Với những lợi thế về quy mô kinh tế, hạ tầng và không gian phát triển, Thành phố Hồ Chí Minh đang có thêm cơ hội đón đầu xu hướng dịch chuyển đầu tư, tiếp tục nâng cao sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế.
Bốn nền tảng cốt lõi tạo sức hút đầu tư
Theo thống kê, 10 tháng đầu năm 2026, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định vị thế tâm điểm thu hút dòng vốn ngoại khi ghi nhận hơn 19 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), vượt gần 74% kế hoạch năm nay.
Tính lũy kế đến nay, thành phố có hơn 22.000 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký đạt hơn 157 tỷ USD, tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu cả nước và đây là minh chứng rõ nét cho niềm tin ngày càng lớn của giới đầu tư quốc tế. Đạt được kết quả này, bên cạnh truyền thống năng động, sáng tạo, tinh thần dám nghĩ, dám làm, Thành phố Hồ Chí Minh còn có lợi thế từ vị thế phát triển được hình thành trên bốn nền tảng cốt lõi.
Trước hết là vị thế trung tâm và sức lan tỏa của một đầu tàu kinh tế, nơi hội tụ thị trường tiêu dùng rộng lớn, cộng đồng doanh nghiệp năng động, sáng tạo cùng hệ thống dịch vụ tài chính, thương mại phát triển hàng đầu cả nước. Đây là điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư tiếp cận thị trường hơn 100 triệu dân Việt Nam; đồng thời, mở rộng hoạt động sang khu vực ASEAN và các nền kinh tế lớn thông qua mạng lưới các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.
Lợi thế thứ hai đến từ không gian phát triển mới được mở rộng sau khi sắp xếp địa giới hành chính. Lần đầu tiên, trên một địa bàn thống nhất, Thành phố Hồ Chí Minh hội tụ các thế mạnh về tài chính, dịch vụ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp hiện đại và hệ thống cảng biển nước sâu có vai trò cửa ngõ quốc tế. Sự kết hợp này tạo điều kiện mở rộng không gian đầu tư, tăng cường liên kết giữa các khâu từ nghiên cứu, sản xuất đến thương mại, logistics, đồng thời tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất khu vực.
Lợi thế thứ ba là nền tảng thể chế với nhiều cơ chế đột phá. Luật Phát triển đô thị chính thức có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 được kỳ vọng tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, lâu dài với những cơ chế đặc thù dành cho thành phố và các đô thị đặc biệt. Qua đó, chuyển từ các cơ chế thí điểm có thời hạn sang trao quyền chủ động lớn hơn cho địa phương, góp phần xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, nhất quán và có tính dự báo.
Lợi thế thứ tư chính là bộ máy chính quyền đồng hành và môi trường đầu tư thuận lợi, luôn coi trọng nâng cao chất lượng phục vụ, minh bạch hóa thông tin và tăng cường phối hợp liên ngành. Trên nền tảng các lợi thế này, theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà, thành phố đang đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, hướng tới cột mốc trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ tầm cỡ châu Á vào năm 2045.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, thành phố mong muốn tìm kiếm những đối tác dài hạn trong các lĩnh vực hạ tầng chiến lược, công nghệ cao, tài chính, logistics và năng lượng xanh; đồng thời trân trọng những nhà đầu tư mang đến nguồn vốn đi kèm công nghệ hiện đại, chuẩn mực quản trị tiên tiến và cơ hội phát triển nguồn nhân lực...
Tạo cơ chế thu hút FDI thế hệ mới
Những kết quả thu hút đầu tư của thành phố trong năm 2026 tiếp tục cho thấy sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. Tuy nhiên, điều quan tâm hơn không phải là con số tổng, mà là dòng vốn đang đi về đâu và ở lại như thế nào. Nhìn vào cơ cấu dòng vốn năm 2026, có thể thấy ba tín hiệu rõ nét: Dòng vốn đang dịch chuyển từ chiều rộng sang chiều sâu, tập trung vào công nghệ cao và hạ tầng số. 9 tháng đầu năm 2026, Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh (SHTP) thu hút 1,23 tỷ USD vốn cấp mới, quy mô bình quân hơn 300 triệu USD mỗi dự án.
Tiếp đến là dòng vốn dài hạn đang tìm đến lĩnh vực hạ tầng và logistics. Vừa qua, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ có tổng vốn hơn 4,9 tỷ USD, được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, với sự tham gia của một trong những nhà khai thác cảng container hàng đầu thế giới. Việc nhà đầu tư quốc tế sẵn sàng cam kết vào các lĩnh vực này cho thấy nhà đầu tư đặt niềm tin vào tầm nhìn dài hạn của thành phố chứ không chỉ vào chu kỳ kinh doanh trước mắt. Cuối cùng, niềm tin đang chuyển hóa thành vốn thực.
Trong 10 tháng đầu năm 2026, các dự án đang hoạt động đã đăng ký tăng thêm gần 5,7 tỷ USD; đồng thời, có hơn 1.610 lượt nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần vào doanh nghiệp tại thành phố. Khi nhà đầu tư hiện hữu mở rộng quy mô, khi dòng vốn gắn kết với doanh nghiệp trong nước và khi cam kết được giải ngân đều đặn, đó là lời giới thiệu đáng tin cậy mà không bài trình bày nào có thể thay thế.
Ông Phạm Quang Nhật, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) cho biết: Để thu hút vốn FDI thế hệ mới, các cơ chế hiện hành dành cho nhà đầu tư tại Thành phố Hồ Chí Minh được thiết kế theo ba tầng. Thứ nhất là ưu đãi chung của quốc gia cho các lĩnh vực ưu tiên.
Dự án mới trong lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển (R&D), bán dẫn được áp dụng thuế suất thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo. Thứ hai là cơ chế riêng của thành phố, nhà đầu tư chiến lược được ưu tiên về thủ tục hải quan, được hỗ trợ phát triển nhân lực và R&D, cùng các ưu đãi khác do thành phố quyết định.
Thứ ba là các không gian thể chế đặc biệt, trong đó thành viên Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh hoạt động trong lĩnh vực ưu tiên được áp dụng thuế suất thu nhập doanh nghiệp 10% trong 30 năm; chuyên gia, nhà quản lý làm việc tại trung tâm được miễn thuế thu nhập cá nhân đến hết năm 2030.
Bài và ảnh: KHÁNH TRÌNH