Ủy viên phụ trách nhân quyền Nga Yana Lantratova (trái) và người đồng cấp Ukraine Dmytro Lubinets trao đổi với các phóng viên tại khu vực Armyansk ngày 30-10-2026, trước khi dân địa phương được sơ tán khỏi thành phố Oleshky, vùng Kherson, miền nam Ukraine - Ảnh: AFP
Khoảnh khắc hợp tác hiếm hoi
Hãng tin Reuters chỉ ra đây là hoạt động hợp tác đầu tiên thuộc loại này kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra cách đây 4 năm 8 tháng.
Oleshky, hiện do Nga kiểm soát, nằm ở vùng Kherson, miền nam Ukraine. Chiến dịch tại Oleshky nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng ngày càng nghiêm trọng ở thành phố vốn bị cô lập giữa vùng chiến sự.
Theo thỏa thuận ngừng bắn cục bộ do Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump làm trung gian, một đoàn cứu trợ đã đến thành phố Oleshky và người dân được tạo điều kiện sơ tán nếu muốn.
Tại Oleshky, Ủy viên phụ trách nhân quyền Nga Yana Lantratova cho biết nhiều nhóm cư dân đã lên xe buýt sơ tán, gồm cả người muốn đến Nga và người muốn đến khu vực do Ukraine kiểm soát. Một nghị sĩ cấp cao Ukraine cũng xác nhận hoạt động sơ tán đã bắt đầu.
Hiện chưa rõ số người trong mỗi nhóm, cũng như có bao nhiêu cư dân quyết định vẫn ở lại.
Phát biểu trước Quốc hội Ukraine ngày 30-10, Thủ tướng Ukraine Serhii Koretskyi cho biết những người dân muốn đến Ukraine sẽ đi qua lãnh thổ Nga để tới Belarus, trước khi vào các vùng Kiev và Chernihiv, theo Hãng tin Interfax Ukraine.
Xuất hiện bên cạnh người đồng cấp Ukraine Dmytro Lubinets, bà Lantratova cho biết thực phẩm, vật tư vệ sinh, y tế và nhiên liệu đang được chuyển đến thành phố.
Ông Lubinets thì khẳng định tất cả những người cần hỗ trợ đều sẽ được đáp ứng.
"Chúng tôi đã đạt được thỏa thuận hỗ trợ những công dân có nguyện vọng đến Ukraine. Họ sẽ được tạo cơ hội. Tương tự, những người muốn đến Liên bang Nga cũng sẽ nhận được hỗ trợ" - ông nói.
Đoạn video do ông Lubinets đăng tải cho thấy nhiều người dân xúc động, rưng rưng nước mắt, nồng nhiệt chào đón phái đoàn Ukraine.
Ảnh cắt từ video do Bộ Quốc phòng Nga công bố ngày 29-10-2026, cho thấy công binh Nga đang tiến hành rà phá bom mìn tại khu vực lân cận thành phố Oleshky - Ảnh: AFP
Chuyện gì đã xảy ra tại Oleshky?
Thành phố Oleshky nằm bên sông Dnipro, đối diện thành phố Kherson. Quân đội Nga đã kiểm soát thành phố này trong những ngày đầu của cuộc chiến.
Thành phố sau đó hứng chịu thiệt hại trên diện rộng và bị ngập lụt nghiêm trọng sau khi đập thủy điện Kakhovka khổng lồ ở thượng nguồn bị phá hủy vào năm 2023.
Dân địa phương kể lại những trải nghiệm kinh hoàng khi phải đánh cược mạng sống để di chuyển trên những con đường đầy mìn, trong đó có "con đường tử thần", chỉ để tìm kiếm thức ăn và nước uống.
Một số người cho biết họ phải cầm cự với khẩu phần chỉ một chén cơm hoặc kiều mạch mỗi ngày, đôi khi có thêm một quả cà chua, dưa leo hoặc rau dại.
Lệnh ngừng bắn cục bộ tại Oleshky và vùng Kherson bắt đầu có hiệu lực từ sáng sớm 27-10.
"Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2022, lệnh ngừng bắn được thiết lập trên một đoạn chiến tuyến dài như vậy, và được duy trì trong khoảng thời gian đáng kể" - ông Lubinets chia sẻ.
Trước khi đoàn xe cứu trợ đến nơi, hoạt động rà phá bom mìn đã được tiến hành để dọn đường. Theo bà Lantratova, 25 xe buýt được bố trí để sơ tán người dân, và 50 nhân viên y tế cũng có mặt.
Chiến dịch cứu trợ chung mang lại hy vọng hai bên vẫn có khả năng hợp tác, bất chấp mức độ khốc liệt của cuộc chiến. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nhận định bà Lantratova và ông Lubinets đã "phối hợp ở mức độ cao".
Những gì diễn ra ở Oleshky là ví dụ rõ nét nhất từ trước đến nay về sự hợp tác giữa hai bên tham chiến.
Tuy nhiên, giao tranh vẫn tiếp diễn tại những nơi khác. Giới chức địa phương cho biết các cuộc tấn công của Nga trong đêm đã nhắm vào 7 vùng, thủ đô Kiev và thành phố Dnipro ở đông nam Ukraine.
Trong khi đó, Nga tuyên bố đã bắn hạ 1.043 máy bay không người lái (drone) của Ukraine trên lãnh thổ Nga trong đêm. Trước đó, hôm 29-10, một cuộc tấn công bằng drone của Nga đã khiến ít nhất 15 người thiệt mạng tại nhà ga ở thành phố Dnipro, Ukraine.
Nga rà phá bom mìn mở đường vào thành phố Oleshky, cảm ơn bà Melania Trump đã giúpCả Nga và Ukraine đều đang ca ngợi Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump vì đã giúp làm trung gian cho lệnh ngừng bắn xoay quanh thành phố Oleshky ở miền nam Ukraine.