn ý với nhau.

Chưa thấy nhân tố thật sự nổi trội (Ảnh: Tiến Tuấn).
Thất bại khó nuốt trôi
Và kết quả là U20 Việt Nam là đội bóng kém nhất trong số các đội tuyển Việt Nam đã thi đấu quốc tế trong thời gian vừa rồi?
- Nói gì thì nói, việc chúng ta toàn thua ở tất cả các trận vòng loại vẫn là vấn đề cần được mổ xẻ. Đặc biệt, trận thua 1-2 của U20 Việt Nam trước U20 Palestine đúng là khó nuốt trôi với người hâm mộ bóng đá trong nước.
Cứ cho rằng trận thua 0-3 trước U20 Triều Tiên là do đối thủ mạnh, trận thua U20 Iran cũng vậy, đồng thời các cầu thủ đã sa sút về mặt tinh thần. Nhưng trận thua U20 Palestine không giống như vậy. Nền bóng đá Palestine đâu phải là nền bóng đá mạnh ở châu Á. Nền bóng đá Palestine lâu nay bị đánh giá yếu hơn nền bóng đá Việt Nam.
U20 Palestine thậm chí còn tập hợp cầu thủ từ nhiều nguồn khác nhau, từ nhiều nơi khác nhau. Khâu kết dính của họ chưa chắc đã tốt, thế nhưng U20 Việt Nam vẫn thất bại. Trận thua này chẳng khác nào dấu hiệu đi thụt lùi.

Trận thua U20 Palestine là dấu hiệu thụt lùi (Ảnh: VFF).
Ông có thể nói rõ hơn về điều gọi là dấu hiệu đi thụt lùi, sau trận thua U20 Palestine, thưa ông?
- Vài năm trở lại đây, bóng đá Việt Nam phát triển rất tốt. Hiện giờ, chúng ta gần như chỉ còn chắc chắn thua nhóm “đại gia’ của bóng đá châu Á, gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Iran, Saudi Arabia, Qatar. Dưới họ một chút, Uzbekistan, UAE, Iraq, Triều Tiên có thể chắc chắn thắng các đội tuyển Việt Nam.
Còn khi so với nhóm còn lại, chúng ta có thể gây bất ngờ trước một số đội Tây Á và đội tuyển Trung Quốc. Bóng đá Việt Nam lúc này mạnh hơn so với các đội Trung Á (trừ Uzbekistan), Nam Á, Đông Nam Á và Đông Bắc Á (Đài Loan, Hong Kong, Macau, Mông Cổ).
Với trình độ của bóng đá Việt Nam hiện nay, lẽ ra trận đấu với U20 Palestine phải là trận đấu mà U20 Việt Nam không được phép thất bại. Thế nhưng, đội bóng được dẫn dắt bởi HLV Yutaka Ikeuchi lại nhận một trận thua. Vì thế, trận thua này chẳng khác nào kéo thụt lùi đà phát triển của bóng đá nội.

HLV Yutaka Ikeuchi nhận nhiều sự chỉ trích (Ảnh: Tiến Tuấn).
Mảnh ghép chưa phù hợp
Có luồng ý kiến cho rằng các HLV Nhật Bản không phù hợp với các đội bóng Việt Nam, ông nhận xét gì về luồng ý kiến này?
- Chưa thể vội vã kết luận như vậy. Nếu là HLV giỏi hơn, có thể kết quả sẽ tốt hơn. Tôi chỉ nói riêng về HLV Yutaka Ikeuchi. Như đã nói ở trên, ông ấy chưa giúp các học trò của mình ở đội tuyển U20 Việt Nam phát huy hết năng lực của từng cá nhân.
Hơn nữa, với hệ thống bóng đá trẻ, tính đồng bộ rất quan trọng. Các cầu thủ trẻ thuộc lứa U20 Việt Nam hiện tại phải thay đổi lối chơi quá nhiều, khiến cho họ gặp nhiều khó khăn trong việc thích nghi.
Trước đây, chúng ta có HLV Hoàng Anh Tuấn là nhà chuyên môn rất giỏi trong việc dẫn dắt các đội bóng trẻ. Ngày đó, ông Tuấn huấn luyện xuyên suốt nhiều đội trẻ cấp quốc gia, tạo ra sự đồng bộ từ cấp độ nhỏ cho đến cấp độ lớn hơn.

U20 Việt Nam bị rớt hạng sau vòng loại U20 châu Á 2027 (Ảnh: Tiến Tuấn).
Sau khi ông Tuấn nghỉ vì lý do cá nhân, các đội tuyển trẻ Việt Nam đang trong giai đoạn tìm kiếm người phù hợp. Có đội tuyển đã tìm ra nhân vật như thế, nhưng có đội tuyển thì chưa. Đội tuyển U20 Việt Nam hiện tại là một ví dụ cho việc chưa tìm ra HLV phù hợp.
Còn về luồng ý kiến khác cho rằng đội tuyển U20 Việt Nam thất bại vì không có cầu thủ nhập tịch thì sao, thưa ông?
- Chúng ta đào tạo cầu thủ trẻ để tìm kiếm và bồi dưỡng tài năng. Nếu chúng ta sử dụng cầu thủ nhập tịch cho các đội bóng trẻ thì việc đào tạo còn ý nghĩa gì nữa!
Chúng ta tham gia nhiều sân chơi quốc tế là để các cầu thủ trẻ có thêm cơ hội để cọ xát, được ra sân thi đấu. Giờ nếu chúng ta ưu tiên cơ hội đấy cho các cầu thủ nhập tịch thì khác nào đi ngược lại với định hướng của chính mình.

Không nên bàn về vấn đề cầu thủ nhập tịch ở các đội bóng trẻ (Ảnh: Đỗ Minh Quân).
Cầu thủ nhập tịch chỉ giải quyết chuyện thành tích nhất thời. Về lâu dài, các nền bóng đá muốn phát triển bền vững phải làm tốt khâu đào tạo trẻ. Nền bóng đá Việt Nam cũng vậy. Thành ra, không có lý do gì để chúng ta sử dụng cầu thủ nhập tịch ở các giải đấu trẻ, cho một đội tuyển trẻ.
Việc đội tuyển U20 Việt Nam thất bại tại vòng loại U20 châu Á 2027 xuất phát từ những lý do đã phân tích từ đầu đến giờ. Đừng đặt vấn đề có hay không có cầu thủ nhập tịch ở đội bóng này hay bất kỳ đội trẻ nào khác.
Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!